Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/686 K.2022/357

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin davalı kooperatifle sözleşme yaptığını, ödemelerini sözleşmeye göre yaptığını, buna rağmen davalı şirketin müvekkiline tapu devrini yapmadığını, kooperatif üyeliğinin müvekkilinin kıza ... üzerine olup ödemelerin onun üzerine gerçekleştirildiğini, ... tarihinde ise talep üzerine kooperatif yönetiminin hisse devrini ... 'dan alarak müvekkili ...'e devrine karar verildiğini, müvekkilinin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmesine rağmen davalının üzerine düşen yükümlülüğü kötü niyetli olarak sürüncemede bıraktığını ileri sürerek; ...

Mah. ... ada ... ada ... parsel üzerinde bulunan ... blok ...

Kat ... nolu taşınmazın hacizlerden arındırılmış şekilde tapusunun müvekkiline devrine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde kooperatifin gereği gibi ifa edilmemesinden kaynaklı sözleşmeden dönülmesi ve bu kapsamda müvekkilinin ödediği bedel, şimdilik 500,00 TL ve menfi zararla birlikte tapunun güncel rayiç bedeli üzerinden fazlaya ilişkin belirsiz alacak davası olarak şimdilik 500,00 TL, eve yapılan iyileştirmeler ve masraflar için şimdilik 500,00 TL olmak üzere toplamda 1.500,00 TL olarak iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Alacağın zamanaşıma uğradığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, kesin maliyet bedeli henüz hesaplanmadığından belirli olmayan maliyet hesabına göre davacıya daire teslim edilmeyeceğinin belirlenebilecek konumda değilken davacının daire sahibi olma talebinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının ikinci talebinin de olmasının mümkün olmadığını, davacının halen kooperatifin üyesi olduğunu, müvekkilinin alacaklıya muaccel hale gelmiş bir borcu bulunmadığını,

davacının muaccel bir alacağının varlığı kabulü halinde dahi bu alacaktan genel giderler düşülmeden tamamının talep edilmesinin haksız olduğunu ileri sürerek; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretini davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair ... tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi Prof. Dr. ... 'ın mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davacının davalı kooperatifin üyesi olmadığını, kooperatif üyesinin dava dışı ... olduğunu, dosyadaki daire satış sözleşmesinin davalı kooperatif ve dava dışı üye ... arasında yapıldığını, bahse konu sözleşmenin genel kurul kararına dayandığı ve dava dışı üyenin sabit fiyatlı peşin bedelli üye statüsünde bulunduğunun düşünüldüğünü, sözleşmede belirtilen bedelin de üye ... tarafından ödendiğini, Kooperatif üyesi dava dışı ... 'ın kooperatife dilekçe vererek kendisine verilen daireyi davacı ... 'ya (... ) devretmek istediğini, söz konusu dilekçenin kooperatif kayıtlarında yer aldığını,

hal böyle olunca bu işlemin alacağın temliki olarak değerlendirilmesi gerektiğini, bu durumda davacının davalı kooperatiften alacağın temliki hükümlerine göre talepte bulunabileceğini ancak bunun Mahkemece temlik edene sorulması gerektiğinin düşünüldüğünü, davacının tapu iptali ve tescili talebinde bulunduğu ...

Mahallesi, ... pafta, ... ada,... parsel üzerine yapılan ... bloktan ... kat ... numaralı dairenin dava dışı başka bir üyeye ait olduğunu, davacıya verilmesi gereken dairenin 4 numaralı daire olduğu (daire numaralandırılması yapılırken sağdan sola veya soldan sağa yapılan numaralama sonucunda), bahse konu 4 numaralı dairenin kooperatif adına kayıtlı olduğunu, bu dairenin davacıya teslim edildiğini ve halen davacı zilyetliğinde bulunduğunu, Kooperatif adına kayıtlı olan dairenin üzerinde çok sayıda hacizler bulunduğunun inceleme sırasında taraflarına belirtildiğini,

