Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/987 K.2023/1179

Av. ... -

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ: ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan 16 Kasım 2021 tarihli "sipariş teyid formu" başlıklı sözleşme ile davalı şirkete iplik sattığını, davalının iplikleri teslim almasına rağmen tüm sözlü uyarılara rağmen 13.154,36 USD tutarındaki iplik bedelini müvekkili şirkete ödemediğini ve bu suretle temerrüde düştüğünü, müvekkili şirketin davalı yana borcunu ödemesi için Kayseri 7. Noterliği'nin 21 Temmuz 2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarını keşide ettiğini,

davalının ihtara rağmen Kayseri 1. Noterliği'nen 25 Temmuz 2022 tarih ve 11288 yevmiye nolu cevap ihtarında birbiri ile çelişkili ve asılsız iddialarda bulunarak müvekkili şirkete borcunun bulunmadığından bahisle borcunu ödemeyeceğini bildirdiğini belirterek davalının haksız itirazlarının iptali ile takibin devamı ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı şirket arasında 2018 yılından bu yana iplik alım-satımı şeklinde ticaret yapıldığını, müvekkili ile davacı şirket arasında ... tarihli sipariş teyid formu ile birim fiyatı 4,88 dolardan 41.000 kg Karde 20/1 cinsi pamuk ipliğinin KDV dahil toplam 216.086,40 dolar karşılığı satın alınması hususunda anlaşıldığını, siparişe konu ürün numunelerinin müvekkil şirketin müşterileri tarafından beğenilmemesi üzerine taraflar arasındaki süregelen ticari ilişki çerçevesinde tüm siparişin sözlü olarak iptal edildiğini,

müvekkili şirketin siparişi iptal etmesinden sonra tarafların 16.02.2022 tarihli sipariş teyid formu başlıklı belge ile birim fiyatı 4,30 dolardan 20.500 kg Karde 20/1 cinsi pamuk ipliğinin KDV dahil toplam 95.202 dolar karşılığı satın alınması hususunda anlaştıklarını, bu anlaşmaya istinaden müvekkili şirketin 21.000 kg Karde 20/1 cinsi pamuk ipliğini satın aldığını ve karşılığında 93.334 $ davacı şirkete ödediğini, taraflar arasındaki 16.11.2021 tarihli siparişin iptali üzerine 16.02.2022 tarihinde imzalanan yeni sipariş teyid formunda yazılı malların satışına ilişkin faturanın,

davacı şirket tarafından 06.05.2022 tarihinde düzenlenmiş ve birim fiyatı olarak tarafların 16.02.2022 tarihinde anlaştıkları 4,30 $ olacağı yerde önceki belgede yazılı 4,88 $ olarak belirlenmesi nedeniyle arada dava konusu 13.154,40 $ olan fiyat farkının ortaya çıktığını, 06/05/2022 tarihli fiyat farkı faturasının davacı şirkete tebliğ edildiğini, yine aynı hesap dökümünün de 10/05/2022 tarihinde taraflar arasındaki bakiyenin sıfırlandığının sabit olduğunu belirterek davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Kayseri 7. Noterliğine müzekkere yazılarak 09/08/2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ve 21/07/2022 tarih, ... yevmiye numaralı, ihtarların tebliğ mazbatasının onaylı örnekleri celp edilmiştir.

Gevher Nesibe Vergi Dairesi'ne ve Erciyes Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak dava konusu faturaların Form Ba-Form Bs beyannameleri celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, mali müşavir bilirkişi Prof. Dr. ... 17/08/2023 havale tarihli raporunda özetle;

1. Davacı taraf davalıya 06.05.2022 tarihinde 21.000 kg miktarlı 4,88 USD +%8 KDV üzerinden 110.678,40 USD tutarlı fatura düzenlendiğini, bu tarihte davalı davacıdan 4.190,40 USD alacaklı olduğu için davacı davalıdan bakiye 106.488,06 TL alacaklı olduğunu,

