Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1151 K.2024/1099

Av.

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

KARAR YAZIM TARİHİ : ***

Mahkememize açılan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ... Mobilya Gıda Otomotiv İç Ve Dış Tic. San. Ltd. Şti. 'ye ait 38 ... plakalı aracın ... poliçe numaralı ve 30/11/2021 - 30/11/2022 vade tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile müvekkili ... Sigorta A.Ş tarafından teminat altına alındığını, ilgili aracın karışmış olduğu trafik kazası sebebiyle zarar gören 06 ... plakalı araç için ...

A.Ş.'ye ödenen onarım bedelinin (sigortalı araç sürücüsünün geçerli bir ehliyetinin bulunmaması sebebiyle ZMSS Genel Şartlar B.4/b hükmüne istinaden) davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, yetki itirazı üzerine dosyanın Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esasına kaydedildiğini, davalı borçlu tarafından ödeme emrine, borca ve faize itiraz edilmesi üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşmaya varılamadığını,

03/12/2021 tarihinde Kayseri İli Kocasinan İlçesi Sümer Mahallesi Erkilet Caddesi üzerinde kendisine hitap eden kırmızı ışığa riayet etmeden geçiş yapan sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı sigortalı araç ile 5.cadde kavşağında dönüş yapan sürücü Neslihan Kumlu'nun sevk ve idaresindeki 06 ... plakalı aracın çarpışması sonucu iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, araç sürücüsü ...'nun %100 oranında, asli kusurlu olduğunun tespit edildiği, sürücünün geçerli bir ehliyete sahip olmadığını, ehliyetin Irak ülkesine ait olduğunu, 06 ...

Plakalı Araç İçin 43.000,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, 06 ... plakalı aracın maliki ...'ün aracında meydana gelen hasar için kasko sigortacısı ... A.Ş.'ye başvuruda bulunduğunu, 54.669,94 TL yedek parça ve 4.558,60 TL işçilik bedeli olmak üzere kdv dahil toplam 69.082,81 TLnin ... tarafından sigortalısına ödendiğini, söz konusu zararın ...

A.Ş. tarafından müvekkili şirkete rücu edilmesi üzerine 28/02/2022 tarihinde ...'ya poliçe limitleri dahilinde 43.000,00 TL ödeme gerçekleştirildiğini, Sigortalı araç sürücüsünün kaza tarihinde geçerli bir ehliyeti bulunmayıp ehliyetsizlik sebebiyle rücu şartlarının gerçekleştiğini, açıklanan nedenlerle; borçlunun ödeme emrine, borca ve faize ilişkin haksız tüm itirazlarının iptaline, Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı takibinin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkili şirkete ait araçta, sürücü olarak bulunan yabancı uyruklu şahsın ehliyetinin bulunduğunu, müvekkiline ait aracın, kırmızı ışıkta geçmediğini, bu durumun kamera kayıtlarında da net şekilde anlaşıldığını, diğer taraf sürücüsünün dur tabelasının bulunduğu kavşaktan kontrolsüz çıkış yaparak kazaya sebebiyet verdiğini, gelinen noktada, müvekkili şirkete ait aracın sürücüsünün ehliyetinin bulunması ve kazaya asıl sebebiyet verenin ise dava dışı diğer araç sürücüsü olduğunun nazara alınması gerektiğini, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz olan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, kasko poliçesinden kaynaklı ödeme nedeniyle sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücusuna ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının uyap kayıtları, Kayseri Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün cevabi yazısı, sigorta poliçesi, sigorta şirketi tarafından yapılan hasar ödemesine ilişkin dekont, Kayseri Bilgi Teknolojileri Ve Haberleşme Şube Müdürlüğünün cevabi yazısı, Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi müdürlüğünün kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınmıştır.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde: alacaklının ... Sigorta A.Ş., borçluların ... ve ... Mobilya Gıda Oto. ... Ltd. Şti. olduğu, 43.042,99-TL toplam alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Dosyaya mübrez 03/11/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda; dosyaya sunulan evraklar üzerinde yapılan incelemelerde eksper raporu, kusur oranı ve yapılan ödemeler sonucu davacı sigorta şirketi ... Sigorta'nın 43.000,00-TL hasar rücu ödemesi ve davalıya ait araç sürücüsü kusur oranı dikkate alındığında ödenen tutardan rücu hakkı olduğu görüş ve kanaatinde olduklarını bildirmişlerdir.

