Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/158 K.2021/181

Davacı vekili tarafından açılan davanın dosyası üzerinde yapılan inceleme sununda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı ... Belediye Başkanlığı vekili dava dilekçesi ile; ...

İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ...Belediye Başkanlığı'nın % 100 hisse sahibi olduğu bağlı şirketi olduğunu, 13/01/2021 Tarihli ve 07 Sayılı Meclis Kararı ile Belediye Başkan vekili olarak ....'ın seçildiğini, 01/02/2021 tarihinde yapılan meclis toplantısında belediye iştiraki olan ...Turizm Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti'nin şirket yönetim yetkisinin Belediye Başkan vekili ...’a yönelik meclis onayı oy çokluğu ile reddedildiğini, belediyenin kurduğu veya ortak olduğu şirketlerde belediye tüzel kişiliğinin temsil edildiğini, belediye yetkili organlarını oluşturan Belediye Başkanı,

Belediye Encümeni ve Belediye Meclisinin görev ve yetkilerinin 5393 sayılı Belediye Kanununda sayıldığını, belediye organlarının görevlerinin 5393 sayılı Kanununda sayma yolu ile gösterildiğini, buna göre.

33.maddede oluşumu belirtilen Belediye Encümenin görevlerinin ve 34. maddesinde açık bir biçimde sayılmış olup bu görevler arasında şirket müdürünü atama yetkisinin tanımlanmadığını, yine aynı yasanın 17.maddesinde oluşumu belirlenen belediye meclisinin görevlerinin 18. Maddede açık bir biçimde gösterildiğini, bu görevler içerisinde şirket müdürü atama yetkisinin bulunmadığının görüldüğünü, anılan yasanın 37. maddesi uyarınca belediye başkanının, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olduğunu,

belediyenin yasasının 38. maddesinde görevlerinin sayıldığını ve genel nitelik taşıyan (p) bendinde "Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak" hükmünün düzenlendiğini, belediyeyi oluşturan diğer organların belediye encümen ve meclisinin görevlerinin de ilgili maddelerde sayıldığını, belediye yasal organlarının ödevlerini yerine getirirken yasal sınırları gözeterek yetkilerini kullandıklarını, bu yetkileri kullanmaları sırasında normalar hiyerarşisi ilkesi dikkate alındığında öncelikle Anayasa, Kanun, KHK, Tüzük, Yönetmelik, Yönerge,

Genelge ve diğer alt düzenleyici işlemlerini dikkate almaları gerektiğini, Belediye Başkan vekili şirket müdürü ...'un, Belediye Başkan vekilliğinin düşmesinden sonra devir işlemini yapmaması üzerine ...

Ticaret Anonim Şirketi 25/02/2021 tarihinde yapılan olağanüstü toplanmak suretiyle Belediyeler Kanunu'nun 37. Maddesi uyarınca, Belediye başkanı, belediye idaresinin başkanı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi hükmü çerçevesinde, Belediye Başkan vekili ...'ın, belediyenin iştiraki bulunan şirkete yetkili müdür olarak ...

Ticaret Anonim Şirketine yetkili müdür olarak, yönetim kurulu üyesi olarak da "..., ..., ..., ..., ..."nun atanmasına ve değişikliğin Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tescil ve ilanına karar verildiğini, bunun üzerine 25/02/2021 tarihli Genel Kurul kararı alındıktan sonra karar defteri ile ...

Ticaret Sicil Memurluğuna, Belediye Başkanlığının sahibi olduğu şirkete Belediyeler Kanunun 37. Maddesi uyarınca; belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi hükmü çerçevesinde, Belediye Başkan vekili ...'ın, iştiraki bulunan şirkete yetkili müdür atandığını, yönetim kurulu üyelerinin isimleri de belirtilerek Ticaret Sicil Müdürlüğüne bu durumun tescil ve ilanına yönelik yazı yazıldığını, ...Ticaret Sicil Memurluğu 25/02/2021 tarih ...sayılı cevabi yazısı ile "... tescil başvurunuz, TTK mad.

