Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/744 K.2023/1153

Dava

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalılar ile müvekkili idare arasında ihale üzerine akdedilen sözleşme gereği hizmet alımı gerçekleştirildiğini, bu kapsamında dava dışı işçi ...'in davalı işverenlerce çalıştırıldığını, ödenmeyen işçilik alacaklarının Kayseri 3. İş Mahkemesinin ... E. ...

K. sayılı dosyasında hüküm altına alındığını, ilama dayalı alacaklarının tahsili amacıyla Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, müvekkili idare tarafından icra dosyasına 66.081,84TL ödeme yapıldığını, söz konusu ödemelerden davalı alt iş verenlerin sorumlu olduğunu beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 66.081,84 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları nispetinde rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde özetle; Davayı kabul etmediklerini, davacı tarafın işçi alacakları bakımından ... tarafından dava edildiğinde söz konusu davayı müvekkiline ihbar etmediğini, söz konusu taleplerden müvekkilinin sorumlu olmadığını savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Taahhüt A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazında bulunduklarını, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu, icra dosyasına ödeme yaptıklarını ve ilgili ödemenin değerlendirilmesi gerektiğini, hiç kimsenin kedi muvazaasına dayanarak hak talep edemeyeceğini savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Ltd.Şti.'ye dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı taraflın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacakları tespit edilmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair *** tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi ***'ün mahkememize sunmuş olduğu 07/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı yüklenici ... Sistemleri ... Ltd. Şti.'nin 24.349,80 TL'den, davalı yüklenici ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 8.817,19 TL'den, davalı yüklenici ... Tahha. A.Ş.'nin 32.914,85 TL'nin 19/01/2021 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı idareye karşı sorumlu olduğunu mahkememize bildirmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalı tarafından çalıştırılan dava dışı işçiye kıdem tazminatı nedeniyle ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı ilamı Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin *** K. Sayılı ilamı ve yerleşik içtihatları uyarınca işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.

Somut olayda, davacı taraf ödenen işçilik tazminatı rücusunu talep etmiştir. Mahkememizce alınan 07/11/2023 havale tarihli yukarıda açıklanan esaslar çerçevesinde düzenlenen bilirkişi raporu ve sözleşmeler incelendiğinde Davacı kurum tarafında yapılan 24.349,80 TL'den davalı *** ... Ltd. Şti.'nin, 8.817,19 TL'den davalı ... ... Ltd. Şti'nin, 32.914,85 TL'den davalı ... ... A.Ş.'nin sorumlu olduğu anlaşılmakla ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanmak suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.