Uyuşmazlık dış ülkeden alınan sürücü belgesi ile aracı kullanılan davalı sigortalı şirketin kaza tarihinde aracı bu kişiye kullandırmasının yasal olup olmadığına ilişkindir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 88. maddesinde; "Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanılması ve bu belgelerin ülkemiz sürücü belgesiyle değiştirilmesi" düzenlenmiş madde yabancı kişilere ilişkin olarak, " İlgili Kanun'lar ile ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklı kalmak üzere, dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir:

b) Yabancıların dış ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri ile ülkemizde araç kullanmaları;

1) Dış ülkelerden alınan sürücü belgeleri ile ülkemize giriş yapıldığı tarihten itibaren en fazla altı ay süreyle araç kullanılabilir.

2) Altı ayın sonunda ülkemizde araç kullanılabilmesi için dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi zorunludur.

İlgili Kanun'lar ile ikili ve çok taraflı anlaşma hükümleri saklı kalmak üzere dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin, ülkemiz sürücü belgeleri ile değiştirilmesine ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirtilmiştir:

a) Müracaat herhangi bir Nüfus Müdürlüğüne yapılabilir.

b)Müracaat sırasında ibraz edilmesi zorunlu olan bilgi ve belgeler Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce belirlenir." denilmiştir.

Yine, "Yabancı Kişilerin Türkiye’de Tescilli Araçları Kullanma Yetkisi" ile ilgili olarak Yönetmeliğin 92. maddesinde; "Türkiyede görevli olarak bulunan diplomatik muafiyete haiz kişiler, yabancı teknik ve idari personel ile ikamet tezkeresi ile ikamet eden yabancı uyruklular ve haymatlozların yabancı ülkelerden aldıkları sürücü belgeleri bu Yönetmeliğin 88inci maddesindeki esaslara göre karşılığı olan sürücü belgesi ile değiştirilmekle birlikte, bu kişiler Türkiye'de tescil edilmiş taşıtları bir kazanç karşılığı veya ticari amaçla süremezler." denilerek, ticari kazanç ve ticari amaç haricinde Türkiye'de tescilli araçların kullanılabileceği düzenlenmiştir.

Öte yadan Yönetmeliğin 3. maddesinin 25. bendinde; "Uluslararası sürücüsü belgesi; İki veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca sınıflarına göre araç kullananlara belli süre ile verilen belgedir." denilerek tanımlandıktan sonra, Yönetmeliğin 80. maddesinde; "Uluslararası sürücü belgesi, sınıflarına uyan araçların sürülebilmesi için, ikili veya çok taraflı anlaşmalar uyarınca, (Değişik ibare:RG-19/2/2014-28918) üç yıl süre ile verilen ve verildiği ülke dışındaki ülkeler için geçerli olan sürücü belgesidir.

Uluslararası sürücü belgeleri, uluslararası sözleşmeler dikkate alınarak İçişleri Bakanlığınca yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişilerce(14) verilir.

Uluslararası sürücü belgelerinin verilmesi ile yetkilendirilenlerin yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar Emniyet Genel Müdürlüğünce belirlenerek ilgili tarafla protokol yapılır." denilmiştir.

ZMMS Genel Şartlarında ise; "(1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise" sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkı düzenlendiğinden, sigorta şirketi, yabancı kişiler yönünden yabancı sürücü belgesi olması durumunda, Karayolları Trafik Kanunu'na göre, mevcut sürücü belgesi ile araç kullanma hakkını yitirdiği durumda (geçici olarak el konulması, yabancı sürücü belgesinin kullanılma süresinin dolması gibi) sigortalısına rücu edebilecektir.

