Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/797 K.2022/372

Mahkememize açılan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında ... tarih ve sıra no:... nolu teklif ve sözleşme formu ile 60.000,00TL+KDV fiyatla ... boru kesme makinesi satım sözleşmesi yapıldığını, tarafların her konuda mutabık kalması üzerine davacının sözleşmedeki şartlara göre 30.000,00 TL peşinatı ödediğini, davalının bunun üzerine makineyi Kayseri’deki iş yerinden davacıya gönderdiğini, makinenin kurulumu bir türlü yapılamadığı için çalışmadığını, davacının davalıyı defalarca aradığını, kurulumunu yapıp makineyi çalışır vaziyete getirmesini söylediğini ama hiçbir şekilde davalıdan cevap alınamadığını,

davacının söz konusu makinesini kullanamadığı için kalan parayı ödemediğini, davacının bu makineyi kullanmak için iki personel temin ettiğini ancak hiçbir şekilde makineyi kullanamadığı gibi temin ettiği personellerin ücretini ödemek durumunda kaldığını, ayrıca nakliye ücretinin davacı firma tarafından karşılandığını, davalının davacıya ... tarih, ... fatura no ile 60.000,00TL+KDV fatura kesip gönderdiğini, ürünün kurulumu ve çalışır hale getirilmesinin yapılmadığı için davacının faturayı işleme koymadan faturayı davalıya iade ettiğini, davalının da faturayı işleme koymadığını,

davacı şirketin davalıdan hiçbir şekilde dönüş ve iletişim kuramadığı için haklı alacağının temini için öncelikle Ankara ...

Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderdiğini ve sözleşmenin fesih edildiği, makinenin davalıya teslim edileceğini, davacının ödemiş olduğu 30.000,00 TL bedelin ödeme gününden itibaren işleyecek ticari faizi ile ödenmesini, ayrıca bugüne kadar uğranılan zararların ve sözleşmede belirtilen cezai bedellerin davacı firmaya ödenmesini, ödenemediği durumda yasal yollara başvurulacağı bildirildiğini ancak bir sonuç elde edemediğini belirterek davaya konu boru plazma kesme makinesi için ödenen 30,000,00 TL’nin ödeme günlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile ödenmesini,

ayrıca sözleşmede belirtilen cezai bedelin tespiti ile uğranılan zararlar için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL’nin sözleşmenin düzenlenme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile ödenmesini, makinenin sözleşmeye uygun olmaması nedeniyle uğranılan zararlar için şimdilik fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL olmak üzere toplam 30.200,00 TL’nin işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... tarihinde Teklif ve Sözleşme Formu imzalandığını, davalının sözleşmede bilgileri yazılan ... boru kesme makinesini davacı şirkete özel bir şekilde üretmeyi, kurulum ve eğitimler konusunda edimi yüklendiğini, davacı şirketin ise bedelini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, ilgili sözleşmede ödeme kısmının ödeme;

siparişle birlikte 30.000,00 TL peşinat, kalan ödeme KDV ile birlikte makine teslimi peşin şeklinde belirlendiğini, davacının sözleşmede belirtilen 30.000,00 TL peşinatı, ... tarihinde 15.000,00 TL ön ödeme ve ... tarihli çek ile yapıldığını, bu ödemenin tamamlanması neticesinde davalının davacı şirkete sözleşme konusu makinenin üretiminin yapıldığını, sözleşme gereği nakliyenin alıcıya ait olduğunu, makime tesliminin Kayseri’de imalathane olması nedeniyle gelip teslim almalarını beyan ettiğini ancak davacı şirketin iş yoğunluğunu bahane ederek nakliyenin davalı tarafından yüklenerek getirilmesini ücretini karşılayacağını beyan ettiğini,

davalının zaten kurulum yapılacağı için bu durumu kabul ettiğini, nakliyeci ile anlaşarak makineyi Ankara’ya gönderdiğini ancak işyerine gidildiğinde davacı şirkette makine için kurulum yapılmasını gerektiren şartların olmadığını gördüğünü, bu hususta gereken hava tesisatının bulunmamasının hattın çekilmesi gerektiği gibi eksiklikleri bildirdiğinin,

sözleşme gereği davalının ödeme kısmında bulunan kalan ödeme KDV ile makine teslimi peşin ibaresi neticesinde talepte bulunduğunu ancak davacı şirket yetkilisinin makinenin kurulumunun yapılmaması nedeniyle uygun teslim olup olmadığının belirlenemediğini beyan ederek kurulum ile ödeme yapılacağını beyan ettiğini, eksiklerin tamamlanması sonrasında kurulum yapılacağının kararlaştırıldığını, davalı ve personellerinin Kayseri’ye geri döndüğünü, davalının makine teslimi yapıldığı için makinenin faturasını kesip gönderdiğini, davacı şirket yetkilisinin ilgili faturayı davalı şirkete iade ettiğini,