2. Bu faturadan sonra davalının davacıya 06.05.2022 tarihinde 13.145,40 USD fiyat farkı faturası düzenlendiğini ve bakiye kalan 93.334 USD'yi 10.05.2022 tarihinde ödendiği ve bakiyenin sıfırlandığını,

3. Davacı tarafın davalıya 27.06.2022 tarihinde 13.145,40 USD fiyat farkı faturası düzenlediği ve davalıdan alacaklı hale geldiğini, devamında 28.06.2022 tarihinde davalının davacıya 13.145,40 USD fiyat farkı faturası düzenlediğini, arkasından davacının davalıya 08.07.2022 tarihinde aynı bedelli fatura düzenlediği ve bu şekilde karşılıklı fatura düzenleme olduğunu, taraflar arasındaki ihtilafın konusunu bunun oluşturduğunu,

4. Davacı tarafın 06.05.2022 tarihli 21.000 kg miktarlı 4,88 USD +%8 KDV (110.678,40 USD) bedelli faturanın 16.11.2021 tarihli sözleşmeye istinaden düzenlendiğini, davalı ise bu sözleşmenin sözlü olarak feshedildiğini ve 16.02.2022 tarihli sözleşmedeki 4,30 USD fiyatın esas alınması gerektiğini ileri sürdüğünü, mahkemece davacının iddiası kabul edilirse davacının davalıdan 13.145,440 USD alacaklı; davalının iddiası kabul edilirse davacının alacaklı olmayacağını bildirir yönde rapor sunulmuştur. Raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi, davalı vekilinin itiraz ve beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesi nedeni ile düzenlenen faturalara konu işin birim bedelleri ile faturalardan doğan bakiye cari hesap alacağı için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2). Süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleşen ve ticari defterlere de işlenen faturadaki alacakla illgili olarak sonradan iade faturası düzenlenmesi, borçtan kurtulmayı sağlayan ve alacağı tartışmalı hale getiren geçerli bir araç değildir. İtiraz süresi geçtikten sonra, iade faturası kesilmesi alacağın varlığını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmayacaktır.

Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Fatura sözleşmenin kurulması safhasıyla ilgili olmayıp sözleşmenin ifası safhasıyla ilgili olduğundan, faturanın sözleşmeyi değiştirir nitelikte olmaması ve sözleşmeye uygun biçimde düzenlenmesi gerekir. Bu nedenle, sözleşmeye aykırı düzenlenmiş faturaya itiraz edilmemesi aleyhe sonuç doğurmaz.

Ancak fatura kabul edilerek ticari defterlere işlenmiş ise, faturadaki miktar kadar iş bedeli bulunduğunu iş sahibi kabul etmiş sayılacağından ticari defterlere itibar edilerek iş bedeli miktarı belirlenir. Ticari defterlerin kesin delil olması da bu sonucu gerektirir. Zira, faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. Fatura karşı tarafça ticari defterlerine kayıt edilmiş ise burada delil olan fatura değil ticari defterlerdir.

Ticari defterler uyumlu olmadığı için lehe delil değeri bulunmasa dahi, karşı çıkılan faturanın ticari deftere kayıt edilmiş olması halinde ticari defter aleyhe delil oluşturacaktır.

Tüm bu nedenler ile; davacı ile davalı arasında satış sözleşmesi varlığının ihtilafsız olduğu, ancak satış bedelinin birim fiyatı konusunda davalının 4,88den 4,30a indirildiği iddiası bulunmaktadır.

Takip ve dava konusu faturaların kabul edilerek davalı tarafça ticari defterlere işlendiği, davalının fiyat değişikliğine ilişkin iddiasını ispat edemediği, davacının icra takip tarihinden önceki dönem için işlemiş faiz talebi bulunmadığından talep ile bağlı kalınarak davanın bilirkişi raporlarına göre tarafların birbirini teyit eden bakiye asıl alacak miktarı üzerinden kabulüne,

davalı taraf itirazında haksız bulunduğundan ve alacak da faturaya dayalı olup likit olduğundan (davalı tarafından hesaplanabilir) kabul edilen asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar vermek gerekmiştir ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır