Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/471 K.2024/918

Av.

DAVALI

VEKİLİ : Av.

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 03/06/2022

KARAR TARİHİ : 09/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 05/11/2024

Mahkememize açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/11/2018 tarihli, davalı tarafın işveren, müvekkilinin de yüklenici sıfatıyla birtakım işlerin yapımı konusunda sözleşme akdedildiğini, sözleşme uyarınca Kayseri ili Kocasinan İlçesi Beyazşehir Mahallesi 3640 Ada 4 Parselde yapılacak 1 bloktaki inşaatın malzemeli kalıp ve demir işçiliğinin, işçilik ve kdv dahil fiyatlandırılarak yapılması" konusunda anlaşma sağlandığını, müvekkilinin sözleşmede belirlenen şartlara bağlı kalarak sözleşmeye konu bloktaki üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, kalıp ve demir işçiliğinin ifasını eksiksiz teslim ettiğini,

akdedilen sözleşmenin bedelin ödenmesine ilişkin kurallar başlığında "yapılacak imalatlar %50 daire barter ve %50 çek/banka ile ödeme şeklinde yapılacaktır. Ayın 1-30 arasında yapılacak imalatlar müteakip ayın 10-15 arasında hakediş hazırlanarak fatura kesilecek çek/banka şeklinde ödeme yapılacaktır. Kayseri ili Kocasinan İlçesi Beyazşehir Mah. 3640 ada 4 parsel üzerine işveren firma tarafından yapılacak olan binanın ...

Kat Güney batı daire 330.000,00-TL bedel ile yükleniciye verilecektir. Tapu masrafları kanuni mesken masrafları yükleniciye aittir. Dairelerin tapu ferağı yükleniciye hak ettiğinde resmi girdi çıktısı yapıldıktan sonra verilecektir.

Yüklenicinin ayın 1'inden 30'una kadar yapmış olduğu işler hak edişine girilir faturası ay sonunda kesilir ve takip eden ayın 10-15'inde %50'si daireye kalan %50'si tutar fatura tarihi itibariyle müteakip ayın 10-15'i arasından çek/banka şeklinde ödemesi yapılacaktır." maddesi ile ödemelere açıklık getirildiğini, buna göre müvekkili şirketin yaptığı işler karşılığında hak edişlerinin hesaplanıp, hak edişine göre ödemelerin yapılacağı ve tapunun verileceği hususunda taraflar arasında anlaşma sağlandığını,

müvekkili şirketin yapılan iş karşılığı hak edişlerinin hesaplanmasını ve alacaklarının ödenmesini ihtar ettiğini ancak davalı şirketin bir kısım hak edişleri ödeyerek kalan kısım için ve tapunun devri için müvekkilini oyaladığını, Kayseri 13. Noterliği'nin... no'lu ihtarnamesiyle alacaklarının ödenmesi ve tapunun devredilmesi için davalı tarafa ihtarname keşide edildiğini ancak davalı tarafça müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin sözleşme gereği bir daire alacağı ve 73.143,00-TL ücret alacağı kaldığını,

davalı tarafın kötü niyetli olarak ödeme ve tapu devri yapmamakla müvekkilini mağdur ettiğini ve zor duruma düşmesine sebebiyet verdiğini, davalı taraf ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir sonuç alamadıklarından bahisle Kayseri ili, Kocasinan İlçesi, Beyazşehir Mahallesi, 3640 ada, 4 parseldeki taşınmaz inşaatının malzemeli kalıp ve demir işçiliği yapımında hesaplanan hak ediş bedelinin yapılan ödemeler düşüldükten sonra fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak tahsiline, Kayseri ili, Kocasinan İlçesi, Beyazşehir Mahallesi,