davalının faturayı neden iade ettiğini sorduğunda makinenin kurulumunu bahane ettiğini, davalının eksikler tamamlandıktan sonra kurulumun yapılacağını beyan ederek bu hususta şirketten haber beklenildiğini beyan ettiğini, davacı şirket yetkilisinin kısa bir süre sonra eksikliklerin tamamlandığını beyan ettiğini, davalı da personeli ... ... tarihinde Ankara’ya gönderdiğini, personelin kurulumu yaptığını, makinenin devreye alınarak istenilen ayarların yapıldığını ve eğitimlerin verildiğini, personel ...

Bey'in davalıya makinenin çalıştığına ve kesimler yapıldığına dair videolar attığını, bu videolarda makinenin davacının beyanının aksine kurulduğunu ve aktif bir şekilde çalıştığının görüldüğünü, personel ... in ... akşamı Ankara’dan Kayseri’ye döndüğünü, davalının işçisi döndükten sonra davacı şirket personeli ... Bey'in çizimleri yapamadıkları için personel ... Bey'e çizimleri attığını, personel ...

Bey'in de çizimleri yapıp gönderdiğini, bu durumun da davacının iddia ettiğinin aksine makinenin kurulup çalıştığını gösterdiğini, davalının kurulum sonrasında parasını talep ettiğini ancak davacı tarafın davalıyı oyaladığını, kısa bir süre sonra davacının kesim kalitesinin artırılmasını, boru tutucunun sistemde bazı geliştirmeleri talep ederek bundan sonra ödeme yapacağını beyan ettiğini, davalının bu husus karşısında boru tutucu sistemin sökülmesi için personeli ...'ı ... - ... tarihleri arasında davacı şirkete gönderdiğini,

talep edildiği gibi yapıldıktan sonra personelleri ... ve ... 'i ... – ... tarihleri arasında boru tutucu sistemin montajı ve çalıştırması için görevlendirdiğini, ilgili sistemin kurulduğunu, makinenin çalıştırılıp davacı tarafı teslim edildiğini ancak davacı tarafın makine teslimi ile birlikte yapması gereken ödemeyi yapmadığı gibi davalının gönderdiği faturayı da iade ettiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde de bu delili durumları kabul etmemiş olması ve aksine beyanda bulunmasının kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, dava konusu makinenin kurulun sonrasından 3 ay sonra yeni kodlar istediğini,

davacı tarafın 3 ay dolduğunda makineyi ellerinde kodlar olmadığı için çalıştıramadıklarını, davalı ile iletişim kurulduğunda davalının sözleşme ile tarafına vaad edilen bedelin ödenmesi talebinde bulunduğunu ancak davacı tarafın önce kodu vermesini sonrasında ödeme yapacağını beyan ettiğini, davacı taraf zamanında ödeme yapmadığı,

davalıyı sürekli oyaladığı ve daha öncesinde ödeme vaadi nedeniyle öne sürdüğü durumlar yerine getirildiği halde ödeme yapmadığı için davalı kodu paylaşması için ödeme yapılması talebini ileri sürerek ödemezlik defi kapsamında karşı tarafın ödemesini talep ettiğini beyan etmiş, davalının bahse konu olayda iyi niyetli olduğunu, davacının açtığı davada tamamen haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalının alacağını iyi niyet çerçevesinde tahsile çabaladığını ancak bu kapsamda davacının açmış olduğu davadan iyi niyet çerçevesinde tahsil olamayacağının anlaşıldığını,

zaman aşımına uğramamış olan bu alacakları için dava ve icra hakları saklı kalmak kaydıyla, yargılama neticesinde ortaya çıkacak nedenlerle davacının açmış olduğu davanın reddine karar verilmesini, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mimarsinan Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davalının tacir olup olmadığı araştırılmıştır.

... bank A.Ş. Genel Müd.'e müzekkere yazılarak ... numaralı hesapta gerçekleşen ... ve ... numaralı e-dekontlardan birer örneği celp edilmiştir.

Davalı vekili ... tarihli dilekçesi ile Kayseri ... Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin tebliğ şerhli örneğini sunmuştur.

Mahkememizin ... tarihli duruşmasında davalı tanığı ... dinlenilmiştir.

Davacı tanığı ... adresi itibari ile Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dinlenilmiştir.

Davalı tanığı ... adresi itibari ile İncesu Asliye Hukuk Mahkemesi'nce dinlenilmiştir.

Mahkememizce, davaya konu araç (makine) başında keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması için dava dosyasının ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmış, talimat mahkemesince keşif icra edilmiş ve bilirkişi raporu alınmış, bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, tacirler arası ticari eser sözleşmesi nedeni ile ayıplı ifa iddiası ile uğranılan zararların tahsili talebine ilişkindir.

Davacı taraf dava dilekçesinde sözleşmenin feshi nedeni ile ödenen 30.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, sözleşmede kararlaştırılan cezai şart için şimdilik 100,00 TL'nin ve davacının uğradığı zararlar için şimdilik 100,00 TL'nin ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3095 Sayılı kanun uyarınca ticari işlerde uygulanacak faizin avans faizi veya reeskont faizi olması, ticari faiz adı altında bir faiz türü olmaması nedeni ile ... tarihli ön inceleme duruşmasının (5) numaralı ara kararı ile davacı vekiline talep ettiği faiz türünü açıklaması için kesin süre verilmiş, açıklamadığı taktirde talep olunan faiz türünün reeskont faizi olarak kabul edileceği ihtar edilmiş, davacı vekili tarafından bir açıklama yapılmadığı için talep edilen faiz türünün reeskont faizi olduğu kabul edilmiştir.

Her ne kadar davacı vekili taraflar arasındaki sözleşmenin satım sözleşmesi olduğunu ileri sürmüş isel de HMK'nun 33.madesinde hukuki nitelemeyi yapmanın hakime ait bir ödev olarak tanımlanması karşısında taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde davalının sözleşmede bilgileri yazılan ... boru kesme makinesini davacıya özel bir şekilde üretmeyi, kurulum ve eğitimler konusunda edimini yüklendiğini, davacının ise bedelini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, söz konusu edimlerin mahiyeti itibari ile eser sözleşmesi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Davalının gerçek kişi olması nedeni ile Mimarsinan Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davalının tacir olup olmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabı ile davalının bilanço hesabına göre defter tutan tacir olduğu görülmüş, böylelikle davanın tacirler arası eser sözleşmesinden doğan nıspi ticari dava olduğu ve mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Davacı taraf, eserin sözleşmede belirtilen şekilde teslim edilmediği, eserin (makinenin) kurulumunun yapılmadığını ve çalışmadığını, bu nedenle sözleşmenin fesh edildiğini ileri sürmüştür. Davalı ise makinenin kurulumunun yapıldığını ve çalışır vaziyette teslim edildiğini, hatta makinenin çalıştığını gösteren video kayıtlarının alındığını, davacının bakiye sözleşme bedelini ödemediğini, makinenin çalışması için kurulumdan itibaren 3 ay sonra yeni kod istediğini, davacının bakiye sözleşme bedeli ödenmediği için yeni kodları vermediğini, ödemezlik def’ini ileri sürdüğünü belirterek davanın reddini istemiştir.

Taraflar arasında ... tarihli sözleşmenin imzalandığı, sözleşmeye göre ... Boru Kesme Makinası’nın davalı tarafça üretilip davacıya teslim edileceği, teslim süresinin sözleşmenin imza tarihi olan ... itibaren 2 ay olduğu, buna göre eserin teslim süresinin ... olduğu, sözleşme bedelinin KDV hariç 60.000,00 TL olduğu, ödemenin 30.000,00 TL peşin (avans), 30.000,00 TL teslimatta peşin olmak üzere iki taksit halinde kararlaştırıldığı, nakliye ücretinin alıcıya ait olduğu ve makine tesliminin Kayseri’de imalathanede (davalıya ait iş yerinde) olduğu, makinenin geç teslim edilmesi halinde her iş günü için cezai şart bedeli ödeneceğinin kararlaştırıldığı ancak cezai şart bedeli için belirli bir meblağın belirlenmediği görülmüştür.

Davalı tanıkları, makinenin çalışır vaziyette davacıya ait iş yerinde davacıya teslim ediliği, kurulumunun yapıldığı ve makinenin çalışır vaziyette olduğunu gösteren video kayıtlarının alındığına dair yeminli beyanda bulunmuşlardır.

