Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/368 K.2021/1190

T.C. KAYSERİ ***. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - *** T.C.

KAYSERİ

***. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ***

KARAR NO : ***

HAKİM : ***

KATİP : ***

DAVACI : ***

VEKİLİ : ***

***

DAVALILAR:1- ***

2- *** 3- ***

VEKİLİ : ***

DAVALI :4- ***

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

KARAR YAZIM TARİHİ: ***

Mahkememize açılan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı kurumun bina ve tesislerinin güvenliğinin sağlanması işinin ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, güvenlik hizmeti alımı ihalesini üstlenen her bir yüklenici firmanın ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendilerinin belirlediğini, söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluğun bu firmalara ait bulunduğunu, ihale makamı olan müvekkili kurumun hizmet alımı için ihaleye çıkarak,

söz konusu güvenlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bıraktığını ve bu firmanın da kendi çalıştıracağı işçileri ile bu hizmeti verdiğini, kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firma tarafından yerine getirilmesinin açık olduğunu, dava dışı *** adlı özel güvenlik görevlisinin **** tarihleri arasında kurum bünyesindeki *** Şube Müdürlüğü *** Sahası'nda özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalıştığını ve en son çalıştığı *** Tic.

Ltd. Şti. - *** Ltd.

Şti. iş ortaklığı tarafından *** tarihinde iş akdinin feshedildiğini, 4857 sayılı İş Kanununun 112. maddesi gereğince sorumlu oldukları Kıdem Tazminatı Kamu ihale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik Hükümleri gereğince özel güvenlik görevlisi *** *** yıl *** aylık hizmet karşılığı *** TL ile *** TL damga vergisi olmak üzere toplam *** TL kıdem tazminatı ödendiğini, taraflar arasında izamalan sözleşmenin teknik şartnamesinin 15.5 maddesinde yüklenicinin sorumluluklarının belirtildiğini,

adı geçen firma ile müvekkili idare arasında imzalanan sözleşmede müvekkili kurum alacaklan için uygulanacak faiz oranının ticari faiz oranı olacağı, adı geçen firmaların idarece işçiye ödenen bedelden sorumlu olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile, *** kıdem tazminatı olarak ödenen *** TL'nin davalı şirketlerden ödeme tarihi olan *** tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte (her bir sözleşmede ayrı ayrı belirtilen oranlarda) sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen rücuan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalı *** Ltd Şti'ne tebliğ edilmiş davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

Diğer davalılar ***, *** . Şti ve *** Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, 4857 Sayılı İş Kanunu'nda asıl işverenin alt işverene rücü etmesine olanak veren bir düzenleme olmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve teknik şartnamelerde de bu hususta herhangi bir düzenleme olmadığını, ihale makamı olan davacının işçilik alacaklarından kendisinin sorumlu olduğunu, sözleşmenin 7.1, 22,1 ve genel şartnamenin 38 maddesi ile tüm ödemelerden davacının sorumlu kılındığını, davacının ödeme tarihinden itibaren sözleşme faizi veya ticari faiz isteyemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Davacı *** Ofisi'ne müzekkere yazılarak dava dışı *** iş alımına ilişkin sözleşme ve şartname örnekleri celp edilmiştir.

****** İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak *** SGK hizmet döküm cetveli celp edilmiştir.

Davalı şirketlere müzekkere yazılarak dava dışı işçi *** iş yeri sicil dosyalarının gönderilmesi istenmiş, davalılar müzekkereye cevap vermemiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, nitelikli hesap uzmanı *** *** tarihli raporunda özetle; *** adlı çalışana ödenen tazminat nedeniyle;

-Davalı *** Ltd. Şti.'nin toplam *** hizmet süresinin *-** günü karşılığı *** TL'den sorumlu olduğu,

-Davalılardan *** . Ltd. Şti., *** . Ltd. Şti ve *** . Ltd. Şti'nin kurdukları iş ortaklıklarının toplam *** hizmet süresinin *** günü karşılığı*** TL'den birlikte sorumlu olduğu,

-Davalılardan *** Ltd. Şti. ve *** . Ltd. Şti'nin kurdukları iş ortaklıklarının toplam *** hizmet süresinin *** günü karşılığı *** den birlikte sorumlu olduğu,

-Davalılardan *** Ltd. Şti.'nin oplam *** hizmet süresinin *** günü karşılığı *** TL'den ayrıca sorumlu olduğu,

-Davacı tarafın faiz talebi yönünden temerrüt şartları oluşmadığından dava tarihinden itibaren ticari faize hükmedilebileceği yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş, bir kısım davalılar vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Mahkememizce *** tarihinde esas hakkında karar verilmiş, söz konusu karara karşı davacı ile bir kısım davalılar tarafından yapılan istinaf başvurusu sonucu, mahkememizin kararı kaldırılmış, kaldırma kararından sonra *** tarihli bilirkişi ek raporu alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, tacirler arası hizmet sözleşmesinden kaynaklı asıl işverenin alt işverenden rücuen alacak istemine ilişkindir. Mahkememizce *** tarihinde esas hakkında davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiş, söz konusu karara karşı davacı ile bir kısım davalılar tarafından yapılan istinaf başvurusu sonucu Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi *** .Hukuk Dairesi Başkanlığı *** tarihli *** Esas *** Karar sayılı ilamı ile mahkememizin kararını istinaf eden davalılar yararına kaldırmış ve kaldırma kararının içeriğine göre davacının istinaf sebepleri incelenmemiştir.

