Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/506 K.2021/1006

3- *** DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/12/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

34 ... plakalı aracın müvekkili adına kayıt ve tescilli olduğunu, 06 ... plakalı aracın davalılardan ... adına kayıtlı ve tescilli olduğunu, ...'nün sevk ve idaresindeki müvekkiline ait aracın Kayseri ili Sivas Bulvarı'nda seyir halinde iken Arif caddesinden gelmekle olan ...'un sevk ve idaresindeki 06 ... plaka sayılı davalı ...'a ait aracın kırmızı ışıkta geçerek müvekkilinin aracında ... tarihinde çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, müvekkilinin aracında 27.890,51 TL hasar bulunduğunu,

müvekkilinin ... tarihinde davalı ...'ın aracının sigorta şirketine müracaat edildiğini ancak davalı sigorta şirketinin davalı sürücü ...'un alkollü olması nedeniyle ödeme yapmadığını, davalıların oluşan trafik kazasında %100 oranında kusurlu olduğunu, davadan önce arabuluculuk sürecine başvurulduğunu ancak bir sonuç alınamadığını ileri sürerek.

27.890,51 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazlarının bulunduğunu, davanın yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılması gerektiğini, 06 ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 01/06/2018 - 2019 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe limitinin 36.000,00 TL ile sınırlı olup sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının kusurun oranında ve ancak gerçek hasarı ödemekle yükümlü olduğunu savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Bahsi geçen kazadan aylar sonra haberdar olduğunu, bu süreçte aracını süren ...'u aradığını ancak kaza ile ilgili net bilgiler alamadığını, trafik kaza tutanağını kabul etmediğini, kazada geçiş üstünlüğünün adına ait olan 06 ... plakalı araçta olduğunu, tam kusurlu tarafın karşı taraf olduğunu, kendi aracında 30.000,00 TL'ye yakın hasar meydana geldiğini, ... Sigorta A.Ş.'nin ödeme yapmayı kabul etmemesinin hukuka aykırı olduğunu, maddi hasarın sigorta şirketinden talep edilmesi gerektiğini, iddia edilen 27.890,51 TL'lik hasarın fahiş olduğunu, ...'ın davacıya 5.000,00 TL ödeme yaptığını bunun mahsubunun gerektiğini savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'a usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilmiş, davalı ... davaya herhangi bir cevap vermemiş ve mahkememizce yapılan açık duruşmalara da katılmamıştır. Davalı ...'un HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair *** tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi Dr. Öğr.

Üyesi ***'nun mahkememize sunmuş olduğu tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... tarihli trafik kazasında 06 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un 2918 sayılı KTK m.57/1-a kuralını ihlali ile kusurlu ve m.84/h kural ihlali ile asli kusurlu olduğunu, 34 *** plaka sayılı araç sürücüsü ...'nün seyir davranışı ve kazanın dinamik şartları ve sonuçları dikkate alındığında 2918 saylı KTK 52/1-a kural ihlali ile tali kusurlu olduğunu, mevcut kural ihlallerine göre kusur oranı değerlendirmesinde 06 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un kazanın meydana gelmesindeki etki derecesine göre %65 oranında kusurlu olduğunu,

34 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nün kazanın meydana gelmesindeki etki derecesi dikkate alındığında %35 oranında kusurlu olduğunu, ... tarihli trafik kazası tarihi itibariyle 34 ... plaka sayılı aracın yaşı dikkate alınarak onarımında orijinal parçalar kullanılmak suretiyle değişmesi gereken parçalar ile işçilikten oluşan toplam hasar tutarının 52.815,16 TL KDV hariç (62.321,89 TL KDV dahil) olabileceğini ve aracın hesaplanan hasar tutarı ile piyasa rayiç değeri oranı %50'nin altında olması ve aracın onarımının mümkün olması sebebiyle pert total işlemi uygulanmasının gerekmediğini mahkememize bildirmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı taraf dava dilekçesiyle, davacıya ait 34 ... plakalı araç ile davalı ...'un sevk ve idaresindeki ve davalı sigorta şirketinin sorumlu ve davalı ...y'ın işleten olduğu 06 ... plakalı aracın çarpıştığını, kusurun karşı tarafta olduğunu, hasar bedeli talep etmiş ve araçlarındaki hasarın 27.890,51 TL olduğunu belirtmiştir.

Davalı Gülay ise kusurları olmadığını, aracın hasarı için dava dışı ***'ın 5.000,00 TL ödeme yaptığını belirterek davanın reddini dilemiştir..

Davalı sigorta şirketi ise yetki itirazında bulunmuş ve kusuru kabul etmeyerek davanın reddini dilemiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, 06 ... plakalı aracın aracın ZMSS'in davalı bünyesinde sigortalandığı anlaşılmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Mahkememiz davalı nezlindeki hasar dosyasını dosyamız arasına almıştır. Dosya içinde kaza taraflarca düzenlenen tespit tutanağı bulunmaktadır. 06 ... plakalı aracın davalı Gülay adına kayıtlı olduğu ve sürücüsünün ... olduğunu görülmüştür.

Mahkememiz kusur ve hasar raporu alınmıştır. Alınan raporda 06 ... plakalı aracın kavşaklara yakşaırken gerekli tedbirleri almadığı ve dinlenen tanık beyanı ve kusur raporu uyarınca %65 oranında davacının aracının ise kavşaklara yaklaşırken hız kuralını ihlal ettiğinden %35 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Aynı raporda davacının aracındaki hasarın 62.321,89 TL olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce alınan rapor uygun kabul edilmiştir. Ancak davacı taraf hasar bedelini 27.890,51 TL olduğu belirttiğinden davacının beyanı kabul edilerek davacının aracının kusuru indirilmek suretiyle 18.128,84 TL zararı bulunduğu anlaşılmıştır.

-Davalı Mehmet ve Gülay'ın sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Davalı Mehmet haksız fiili hükümleri çerçevesinde zarardan sorumludur.

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.

Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip,

bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir.

Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)

Somut olayda, aracın maliki ve yaralanan davalı Gülay zarardan sorumludur.

- Faize ait değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettigi tarihten itibaren sekiz is günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Anılan açıklamalar uyarınca davalının başvurusu dikkate alınarak faiz 14/04/2019 tarihinden yürütülmüştür. Davalı gerçek kişiler yönünden haksız fiil hükümleri çerçevesinde faiz olay tarihinden itibaren başlatılmıştır.

Davalı Gülay ödemeyi ispat edemediğinden değerlendirme yapılmamıştır.