Davacının makinenin çalışmaz bir şekilde (ayıplı) teslim edildiği iddiası ile ilgili olarak Mahkememizce dava konusu makine başında keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması için makinenin bulunduğu ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmış, talimat mahkemesinden ve bilirkişiden;

a- Bir makine mühendisi bilirkişi ile dava konusu makinenin bulunduğu ... Sanayi Sitesi ... Mahallesi ... Bulvarı No:... ..../Ankara adresinde keşif yapılması,

b-Keşif gün ve saatinin tebligat çıkarılarak taraf vekillerine tebliğ edilmesi ve keşif sonrası dosyanın bilirkişiye tevdii edilmesi,

c-Davaya konu makinenin çalışır vaziyette olup olmadığı, çalışmıyor ise aktivasyon kodunun girilmesi yani makinenin kodlarının aktive edilmesi halinde çalışıp çalışmadığı, çalışıyor ise numune boru kesimi yapılarak fotoğraf ve video kaydının alınması ve davalı vekili tarafından cevap dilekçesinin ekinde sunulan video kaydı izlenerek; neticeten dava konusu makinenin çalışıp çalışmadığı hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasında düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu makinenin ... Boru Kesme makinası olup davacının iş yeri dışındaki kısımda üstü dış etkenlere karşı örtülü vaziyette olduğu, bilgisayar ünitesinin sökülüp fabrika içerisinde bulunduğu ve ayrıca makinanın içinde olması gereken lazer ünitesinin olmadığı ve makinenin demonte vaziyette olması sebebiyle çalıştırılmasının mümkün olmadığı yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi, davalı vekilinin ise itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

İşbu davada ispat yükü makinenin ayıplı şekilde teslim edildiğini iddia eden davacı taraf üzerindedir. Mahkememizce talimat yolu yaptırılan keşif ve keşif sonrası alınan bilirkişi raporu ile davacının davaya konu makinenin bilgisayar ünitesini söktüğü anlaşılmıştır. Yine makinenin lazer ünitesi de takılı vaziyette değildir. Söz konusu fiili durum nedeni ile makine mühendisi, makinenin çalışıp çalışmadığını tespit edememiştir.

Davacı taraf, hiçbir zaman söz konusu ünitelerin davalı tarafça teslim edilmediğini ileri sürmemiştir. Davalı tarafça sunulan video kaydı bilirkişi tarafından izlenilmiş ve makinenin çalışır vaziyette olduğu ancak söz konusu kaydın davacı iş yerinde mi yoksa davalı iş yerinde mi alındığının belli olmadığı raporda belirtilmiştir.

Davalı taraf cevap dilekçesinde söz konusu delile dayandığı halde davacı taraf hiçbir zaman video içeriğini kabul etmediğini, videonun davalının iş yerinde çekildiğini veya gerçeği yansıtmadığını ileri sürmemiştir.

Nitekim taraflar arasındaki ilişkinin süreci içinde davacının kendisine teslim edilen makinenin boru tutucu kısmının geliştirilmesini istediği, yani makinenin ilgili üniteleri ile bir bütün halinde davacıya teslim edildiği halde davacının sözleşmeye ek taleplerde bulunduğu anlaşılmıştır.

Zaten bilgisayar ünitesinin davacı tarafından söküldüğü ve ünitenin davacı elinde olduğu bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır zira davacı iş yerinde yapılan keşif sırasında bilgisayar ünitesinin fotoğrafı alınmış ve bilirkişi raporu ekine eklenmiştir. Ancak davalı asilin müdahalesi ile makinenin açtırıldığı ve lazer ünitesinin takılı olmadığının görüldüğü belirtildiği halde lazer ünitesinin davalıya ait iş yerinde bulunup bulunmadığı raporda belirtilmemiştir.

Mahkememizce talimat mahkemesinden keşif gün ve saatinin taraflara tebliğine karar verilmiş, keşif gün ve saatinde davacı tarafça dava konusu makine keşfe hazır bir şekilde bulundurulmamıştır. Davacı, makineyi keşfe hazır şekilde bulundurmayarak delillerin toplanmasını imkansız hale getirmiş; kendi üzerinde olan ispat yükünü yerine getirmemiştir.

Her ne kadar mahkememizin hakiminin uzun dönem raporlu olduğu süreçte duruşmaya geçici çıkan hakim tarafından davalı tarafa, davacı tarafa yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış ise de ispat yükünün davacı taraf üzerinde olması ve davacı tarafın delillerin toplanmasını imkansız hale getirmesi nedeni ile davalı tarafa yemin delilinin hatırlatılmasının icapsız olduğu değerlendirilmiştir. Davacı taraf dava dilekçesinde yemin deliline dayanmamıştır. İzah edilen nedenle davacının ispat yükünü yerine getirmemesi nedeni ile sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmi ve mahkememizce aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.