3640 ada, 4 parseldeki .... Kat güney batıda yeri alan bağımsız bölümün 3. kişilere devir, temlik ve tescilini engellemek amacıyla taşınmaz üzerine dava sonuçlanıncaya kadar tedbir konulmasına, taşınmazın devredildiğinin tespit edilmiş olması halinde davalı şirket adına başkaca taşınmaz mevcut ise tespit edilen taşınmazlar üzerine tedbir konulmasına,

davalı adına kayıtlı olan dava konusu Kayseri ili Kocasinan İlçesi Beyazşehir Mahallesi 3640 ada 4 parseldeki yer alan inşaatte... kat güneybatıda yer alan taşınmazın kaydının iptaliyle müvekkili şirket adına tesciline, tapu iptali ve tescil talebinin reddi halinde taşınmazın sözleşme tarihindeki değeri ile güncel değerinin belirlenerek endekslenmek suretiyle hesaplanan bedelin davalılardan alınarak işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davacı tarafın edimlerini eksiksiz olarak yerine getirmediğini, ayrıca taraflar arasında 28.03.2019 tarihli sözleşme de imzalandığını, bu sözleşmenin gereğinin de yerine getirilmediğini, hak edilen kısmın sözleşmede belirtildiği ve davacının da kabulünde olduğu üzere ödendiğini, eksik işler yönünden ise ödeme yapılmadığını, davacı tarafça müvekkiline gönderilen ihtarnameye karşılık olarak müvekkili tarafından Kayseri 2. Noterliği 01.12.2021 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarı ile cevap verildiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin taşınmaz devrine ilişkin olduğu,

resmi şekil şartına tabii olduğundan ve bu şarta uyulmadığından geçersiz olduğunu, bu nedenle geçersiz sözleşmeye dayalı olarak davacının tescil talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, açıklanan nedenlerle davacının davasının reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı hakediş alacağı ile tapu iptali ve tescil, bunun mümkün olmaması halinde taşınmaz değerinin davacıya ödenmesine talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.

Taraflar arasında düzenlenen 01/11/2018 tarihli malzemeli kalıp + demir işçiliği sözleşmesi, tapu kayıtları, taraflarca gönderilen ihtarname örnekleri, tanık beyanları, Kocasinan Belediyesinden celp edilen taşınmaza ait proje ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, mahallinde keşif icra edilmiş ve bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınmıştır.

Dosyaya mübrez 01/12/2023 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı tarafın defter ve kayıtlarında ödeme yapıldığına ilişkin belge ve kayıt bulunmadığı, taraflarca fatura kesimi gerçekleştirilmediği için BA-BS formlarının bulunmadığı, dosya içinde sözleşmeye konu işin vaktinde ifa edilmediğine veya sözleşmeye aykırı olarak teslim edildiğine ilişkin iddialar dışında somut verilerin bulunmadığından bu konuda değerlendirme yapılamadığı, dosyada taraf defter ve kayıtlarında hak edişe veya taraflar arası ödemenin varlığına ilişkin bir kayda rastlanılmadığı, davacı tarafça;

taraflarca teslim edileceği kararlaştırılan daire + 73.143,00-TL alacağının olduğu iddia ve kabul edildiği, davacının hak ediş miktarının 635.966,40-TL olarak tespit edildiği, dava konusu .... kat G-B cepheli dairenin sözleşme şartlarına göre işin yapıldığı tarihte değerinin 330.000,00-TL olarak değerlendirilebileceği, dava konusu taşınmazın dava tarihi olan 03/06/2022 tarihindeki değerinin 520.000,00-TL olarak değerlendirilebileceği görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.

Bilirkişi heyetinden alınan 05/08/2024 tarihli ek raporda: kök raporda arz ettikleri hususlarda bir değişiklik olmadığı, bilirkişi heyetince yapılan tespitte dava konusu taşınmaz ile ilgili kat irtifakı projesinde yapılan incelmeden anlaşıldığı üzere ....

Kat Güney-Batı cepheli dairenin 16 nolu bağımsız bölüm olduğu, dava konusu iş ile ilgili mahkemenizin 4. celsesinde dinlenen tanık beyanlarından anlaşıldığı üzere dava konusu kalıp-demiş ve beton işçilikleri ile ilgili olarak tavacı tanığı ... beyanında dava konusu yapının sözleşmeye konu imalatlarının ( Kalıp demir ve beton işçilikleri ile çatı işleri ) davacı ... Yapı Mühendislik Mimarlık Elektrik Elektronik İnşaat Taahhüt San. Tic.