32/4 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği’nin 40 maddesinde açıklanan geçici tescil hükümlerine göre tescil ve ilan edilmiştir." demek suretiyle geçici tescil yaptığını bildirdiğini, davalı yanın verdiği cevabi yazsısında devamla "Türk Ticaret Kanunu 32/4 maddesine göre, çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunur.

Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat etmezlerse geçici tescil resen silinir.

Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem yapılır." dendiğini, bu hükme istinaden "üç ay içinde mahkemeye başvurduğunuz veya anlaşma sağlandığı ispat edilemezse geçici tescilin resen silineceğini tescilin kesinleştirilmesi ile ilgili gereğinin yapılmasını..." şeklindeki bildirimi ile kesin tescil yerine geçici tescil yaparak 3 ay içinde mahkemeye başvurulmasını ya da tarafların anlaşmasını istediğini, oysa ki belediyenin kurduğu veya ortak olduğu şirketlerde belediye tüzel kişiliğinin temsil edildiğini, ...

Belediye Başkanlığı'nın %100 hisse sahibi olduğu bağlı şirketin temsilcisinin de belediye başkan vekili ... olduğunu, bu nedenle tarafların anlaşmasına ya da mahkemeye başvurulmasını gerektiren durumun da söz konusu olmadığını, ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 25/02/2021 tarihinde yapılan olağanüstü toplantısında, Belediye Başkan vekili ...'ın, belediyenin iştiraki bulunan şirkete yetkili müdür olarak atanmasına ve değişikliğin Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne tescil ve ilanına karar verildiğini, olağanüstü toplantı sonucu, usulüne uygun bir karar alındığından,

genel kurul kararının tescil ve ilanı için mahkeme kararına ihtiyaç duyulmadığı gibi genel kurul kararının tescilinde de duraksama bulunmadığını, bu sebeple genel kurul kararının kesin olarak tescil ve ilan edilmeyerek geçici tescil hükümleri gereğince tescil ve ilan edilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, açıklanan sebeplerle; ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 25/02/2021 tarih ... sayılı geçici tescil ve ilan işleminin kaldırılarak, ...

Belediye Başkan vekili ...'ın .... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne şirket müdürü olarak temsilci değişikliğinin ve yönetim kurulu üyesi olarak da "..., ..., ..., ..., ...' nun atanmasının kesin olarak tesciline ve bu tescilin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanın yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi ve mahkememiz tensip tutanağı davalı tarafa 11/03/2021 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

GEREKÇE

Dava, TTK 32/4 maddesine göre ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 25/02/2021 tarih ... sayılı geçici tescil ve ilan işleminin kaldırılarak,... Belediye Başkan vekili ...'ın ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne şirket müdürü olarak temsilci değişikliğinin ve yönetim kurulu üyesi olarak da "..., ..., ..., ..., ...' nun atanmasının kesin olarak tesciline ve bu tescilin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanın yapılmasına karar verilmesine yöneliktir.

Dava dilekçesinin ekindeki belgelerden 13/01/2021 Tarihli ve 07 Sayılı Meclis Kararı ile Belediye Başkan vekili olarak ...'ın seçildiği, 01/02/2021 tarihinde yapılan meclis toplantısında belediye iştiraki olan ....Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin şirket yönetim yetkisinin Belediye Başkan vekili ...’a yönelik meclis onayının oy çokluğu ile reddedildiği anlaşılmıştır.

... Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen belgeler incelendiğinde ... sicil nosunda kayıtlı şirketin, 24/05/2019 tarihinde ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde tescil edilmişken 22/02/2021 tarihinde ...Ticaret Sicil Müdürlüğüne nakil edildiği, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 25/02/2021 tarih .... sayılı kararı ile ... Belediye Başkan vekili...'ın .... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne şirket müdürü olarak temsilci değişikliğinin ve yönetim kurulu üyesi olarak da "..., ..., ...., ..., ...' nun tescil edilmesine yönelik talebin TTK 32/4 maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 40. maddesinde açıklanan geçici tescil ve ilan hükümlerine göre tescil edildiği 26/02/2021 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği görülmüştür.

