Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/412 K.2021/920

Mahkememize açılan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...Ltd. Şti.'ye ait ...

Rent A Car ile ... arasında ... plakalı aracın, 05.04.2020 tarihinde taraflar arasında otomobil kira sözleşmesi yapılarak aracın kiralandığını, 10.04.2020 tarihinde davalı borçlu ... ... plakalı aracı ile kira sözleşmesine konu olan araca çarptığını, trafik kazası tespit tutanağında görüleceği üzere uyulması gereken takip mesafesine uymayarak davalı ...'ın 2918 sayılı KTK 56/l-c maddesi uyarınca hatalı olduğunu, müvekkili firmaya ait olan aracı kiralayan ve söz konusu aracın kullanıcısı .... ise hatasız olarak görüldüğünü, kaza sebebiyle müvekkiline ait aracın 18 gün boyunca serviste kaldığını, bundan ötürü kiralama faaliyetinde bulunan ...

Rent A Car firmasının ... plakalı aracı kiralayamadığını, ... isimli şahsın kusurlu olarak sebebiyet verdiği kaza sonucunda müvekkilinin kazanç kaybı meydana geldiğini, meydana gelen kar kaybının tazmini için Kayseri Genel İcra Müdürlüğü .... esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının kötü niyetli ve haksız itirazı ile durduğundan bahisle, davanın kabulü ile davalı ...'ın Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının iptaline, takibin devamına ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi, tensip tutanağı, duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilmesine rağmen davalı duruşmalara katılmamış, herhangi bir cevap dilekçesi sunmamış, yargılama yokluğunda yapılıp bitirilmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali ve inkar tazminat talebinden ibarettir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı'na yazılan müzekkereye Akkışla Kaymakamlığı Mal Müdürlüğü tarafından verilen 14/06/2021 tarihli cevabi yazıda; davalı ...'ın 01/06/1995 - 30/03/2004 tarihleri arasında gelir vergisi mükellefi olarak faaliyet gösterdiğinin bildirildiği görülmüştür. Buna göre davalı ... tacir sayılmamaktadır. Davalının tacir olmaması nedeni ile eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmüştür.

TTK'nın 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık mutlak veya nısbi ticari dava niteliğinde olmadığından, mahkememizin görevi içine girmemektedir. Uyuşmazlığın ticari dava olmaması nedeniyle genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi bu davanın yargılamasını yapmakta görevlidir.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nın 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu,

HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görev ile ilgili karar verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliği nedeni ile, HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...