A.Ş. tarafından yapılmış olduğunun belirtildiği, yine davacı tanığı ... bayanında da anlaşıldığı üzere dava konusu yapının sözleşmeye konu imalatlarının ( Kalıp demir ve beton işçilikleri ile çatı işleri ) davacı ... Yapı Mühendislik Mimarlık Elektrik Elektronik İnşaat Taahhüt San. Tic.

A.Ş. tarafından yapılmış olduğunu belirttiği, davalının sözleşmeye konu işler ile ilgili davacının edimini yerine getirmemiş olduğu konusunda itirazları incelenmekle; davalı itirazında edimini yerine getirmeyen davacının hangi imalatı yapmamış olduğu veya geç yapmış olduğu konusunda bir bilgi ve somut delile rastlanmadığı, bu konu ile ilgili davalı taraftan herhangi bir tespit yaptırılmadığı, yapılan incelemeler neticesinde davacının hak ediş miktarının = 635.966,40-TL olarak belirlenmesinin doğru olacağı, dava konusu ....

Kat Güney- Batı cepheli (16 nolu bağımsız bölüm) dairenin sözleşme şartlarına göre işin yapıldığı tarihte değerinin 330.000,00-TL olarak değerlendirilmesinin gerektiği, dava konusu tapu iptali istenen 3640 ada, 4 parselde bulunan ... Kat, Güney-Batı cepheli 16 nolu bağımsız bölüm nolu taşınmazın dava tarihindeki değerinin 520.000,00-TL olacağı yönünde görüş bildirmişlerdir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 470 inci maddesinde eser sözleşmesi; “Yüklenicinin bir eser meydana getirmesi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşme” olarak nitelendirilmiş, sözleşmenin tarafları yüklenici ve iş sahibi olarak isimlendirilmiştir.

Eser sözleşmesinde tarafların edimleri birbirinin karşılığını oluşturmakta olduğundan tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Bu sözleşmenin unsuru olan meydana getirilecek eser, aynı zamanda sözleşmenin konusunu oluşturur. Ayırt edici diğer bir temel unsuru ise bedeldir. Meydana getirilecek bir sonuç bulunmasına rağmen bedel ödenmeyeceği kararlaştırılmış ise eser sözleşmesinin varlığından söz edilemez. Bedel, eser sözleşmesinin unsuru ise de tarafların anlaşırken bedeli kararlaştırmamış olmaları sözleşmenin kurulmasına etki etmez. Taraflar kararlaştırmamış olsa da bedel ödeneceğini taraflar biliyor veya bilmesi gerekiyor ise eser sözleşmesinin bulunduğu yine kabul edilecektir.

Eser sözleşmesinin konusu, meydana getirilmesi istenen sonuçtur. İstenen sonuç, bir şeyin yapılmasına ilişkin olabileceği gibi, ortadan kaldırılmasına, iyileştirilmesine veya montajına ilişkin de olabilecektir. Diğer bir ifadeyle baştan yeni bir eser meydana getirilmesine ilişkin olabileceği gibi mevcut bir eserde yapılacak değişiklik veya ilavelerle farklı bir hale getirilmesine de ilişkin olabilir.

Eser sözleşmesinde yüklenici, iş sahibinin istemi üzerine kural olarak bir şey meydana getirmeyi ve bedel karşılığında teslim etmeyi üstlenmektedir. Sözleşmede beceriye dayalı sonuç unsuru yerine emek verilmesi üstün ise eser sözleşmesi değil, hizmet sözleşmesi söz konusu olacaktır. (YHGK’nun 14.11.2019 ve 2016/21-627 E- 2019/1192 K sayılı ilamı da bu yöndedir)

