Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/908 K.2023/187

Mahkememize açılan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil ile davalı taraf arasında ... tarihinde satıma konu cam kesme ve işleme sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye istinaden müvekkil tarafından yapılan ve teslim edilen makinelerin ödemesinin davalı tarafça yapılmadığını, davalı tarafın yapması gereken 300.000,-TL+KDV olan sözleşme bedelinin 100.000-TL'sini ödediğini kalan bakiye bedeli ödemediğini, davalı tarafa bu konuda bir çok defa ulaşılmaya çalışıldığını fakat sonuçsuz kaldığını, müvekkilin maddi sıkıntı içine girdiğini, davalı tarafın bu dönemde makineyi sürekli olarak kullandığını ve imalatlar yaptığını, Eskişehir ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

Değişik iş numaralı dosyasından tespit davası açıldığını ve davaya konu olan makinelerin çalıştığının tespitinin yapıldığını fakat tam olarak raporun teslim edilemediğini, öncelikle davanın kabulü ile makinenin sıfırının aynen müvekkile iadesine, bu mümkün olmadığı taktirde fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydı ile makinenin güncel değerinin davalıdan alınarak müvekkile verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; Açılan davanın hukuka aykırı olup reddedilmesi gerektiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, şirketin adresinin; "... l Mah. ... Cad. No: ... .../ESKİŞEHİR" olduğunu, davanın yetkili Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılması gerektiğini, sözleşmenin akdedilmesiyle 100.000-TL'lik ödemenin şirket hesabına gönderildiğini ancak makinenin müvekkil şirkete eksik olarak teslim edildiğini, makinenin kurulumunun yapılıp çalıştırılmasıyla makinenin sözleşmeye aykırı olarak ayıplı olduğunun açıkça görüldüğünü, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri 500 Bin TL'nin altında olması nedeniyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.

Dava, alacak talebine ilişkindir.

Eskişehir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyasının uyap kayıtları, Kayseri Vergi Dairesinin cevabi yazısı ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmıştır.

Kayseri Vergi Dairesi cevabi yazasına göre davacının 1.sınıf tacir olduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi ekindeki sözleşmenin incelenmesinde; makine satış sözleşmesi olduğu, 100.000,00-TL'nin peşin, kalan 200.000,00-TL'nin 90 günlük çek ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı ve 13. maddede "işbu sözleşmeden kaynaklanabilecek ihtilaflarda sanayi ve ticaret bakanlığınca ilan edilen değere kadar Kayseri Tüketici Hakem Heyetleri, belirtilen değer üstüne Kayseri Tüketici Mahkemeleri yetkilidir", denildiği, mahkeme huzurunda davacıya gösterilen davalı cevap dilekçesi ekindeki satış sözleşmesi başlıklı sözleşmenin makine satış sözleşmesi olduğu, 100.000,00-TL'nin peşin, 200.000,00-TL'nin çekle ödeneceğinin kararlaştırıldığı,

sözleşmenin 7. Maddesinde "taraflar arasında işbu sözleşme hükümlerinin uygulanmasından kaynaklı bir uyuşmazlık yaşanması durumunda T.C. Kanunları ve ilgili mevzuatı uygulanacak olup Eskişehir adliyesi icra daireleri ve mahkemelerinin yetkili kılındığı," her iki sözleşme tarihinin de ... olduğu görülmüştür.

Eldeki davanın davalı tarafça dosyaya sunulan ... tarihli Cam Kesme ve İşleme Makinesi Satım Sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ... tarihli sözleşme uyarınca yetkili mahkemenin Eskişehir Mahkemeleri olduğunu ve ayrıca müvekkilinin iş yeri adresinin de Eskişehir olduğunu belirterek yetki itirazında bulunmuştur.

Dava dilekçesinden, cevap dilekçesinden, tebligat evraklarından ve tüm dosya kapsamından, dava tarihi itibarı ile davalının yerleşim yerinin Eskişiher ili olduğu dava dilekçesinde de Eskişehir adresinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

HMK.'nun 6. maddesine göre, genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. HMK 10. maddesine göre taraflar arasında yetki sözleşmesi varsa bu yer ile ifa yeri belirtilmiş ise ifa yeri Mahkemesi de yetkilidir.

Somut olayda, taraflar arasındaki Cam Kesme ve İşleme Makinesi Satım Sözleşmesi nedeniyle davacı tarafça yapılan ve teslim edilen iş makinelerinin bedelinin davalı tarafça ödenmemesi üzerine makinenin güncel değerinin davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, celp edilen vergi dairesi kayıtlarından ve dosya kapsamından davalının adresinin "... Mah. ... Cad. No: ... .../ESKİŞEHİR" olduğu anlaşılmıştır.

Davalının yetki ilk itirazı süresinde yapılmıştır ve haklıdır.

HMK.'nun 116/1-a maddesine göre, kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazı ilk itirazlardandır. HMK.'nun 117. maddesine göre ilk itirazlar, dava şartlarından sonra incelenir. İlk itirazlar ön sorun gibi incelenir ve karara bağlanır. HMK.'nun 138. maddesine göre mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebileceği gibi, ön inceleme duruşması yapılarak taraf beyanları da alındıktan sonra karar verebilir.

Dosya kapsamına göre tacir olan tarafların ... tarihinde yaptıkları sözleşmede yetkili mahkemeyi Eskişehir mahkemeleri olarak belirledikleri HMK 17.maddesine göre bu yetki kuralının tarafları bağladığı anlaşılmakla davalının yetki ilk itirazının kabulüne, mahkememizin yetkisizliğine Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğuna karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...