Mahkememizce araç şoförü davalı şirkete ait araç şoförü ...'nun ülkemize giriş çıkış kayıtları istenmiş, Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü'nün 29/12/2023 tarihli yazı cevabına göre şahsın kaza tarihinden önce en son 13/02/2020 tarihinde ülkemize giriş yaptığı, kazanın ise 03/12/2021 tarihinde vuku bulduğu dikkate alındığında 6 aylık sürenin dolduğu, şahsın ülkemizde ehliyetini yenilemediği gibi uluslararası sürücü belgesine de sahip olmadığı anlaşılmaktadır.

Yabancı ülkeden alınmış sürücü belgelerinin Türkiye'deki geçerlilik şartı Karayolları Trafiği Konvansiyonu'na taraf ülkelere göre belirlenmektedir. Davalıya ait araç şoförü ... Irak vatandaşı olup Karayolları Trafiği Konvansiyonu'na taraf ülkeler arasında yer almamakla Irak'ta alınan ehliyetlerin ülkemizde geçerliliği bulunmamaktadır.

Yapılan açıklamalardan sonra tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

03/12/2021 tarihinde davacıya ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan 38 ... plakalı aracın, sürücü ... sevk ve idaresinde seyir halindeyken kendisine kırmızı ışık yanmasına rağmen durmayarak geçmesi nedeniyle kavşak içerisinde dönüş halinde olan sürücü Neslihan Kumlu sevk ve idaresindeki 06 ... plakalı aracın ön kısımlarına çarptığı, bu şekilde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, 06 ... plakalı aracın sağ ön kısımlarında hasar olduğu,

davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı 06 ... plakalı araçta oluşan hasara ilişkin olarak aracın kasko sigortacısı ... tarafından davacıya rücu edilmesi üzerine 28/02/2022 tarihinde 43.000,00 TL hasar tazminatı ödendiği, 38 ... plakalı araç sürücüsünün yabancı ülke sürücü belgesine sahip olduğu, sürücü belgesini Karayolları Trafik Yönetmeliği 88. maddesi (değişik 15. madde) gereğince ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirmesi gerekirken değiştirmediği, bu nedenle ehliyetsiz olarak kabul edildiğinden sigorta şirketinin ödediği bedeli sigortalısından rücu hakkı olduğu,

alınan uzman bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde kusurun tamamının kırmızı ışıkta geçen davalıya ait araç sürücüsüne ait olduğu, dava dışı araç sürücüsünün kusurunun olmadığı, davalı vekili kamera kayıtlarının incelenmesini talep etmiş ise de Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü'nün 19/07/2024 tarihli cevabı yazısına göre kazaya ilişkin görüntü kaydının bulunmadığı, kaza tespit tutanağı bulunduğundan ve sahteliğine dair delil bulunmadığından yeniden keşif yapılmasına da usul ekonomisi gereği gerek görülmediği,

yine aynı raporda ekspertiz raporu ile belirlenen ve ödenen hasarın bahse konu riziko olayı ile uyumlu olduğu ve riziko tarihindeki fiyatlar dikkate alındığında piyasa rayiçleri ile uyumlu olduğunun tespit edildiği, böylelikle rücu şartlarının oluştuğu, ödenen 43.000,00-TL'ye ödeme tarihi olan 28/02/2022 tarihinden takip tarihi olan 11/08/2022 tarihine kadar işlemiş yasal faiz tutarının 3.042,99-TL olduğu, tüm bu nedenlerle davacının davasının kabulüne, icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacı dava dilekçesinde icra inkar tazminatı da talep etmiştir. İİK 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için yalnızca borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi yeterli olmayıp alacağın likit bir alacak olması da gerekmektedir. Somut olayda ise davalının hasar miktarını hesaplamasının mümkün olmadığı, bu hesaplamanın mahkememizce bilirkişi marifetiyle yaptırıldığı, sonuç olarak likit bir alacaktan bahsedilemeyeceği için (Bknz. İstanbul BAM 8. HD *** Karar) davacının icra inkar tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür.

Katip *** · e-imzalı Hakim *** · e-imzalı