Belediye yetkili organlarını oluşturan belediye başkanı, belediye encümeni ve belediye meclisinin görev ve yetkileri 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda sayılmıştır. Anılan yasanın 37. maddesi uyarınca belediye başkanı belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Belediye yasasının 38.maddesinde görevleri sayılmış ve genel nitelik taşıyan (p) bendinde "Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak." hükmü düzenlenmiştir. Belediyeyi oluşturan diğer organlar belediye encümen ve meclisinin görevleri de ilgili maddelerde sayılmıştır.

Belediye yasal organları ödevlerini yerine getirirken yasal sınırları gözeterek yetkilerini kullanırlar. Bu yetkileri kullanmaları sırasında normlar hiyerarşisi ilkesi dikkate alındığında öncelikle anayasa, kanun, kanun hükmünde kararname, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge ve diğer alt düzenleyici işlemler dikkate almaları gerekir.

Hemen belirtmek gerekir ki, belediye organlarının görevleri 5393 sayılı Belediye Kanununda sayma yoluyla gösterilmiştir.

Bunu göre 33.maddede oluşumu belirtilen belediye encümenin görevleri 34.maddede açık bir biçimde sayılmış olup, bu görevler arasında şirket müdürünü atama bulunmadığı görülmektedir Yine aynı yasanın 17.maddesinde oluşumu belirlenen belediye meclisinin görevleri 18.maddede açık bir biçimde gösterilmiş olmakla bu görevler içerisinde şirket müdürü atama yetkisi bulunmadığı görülmektedir.

Ancak, 18.maddenin (i) bendinde "Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek, (j) bendinde ise "Belediye adına imtiyaz verilmesine ve belediye yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret modeli He yapılmasına; belediyeye ait şirket, işletme ve iştirakların özelleştirilmesine karar vermek." hükümleri düzenlenmiştir.

Bu bent hükümlerinden de şirket müdürü atama yetkisinin belediyenin bu organının yükümlülüğünde bulunmadığı açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Belediyenin diğer organı belediye başkanının yükümlülükleri aynı yasanın 38.maddesinin (a-o) bentleri arasında belirtilmiş olup, (p) bendinde "Kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak." hükmü düzenlenmiştir.

Bu madde düzenlemesinde de belediye başkanına açık bir yetki yüklenmemiştir. Ancak, gerek kanunun genel ve gerekse madde gerekçesinden böyle bir yetkisinin bulunmadığı anlaşılmamaktadır. Dolayısıyla, belediye encümeni ve meclisine yüklenmeyen bir görevin 38/p madde içeriğinden belediye başkanının yükümlülüğünde olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davalının geçici tescil işlemi yerinde değildir.

TTK.'nun 408-(1)-(b) maddesine göre, anonim şirketlerde yönetim kurulu üyelerini seçme yetkisi genel kurula aittir. Aynı Kanun'un 418. maddesinde genel kurul toplantı ve karar nisabı; "Genel kurullar, bu Kanunda veya esas sözleşmede, aksine daha ağır nisap öngörülmüş bulunan haller hariç, sermayenin en az dörtte birini karşılayan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin varlığıyla toplanır. Bu nisabın toplantı süresince korunması şarttır. İlk toplantıda anılan nisaba ulaşılamadığı takdirde, ikinci toplantının yapılabilmesi için nisap aranmaz. Kararlar toplantıda hazır bulunan oyların çoğunluğu ile verilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Anonim şirketlerde pay sahibinin temsilini düzenleyen 6102 sayılı TTK.'nun 427-(1) maddesine göre; "Katılma haklarını temsilci olarak kullanan kişi, temsil edilenin talimatına uyar. Talimata aykırılık, oyu geçersiz kılmaz. Temsil edilenin temsilciye karşı hakları saklıdır".

... Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarına göre;... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin ... Belediye Başkanlığının %100 hisse sahibi şirket olduğu ,olağanüstü genel kurulda toplantı ve karar nisaplarının mevcut olduğu, belediye paylarını temsile yetkili olan Belediye Başkanı'nın yönetim kurulu üyesi seçiminde oy kullanırken kimin seçileceğine dair Belediye Meclisi'nden karar alması gerekmediği 25/02/2021 tarihli genel kurulda alınan kararın tescil ve ilan başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerekirken geçici tescil yapılması yönündeki işlemin hukuka aykırı olduğu anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.