Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/425 K.2021/718

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı...dava dilekçesinde özetle; Kendisinin lehtar olarak ulunduğu, 10/04/2009 tarihli *** seri numaralı 5.000,00 TL bedelli ... tarafından keşide edilen Garanti Bankası Organize Sanayi Şubesi'ne ait çekin kaybolduğunu, koybolan çekin ne zaman kaybolduğunu veya nereye verildiğini bilmediğinden çek bedelinin ödenip ödenmediği hakkında bilgisinin bulunmadığını, çek yaprağının bankaca iadesi istenildiğinden kaybolan çekin iptalini istemek zorunda kaldığını ileri sürerek; 10/04/2009 tarihli *** seri numaralı 5.000,00 TL bedelli ... tarafından keşide edilen Garanti Bankası Organize Sanayi Şubesi'ne ait çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, TTK'nun 757. 764/1. ve 818/1-s. maddeleri uyarınca açılan kıymetli evrak iptali davasıdır.

05/08/2021tarihinde Türkiye Garanti Bankası'na müzekkere yazılarak; Garanti Bankası Organize Sanayi Şubesine ait 10/04/2009 tarihli ... seri numaralı 5.000,00 TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği, ödenip ödenmediği, ödenmiş ise kime, hangi tarihte ödeme yapıldığı, hesap sahibinin kim olduğu ve varsa çekin arkalı önlü okunaklı bir suretinin çıkarılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından mahkememize gönderilen yazı cevabına özetle; ilgi sayılı yazıda bahsedilen *** nolu çek hesabının Kayseri Or. Sn. Meydan Şubesi'nde ...'ya ait olduğunu mahkememize bildirmiştir.

Davacıya "HMK'nın 31. Maddesi uyarınca lehtar olduğunu bildirdiği ve keşidecisinin de yine ... olduğunu bildirdiği ve zayi nedeniyle iptalini istediği dava konusu çekte keşidece mi yoksa hamil mi olduğunu açıkça belirtmesi hamil ise keşidecinin kim olduğunu ayrıca bildirmesi ve arsa çekin bir suretini sunması hususunda" tebligat çıkarılmış, davacı ... mahkememize sunmuş olduğu 04/08/2021 tarihli dilekçesine; çek keşidecisinin kim olduğunu bilmediğini mahkememize bildirmiştir.

TTK'nun 818/1-s maddesinin yollaması ile aynı kanunun 757/1 maddesine göre, çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile aittir. Keşidecinin veya çek hesabı sahibinin çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır. TTK'nun 651. maddesi hükmüne göre kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Bu hükme göre kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2017/5203 Esas - 2019/1679 Karar, ve 2016/8102 Esas - 2018/1789 Karar, 2009/4583 Esas - 2010/10471 Karar ve kararlarında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açamayacağı belirtilmektedir.

Talep basit usule tabi olup HMK'nun 320. maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden de karar verebileceğinden yukarıda açıklanan nedenlerle HMK'nun 30. maddesi de dikkate alınarak talebin sürüncemede kalmaması için dosya üzerinden karar verilmiştir.

Yukarıda yazılı yasa maddeleri ve Yargıtay içtihatları bir bütün halinde değerlendirildiğinde çek iptali davasının yetkili meşru hamil tarafından açılabileceği, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının ve sıfat yokluğunun da bulunmayacağından talebin reddine karar verilmesi gerekeceği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.