Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/770 K.2024/94

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 20 yaşında olduğu ve Erciyes Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Uçak, Gövde ve Motor Bakımı bölümünde öğrenim gördüğünü, olay tarihi olan 05/01/2022 tarihinde arkadaşları tarafından organize edilen Erciyes Kayak Merkezi gezisine katıldığını, gezi dönüşünde ise sürücüsü ve işletenin davalı şahıslar olduğu 38 *** plaka sayılı araç, kontrolünü kaybederek tek taraflı olarak kaza yaptığını, davacı müvekkilinin ağır bir şekilde yaralanmasına sebebiyet olduğunu, meydana gelen kazada davalıların tamamen kusurlu olduklarını,

Karayolları Trafik Kanunu'na göre araç sahibinin araç işleteni sayıldığını, dolayısıyla davalı araç işleteni ...'un ve davalı araç sürücüsü ...'ın müvekkilin zararından dolayı müteselsil ve müştereken sorumlu olduklarını belirterek müvekkilinin trafik kazası nedeniyle uğradığı zarar sebebi ile belirsiz alacak davası olan alacakları ile ilgili olarak; şimdilik 100,00-TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ... ve davalı ... ile davalı ...

Sigorta A.Ş.'nden tahsiline (... Sigorta A.Ş. açısından sigorta poliçesindeki sorumluluk kapsamında ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere), şimdilik 100,00-TL tazminatın, koltuk ferdi kaza sigortası kapsamı ve limiti dahilinde, müvekkilinin sakatlık oranına göre hesaplanacak miktarın sigortaya başvuru tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsiline, şimdilik 100,00-TL tedavi giderlerinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı Dilek Durumuş ve ... ile ... Sigorta A.Ş.'den tahsiline (... Sigorta A.Ş. açısından sigorta poliçesindeki sorumluluk kapsamında ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere), yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, zira Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyası kapsamında alınan 28/02/2022 tarihli bilirkişi ek heyet raporundan anlaşılacağı üzere, müvekkilinin işleticisi olduğu aracın muayene ve periyodik bakımları muntazaman yapıldığını, dolayısıyla araçta teknik bakımdan kazaya neden olacak herhangi bir eksilik ve ihmal bulunmadığını, bahse konu araçta kazaya sebebiyet verecek bir eksiklik ya da teknik bir arızanın olmadığını, müvekkilinin meydana gelen kazada işleten olarak tüm sorumluluklarını yerine getirdiğini, bu nedenle müvekkiline yükletilebilecek kusur bulunmadığını belirterek müvekkiline karşı açılmış işbu davanın reddi karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, işletenden farklı olarak müvekkilinin kusursuz sorumluluğunun da olmadığını, davacının kaza nedeniyle uğradığını iddia ettiği tüm zararlarını ispat etmesinin gerektiğini, tedavi giderlerine ilişkin müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, bu talebin net olmadığını belirterek müvekkiline karşı açılmış olan davanın reddi karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili yönünden davanın tefrik edilerek İzmir Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin davacının yolcu olarak bulunduğu 38 ... plakalı aracın Karayolları Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesini düzenleyen sigortacı olduğunu, Karayolları Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın C.8 maddesine göre müvekkilinin genel müdürlüğünün bulunduğu İzmir Mahkemelerinin davaya bakmaya yetkili olduğunu, davacı tarafın fotokopiden ibaret müvekkiline başvurusunun geçerli olmadığını,

Karayolları Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları'nın A.3.2 maddesine göre maluliyetin belirlenmesinin gerektiğini, davada ancak yasal faiz istenebileceğini müvekkilinin temerrüte düşürülmediğini belirterek müvekkiline karşı açılmış olan davanın reddi karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