Mahkemece yapılacak araştırma sonucunda ve hacizlerden ari olarak davacı adına tapu iptal ve tescilinin mümkün olmaması halinde davacının davalıdan tazminat talep edebileceğini talep edilecek tazminat tutarının ise dairenin rayiç değeri kadar olması gerektiğini, davacının dava konusu daireye yaptığı iyileştirme harcamasını talep ettiği, bunun tutarının ve talep edilebilirliğinin tespitinin taraflarının uzmanlık alanı olmadığını mahkememize bildirmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı dava dilekçesi ile davalı koopeatife tüm ödemelerini yaptığını dava konusu olan 1 numaralı dairenin kendisine ait olduğunu, kooperatif üyeliğini davacının kızı ... üzerinde olduğunu ve onun ödemelerine üzerinden yapıldığını 2009 yılında ise kendisine devredildiğini, kooperatif ödemesi olmadığını belirterek taşınmazın tesciline mahkeme aksi taktirde ise menfi zarar iyileştirme masrafları ve güncel rayiç talep etmiştir.

Davalı taraf ise zaman aşımı itirazında bulunmuş kesin maliyet hesabının yapılamadığını ve tescil isteyemeyeceğini belirterek davanını reddini dilemiştir. Mahkememizce dosya kapsamında bilirkişi raporu alınmış ve üyelik dosyası dosyamız arasına getirilmiştir.

Kooperatif kayıtları ve bilirkişi raporu uyarıncı ... tarihinde kooperatif yönetim kurulu kararı ile dava dışı ... kooperatif üyesi olarak kabul etmiştir. ... tarihinde ise davalı kooperatif ve dava dışı kooperatif üyesi ... arasında daire satış sözleşmesi yapılmış ilgilinin ... tarihinde 1 numaralı daireyi annesi ... devretmek istediğini belirtmiştir. ... tarihli kooperatif kararı ile kooperatif üyesi olan ... 'ın vermiş olduğu dilekçeye istinaden üyelik davacıya devredilmiştir. ... tarihli kooperatif kararı ile davacı tarafça ... tarihinde kooperatife verilen dilekçe ile üyelik hakkı ... ve ... ye devredilmiştir. ... tarihli dilekçe ile

dava dışı üye ... üyeliği dava dışı ... devretmiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerden kooperatif üyeliğinin ... adına olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacının kooperatif üyeliği nedeni ile herhangi bir hakkı olmadığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Husumet (sıfat),dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, husumet(sıfat) dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.

Husumet (sıfat) usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunudur. Husumet (sıfat) yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için defi değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece re’sen dikkate alınması zorunlu bir itiraz niteliğindedir.(Yargıtay HGK’nun 2010/4-4 E. - 4 K. Sayılı 03/02/2010 Tarihli kararı).

Anılan gerekçeler uyarınca davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili yargılama sırasında ... tarihli dilekçesi ile davacı ... adına sunmuş olduğu dilekçe ile ... 'nin asli müdahil olarak davaya eklenmesini istemiştir. Dilekçesi ... adına düzenlenmiş ve dilekçe ekinde ... 'nin vekaletnamesini sunduğu görülmüştür.

Asli müdahale yönünden ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda, hem fer’i hem de asli müdahale düzenlenmiştir (65 vd). Her iki müdahalenin, davadaki konumu ve sonuçları farklıdır. Asli müdahale, iki taraf arasında devam etmekte olan bir davada, üçüncü bir kişinin o davanın konusunu oluşturan hak veya şey üzerinde kısmen veya tamamen kendisinin hak sahibi olduğunu ileri sürmesi ve bu hakkını, harcını da ödeyerek bağımsız bir davanın konusu yapmasıdır.

Başka bir ifadeyle; asli müdahale talebi, bir davanın konusunu oluşturan şey veya hakkın, tamamen veya kısmen o davanın taraflarına değil, müdahale talebinde bulunana ait olduğu iddiasını içerir ve bağımsız bir dava niteliğinde olması nedeniyle de harca tabidir. Müdahillik sıfatının kazanılması için mahkemenin kabulüne de ihtiyaç bulunmamaktadır. Müdahale talebini içeren dilekçenin harçlandırılması ile asli müdahale tamamlanmış ve dava açılmasının bütün sonuçları doğmuş olur.

Yukarıda açıklandığı üzere usulen harçlandırılmış, asli müdahil adına dilekçe ile asli müdahil davası açılabileceğinden asli müdahil adına sunulmuş bir dilekçe ve harç bulunmadığından bu hususta karar verilmemiştir.