İstinaf kaldırma kararında "Mahkemece bilirkişi raporu alınmış, bu rapor benimsenerek karar verilmiştir. Ancak davalı taraf bilirkişi raporuna itiraz edip, *** tarihinden itibaren olan sözleşmeler yönünden teknik şartnamenin 17/5 maddesi ile 14/6 maddeleri gereğince davalının kıdem tazminatından sorumlu tutulamayacağını beyan etmiş olup, davalı tarafın bu itirazı konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığı, bu açıdan raporun eksik olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesinin eki niteliğindeki Teknik Şartnamelerde sözleşme hukuku kapsamında dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatlarından davalıların sorumlu olmayacağına yönelik açık düzenleme karşısında, davalının bu itirazı konusunda, eksik belgeler getirtilerek bilirkişiden ek rapor alınıp, sözleşme ve şartname hükümlerine göre, davalıların davaya konu ödenen kıdem tazminatı ve fer'ilerinden hangi dönem itibariyle sorumlu olup olmadığının tespiti ile yeniden hesaplamaları yaptırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

Davalıların bu yöne ilişkin istinaf istemi yerindedir" gerekçesine yer verilmiş olup, mahkememizce istinaf kaldırma kararından sonra önceki raporu veren bilirkişi *** *** tarihli ek rapor alınmış olup, söz konusu raporda yapılan hesaplamalar sonucu özetle;

Kaldırma kararı doğrultusunda dosya kapsamında yapıları incelemede *** sonrası dönemler için davalıların kidem tazminatından sorumlu olmayacağı, önceki dönemler yönünden ise davalı vekilinin istinaf dilekçesi ekinde sunduğu emsal kararlar doğrulrusunda yarısı oranında sorumlu olacağı anlaşılmakla; davacı tarafça yapılan kıdem tazminatı ödemeleri yönünden kök raporda *** gün için yapılan hesaplama dava dışı işçinin *** dönemindeki çalışma sütesi ** güne göre oranlanmış, akabinde yine bu tarih aralığındaki işverenlerde geçen çalışma süresine göre hesaplama yapılarak bulunan tutarın yarısı davalıların sorumlu olduğu tutar olarak belirlenmiştir.

Bu izahata göre; *** TL'nin *** öncesi dönemdeki *** gün yönünden kaftşılığı *** x*** — *** TL'dir.

Bu miktarlar üzerinden davalıların sorumlu olduğu tutarların hesabı ise; *** adlı çalışana ödenen tazminat nedeniyle;

* Davalı *** Ltd, Şti.'nin *** TL'den ayrıca sorumlu olduğu,

* Davalılardan *** . Ltd, Şti., *** , Ltd, Şti. ve *** , Ltd, Şti.'nin kurdukları iş ortaklıklarının *** TL'den bitlikte sorumlu olduğu,

* Davalılardan ***. Ltd, Şti. ve *** Lıd. Şti.'nin kurdukları iş ortaklıklarının *** TL'den birlikte sorumlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların rapora karşı itiraz ettikleri görülmüştür.

Bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve bilirkişi raporunda belirtilen miktarlara ilişkin hesaplamaya itibar edilmiş, rapordaki davalı şirketlerin sorumlu olacağı miktarlara davacı idarenin ödemiş olduğu damga vergisi de eklenmek suretiyle davalıların sorumluluk bedelleri ayrı ayrı belirlenmiştir. Ancak mahkememizce verilen *** tarihli karara karşı *** tarihli istinaf dilekçesi ile davalılardan yalnız *** Tic. Ltd. Şti. ve *** Hizmetleri Ltd.

Şti. tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş, istinaf kanun yoluna başvurmayan ***. Ltd Şti ve *** Tic. Ltd. Şti'nin kararı istinaf etmediği, söz konusu kararın davalılar aleyhinde kesinleştiği ve davacı yararına usulî kazanılmış hak oluştuğu görülmüştür.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş, yüklenici işçi tarafından yerine getirilecektir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsil sorumlu olmasına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

"Hizmet alımı ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde iş yeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemde orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumlu olmaktadır." (Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi *** .Hukuk Dairesi Başkanlığı *** tarihli *** Esas *** Karar sayılı ilamı).

İzah edilen nedenlerle önceki kararı istinaf etmeyen *** Ltd Şti ve *** Tic. Ltd. Şti. aleyhinde önceki kararda hükmedilen rakamlar üzerinden, diğer davalılar *** Tic. Ltd. Şti. ve *** Hizmetleri Ltd. Şti aleyhinde ise *** tarihli ek raporda tesit edilen rakamlar üzerinden davanın kısmen kabul kısmen reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.