2918 sayılı KTK'nun 97. maddesi ve ZMMS Genel Şartları C.7 maddesine göre hak sahibi dava açmadan önce sigorta şirketine başvurmak zorunda olup bu doğrultuda 2918 sayılı KTK'nun 99. maddesi gereğince, hak sahibinin ZMMS Genel Şartları ile belirlenen belgeleri, müvekkili şirkete iletmesi gerektiğini ancak davacı tarafın başvurusu ile tüm evrakları iletmediğini, KTK'nun 97. maddesi gereği dava şartı yokluğundan davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkilinin temerrüte düşürülmediğini, geçici iş göremezlik zararı ve tedavi giderinden SGK sorumlu olduğunu, bu konuda müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını,

kazaya karışan araçta kazaya sebebiyet verecek bir eksiklik ya da teknik bir arızanın olmadığını, araç şoförünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, davanın kabulü halinde; tazminat hesabından davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmasını talep ettiklerini, kazaya karışan 38 ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 23/10/2021-23/10/2022 tarihleri arasında zorunlu mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminatı ve limiti ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, davanın kabulü halinde ise;

dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden, müvekkili şirket aleyhine faize, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini, kabul anlamına gelmemekle birlikte faize hükmedilmesi halinde "dava dilekçesinde yazılı miktar yönünden dava tarihinden, ıslahla artırılan miktar yönünden ise ıslah tarihindeN itibaren" yasal faize hükmedilmesini savunmuştur.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zararın sebebiyle yolcu davacı tarafından açılan tazminat istemine ilişkindir.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Davacı vekili, davacının yolcu olarak bulunduğu 38 ... plakalı yolcu otobüsünün tek taraflı olarak yaptığı kaza nedeniyle yaralandığını belirterek, yolcu otobüsünün işleteni, otobüsün sürücüsü Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı ve Karayolu Yolcu Taşımacılık Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortacısına karşı dava açmıştır.

Bu hali ile davanın taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası olduğu anlaşılmaktadır.

Taşıma Sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş ise de; 28/05/2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/k maddesinde tüketici tanımlanmış "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" 3/ı maddesinde ise tüketici işlemi "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 73/1. maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı Kanun'un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nun 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği belirtilmiştir. Ayrıca HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nun 115. maddesi hükümleri gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gereken hususlardandır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi düzenlenmiş, hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun'un 57. maddesinde "ihtiyari dava arkadaşlığına" yer verilmiş, 166/4. maddesinde "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının varsayılacağı" hükme bağlanmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesinde ise "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde aralarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunu'nun yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır. Dava konusu olayda davalı sigorta şirketi ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan davalıya karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir.

Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir.

Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme, görevli olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa kendiliğinden görevsizlik kararı verir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile mahkemece re'sen, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Çünkü görev her halükarda dava şartlarındandır.

Mahkemenin görevli olması HMK'nun 114/1-c. maddesi gereğince bir dava şartıdır ve 115. maddesi gereğince mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Bu durumda davanın, davacı yolcunun, davalı işleten ...'a ait, davalı ...'ın sürücüsü olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS sigortacısı olduğu ve davalı ... Sigorta A.Ş.'nin Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının sigortacısı olduğu 38 ... plakalı yolcu otobüsünün 15/01/2022 tarihinde tek taraflı trafik kazası yapması sonucunda yaralanmasından doğan maddi tazminat istemine ilişkin olması,

taraflar arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanması ve davacının da tüketici vasfına sahip olması nedeniyle davacı yolcu ile davalı taşıyan arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalması nedeniyle davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olması ve uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden, mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı karar ilamları, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun *** Karar sayılı ilamı).

Mahkememizce açıklanan sebeplerle göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine kararı verilmesi gerekmiş, HMK'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde dava dosyasının görevli Tüketici Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiş, HMK'nun 331/2. maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra Tüketici Mahkemesi'nde davaya devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Tüketici Mahkemesi'nce hükmedileceğinden bu aşamada yargılama harç ve giderlerine hükmedilmemiştir.

05/02/2024 Katip *** · E-imzalıdır Hakim*** · E-imzalıdır