Eser sözleşmelerinde sona erme üzerine, her iki tarafında talep edebileceği tasfiyenin dayanağı, TBK’nın 125/III maddesidir. Bu maddeye göre sözleşmeden dönme halinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Sözleşmenin fesih ya da dönme suretiyle sona ermesi halinde geriye etkili sonuç doğuracağı yani, sözleşme hiç yapılmamış gibi başa dönüleceğinden, taraflar sözleşme ile üstlendikleri borçlarını ifa etme yükümlülüğünden kurtulacakları gibi, daha önce ifa ettikleri edimleri, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebileceklerdir. (Yargıtay 6. HD 2021/4707 Esas, 2022/3050 Karar)

6098 sayılı TBK 125. Maddesinde, temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında 01/11/2018 tarihli malzemeli kalıp ve demir işçiliği sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşme ile davacının davalıya ait Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, Beyazşehir Mahallesi, 3640 ada, 4 parsel üzerine yapacağı 1 blok'daki inşaatın malzemeli kalıp ve demir işçiliğinin davalının belirleyeceği iş programına uygun anahtar teslimi malzemeli kalıp ve demir işini yapmayı üstlendiği, sözleşmenin birim fiyat üzerinden yapıldığı ve KDV dahil olduğu,

bunun karşılığında davalının da % 50 daire barter, %0 çek/banka ile ödeme yapmayı taahhüt ettiği, ayın 1-30 arasında yapılacak imalatların müteakip ayın 10-15 arasında hakediş hazırlanarak fatura kesileceği ve ödeme yapılacağı, ayrıca Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, Beyazşehir Mahallesi 3640 ada 4 parsel üzerine işveren tarafından yapılacak olan binanın ...

Kat güney batı cephe dairenin 330.000,00-TL bedelle davacıya verileceğinin kararlaştırıldığı, işin başlama tarihi 01/11/2018, iş bitiş tarihinin 30/06/2019 olarak kararlaştırıldığı,

Davalı vekili sözleşmede kararlaştırılan işin vaktinde yapılıp teslim edilmediğini, edimlerin eksiksiz olarak yerine getirilmediğini savunmuş ise de yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu ile sabit olduğu üzere bu hususta somut delil sunulamadığı, dinlenen tanıkların davacının işi eksiksiz olarak bitirip teslim ettiğini doğruladıkları ancak işin başlangıç ve bitiş tarihi ile ilgili olarak tam tarih veremedikleri, işin zamanında teslim edilmediğine dair davalı tarafça delil sunulmadığı,

davacının grobeton, yalıtım koruma betonu, radye temel, bodrum kat betonu, zemin kat betonu, normal kat betonu (merdivenler dahil), makine dairesi, parapetler (bütün blok için) ve çatı imalatı toplam hakediş miktarının 635.966,40-TL olduğu, yine yapılan sözleşme ile davacıya devredilmesi taahhüt edilen .... Kat güney-batı cepheli dairenin dava tarihindeki değerinin 520.000,00-TL olduğu, davalının sözleşme gereği vaad ettiği edimleri lerine getirmediği anlaşılmıştır.

Davacı taraf dava dilekçesinde davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00-TL hakediş bedeli, ...

Kat güney-batı cepheli dairenin tapusunun iptali ile adlarına tescilini, bu talebin reddi halinde ise taşınmaz bedelinin ödenmesine hükmedilmesini talep ettiği, yukarıda açıklandığı üzere sözleşme gereği davacıya ödenmesi gereken hakediş tutarı 635.966,40-TL olup davacı tarafça talep ıslah edilmediğinden taleple bağlı kalınarak 10.000,00-TL hak ediş alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.

Tapu iptali ve tescil talebi yönünden ise alınan bilirkişi ek raporuna göre ...

Kat güney-batı cepheli dairenin 16 nolu daire olduğu, tapu kayıtlarına göre bu dairenin dava dışı ... adına kayıtlı olup davalı adına kayıtlı olmadığı, bu nedenle tapu iptali ve tescil talebinin husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, terditli talep olan taşınmaz bedeli talebinin kabulü ile 520.000,00-TL'nin dava tarihi olan 03/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.

Katip · e-imzalı Hakim · e-imzalı