Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/175 K.2023/906

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile borçlu ...'ne icra takibi başlatıldığını, davacı (alacaklı) "*** SRL" isimli şirketin devri için 17/06/2022 tarihli, 30.000,00-TL, 500.000,00-TL ve 350.000,00-TL toplamda 880.000,00-TL değerinde dekontlara dayalı ödeme yaptığını, müvekkilinin, ... SRL isimli şirketin devri için yapılan ödemeleri, ...'in yetkilisi olduğu ...ne yaptığını, lakin borçlu şirket yetkilisi ...'in "...

SRL"isimli firmayı vekaleti kötüye kullanarak kendi üzerine aldığı gibi müvekkili tarafından ödenen bedelleri de iade etmediğinden Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalı borçlu tarafından icra takibine itiraz edilmesine binaen takibin durdurulduğunu, huzurdaki işbu dava açılmadan önce Kayseri Arabuluculuk Bürosu'nun ... numarası ile arabuluculuk görüşmesi yapıldığını, herhangi bir uzlaşmaya varılamadığını, uzlaşmama şeklinde tutanak tutulmuş olup arabuluculuk aşaması sonlandırıldığını, müvekkilinin alacağına konu olan ...

SRL adlı şirkete ait *** Man dorse plakalı 3 adet tır ve dorsesi satılarak alacaklı müvekkilinden mal kaçırıldığını belirterek öncelikle teminatsız ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas numarasıyla başlatılan icra takibine borçlu şirket tarafından haksız ve kötü niyetli olarak yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra kötü niyet tazminatına, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin borçlu şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının haksız ve asılsız dava dilekçesi ve içeriğini kabul etmediklerinin, taraflar arasında ticari uyuşmazlık bulunmadığını, davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olmadığını, asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, davanın görev yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle usülden reddine karar verilmesi gerektiğini, zaman aşımı itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafından Kayseri 3. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı vekaletnamesine, *** tarihli protokole, ...'in firmayı üzerine aldığını gösterir belge ve faturaya, ... tarafından çekilen 08/12/2022 tarihinde Kayseri 10. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesine, davacı tarafından ihtarnameye cevap olarak çekilen Kayseri 3. Noterliği'nin *** yevmiye numaralı ihtarnamesine, tanık anlatımlarına, yemin ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.

Davalı tarafından Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, 08/06/2022 tarihli protokole, banka kayıtlarına, banka dekontlarına, Kayseri 10. Noterliği'nin 08/12/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine, Kayseri Genel İ İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, Kayseri 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasına, ticari defter ve kayıtlara ve soruşturma dosyalarına delil olarak dayanılmıştır.

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasının örneği Uyap sistemi üzerinden dosyamıza eklenmiştir.

Davacının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek sureti ile Kayseri Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davacının oda kaydı bulunup bulunmadığı sorulmuş, buna ilişkin kayıt ve belgeler istenilmiştir 27/02/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davacının T.C. kimlik numarası ve açık kimlik bilgileri belirtilmek sureti ile Kayseri Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davacının ticari işletme kaydı olup olmadığı, varsa bilanço esasına göre mi yoksa işletme esasına göre mi defter tuttukları, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177. ve müteakip maddeleri uyarınca alış satış ve gayri safi iş hasılatı yönünden davacının esnaf işletmesi sınırının altında kalıp kalmadığının (Esnaf işletmesi sınırı içinde olup olmadığının) sorulmuş, buna ilişkin kayıt ve belge örnekleri istenilmiştir. 23/02/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, alacağın tahsiline yönelik başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67/1. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava değeri itibarı ile mahkememiz heyeti tarafından inceleme yapılarak karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; icra takibine dayanak yapılan banka dekontları nedeni ile davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, davalının icra takibine vaki itirazının haklı olup olmadığı, davalının görev ve husumet itirazının kabul edilebilir olup olmadığı, icra inkar ve kötü niyet tazminatı koşullarının bulunup bulunmadığı konularında toplanmaktadır.

Dosya kapsamına göre davacı ile davalı şirket arasında doğrudan ticari ilişki bulunmadığı, davalı şirketin yetkilisi ve davacının kardeşi olan dava dışı ...'in ... SRL isimli şirketin davacı adına devri için davacının ...'e vekaletname verdiği, ... SRL isimli şirketin devri için gerekli olan toplam 880.000,00-TL paranın ise davacı tarafından davalı şirketin banka hesabına yatırıldığı görülmektedir. Dava dışı ...'in ... SRL isimli şirketin devrini kendi üzerine alması ve davacıya devrini yapmaması nedeniyle davacının bu şirketin devri için davalı şirket hesabına gönderdiği paranın iadesinin sağlanması amacıyla icra takibi başlattığı, vaki itiraz üzerine de itirazın iptali istemiyle eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları ile dosya kapsamına göre ön sorunun, aralarında akdi bir ilişki bulunmadığı halde davacı tarafından davalı şirketin hesabına gönderdiği paraların dekontlarına dayanılarak girişilen takibe vaki itirazın iptali davasının ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve burada varılacak sonuca göre davayı görmek görevinin asliye hukuk mahkemesinde mi, yoksa asliye ticaret mahkemesinde mi olduğu noktasında toplanmaktadır.

Hukuk mahkemelerinin hangileri olduğu ve bunların kuruluşu 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 4 ve 5 inci maddelerinde düzenlenmiştir.

Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasına göre asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 2. maddesiyle de teyit edilmiştir. Anılan maddenin ikinci bendi Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğunu vurgulamıştır.

Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanunun üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinin 1. bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanun'da düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır.

Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Hemen belirtmek gerekir ki itirazın iptali davaları takip hukuku kaynaklı, icra takibine sıkı sıkıya bağlı ve alacağın varlığını maddi hukuk kuralları çerçevesinde belirlemeye yarayan kendine özgü davalardır. Dava ile takip arasındaki bu sıkı ilişki nedeniyle dava konusu, ancak takip talepnamesinde yazılı alacak dayanağı, tutar ve benzeri talepler olabilir ve kural olarak ispat vasıtaları da bu çerçevede değerlendirilir.

Somut olaya dönüldüğünde; gelen müzekkere cevaplarına göre davacı tacir değildir, dahası davalı ile aralarında akdi bir ilişki bulunmamaktadır.

TTK'nun 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık ticari dava niteliğinde olmadığından, mahkememizin görevi içine girmemektedir.

01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. maddesi ile değişik TTK'nun 5. maddesinin 3. fıkrasında "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." denilmektedir. Buradan görüleceği üzere, kanun değişikliği ile asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasında ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

HMK'nun 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nun 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nun 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, asliye hukuk mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu,

HMK'nun 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve duruşma yapmadan davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği dikkate alındığında HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

16/10/2023 Başkan ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Katip ... · E-imzalıdır