Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/247 K.2025/264

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasındaki ticari iş ilişkisi çerçevesinde düzenlenen faturaya konu alacağın 10/03/2019 tarihinde davalı tarafça ödenmesi gerekirken bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davalı hakkında Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla faturaya dayalı olarak asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı 446.932,53-TL'nin tahsili amacıyla takip başlatıldığı ve davalının borca itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek takibin devamına, borçlunun takip konusu borcu işlemiş ticari faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ticari kayıtlarının incelenmesini istediğini, fatura tesliminde yer alan ...'nun müvekkili şirkette herhangi bir görev ve ortaklığı bulunmadığını, işbu nedenle davanın ''Melikgazi Hastanesinin işletmecisi'' konumunda bulunan ... Hizmetleri San. Ve Tic.

A.Ş. ' ye ihbarını talep ettiğini, davacı tarafça yapılan asıl alacağa itirazımız olduğu gibi ferilerine ve ferilerinden olan işletilen faiz türüne, faiz başlangıcına, faiz miktarına ve dava değerine itirazı olduğunu, davacının fatura konusu yaptığı hususun ''Melikgazi Hastanesi mimari proje sunum'' işi olduğunu, ancak davacı tarafın söz konusu işi teslim ettiğine dair usulüne uygun bir belge sunmadığını, malı teslim ettiğini ispat edemediğini, bu durumda temerrüt olgusunun gerçekleştiğinden söz edilemeyeceğinden davacı tarafın istem konusu ettiği alacağı talep edemeyeceğini belirterek davanın reddini,

davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmektedir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Erciyes Vergi Dairesine müzekkere yazılarak, dava konusu faturanın davacı şirket ve davalı şirket tarafından Form Bilanço Satım( BS), Form Bilanço Alım ( BA) belgelerinde ve sair beyan ve belgelerde kullanılıp kullanılmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabıyla, Form Ba bildiriminin gönderildiği görülmüştür.

Davacı tarafa dava konusu faturada teslim alan Musa Aslandağdu'nun kim olduğunun mahkememize açıklaması için 2 haftalık süre verilmiş, davacı vekili 22/03/2023 tarihli dilekçesi ile, dava konusu faturayı teslim alan ...'nun, davalı firma tarafından işletilen Melikgazi Hastanesi'nde, Müdür sıfatı ile çalışan kişi olduğunu beyan etmiştir.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde; alacaklısının ... Lokanta Ticaret Limited Şirketi, borçlusunun ... Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi olduğu, 264.320,00-TL asıl alacak ve 182.612,53-TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 446.932,53-TL alacak üzerinden takibin başlatıldığı görülmüştür.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde; alacaklısının ... Lokanta Ticaret Limited Şirketi, borçlusunun ... Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi olduğu, toplam 338.551,00-TL alacak üzerinden takibin başlatıldığı görülmüştür.

SGK müzekkere yazılarak 2019 yılı itibari ile ...'nun davalı şirket çalışanı olup olmadığı sorulmuş ve kayıtları celp edilmiştir.

Melikgazi İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ...'nun davalı şirket çalışanı olup olmadığına dair araştırma yapılmış, gelen yazı cevabıyla, ...'nun 09/02/2017-29/01/2020 yılları arasında ... Hizm. Halkla İlişkiler Müdürü olarak çalıştığının Özel Melikgazi Hastanesi yetkilileri ile yapılan görüşmede tespit edildiği bildirilmiştir.

Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı şirketin iflasına karar verilip verilmediği, verilmiş ise tasfiye memurlarının kimler olduğu sorulmuş, gelen yazı cevabıyla, davalı şirketin ticaret sicil kaydının açık olduğu, iflas/tasfiye tesciline rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizin 27/02/2024 tarihli duruşmasında davalı tanığı Serhat Teciroğlu'nun beyanı alınmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, muhasebeci/mali müşavir bilirkişi 31/05/2024 tarihli raporunda özetle;

Davadışı ... Hizmetleri A.Ş.' nin 2019-2020-2021-2022-2023 yıllarına ait yevmiye ve kebirin e-defter olduğu ve beratlarının olduğu, envanter defterlerinin açılış tasdikinin süresinde yapıldığı, defterlerin içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, defterlerin bu haliyle HMK 222/2 ye uygun olduğunun tespit edildiğini,

Dava dışı ... Hizmetleri A.Ş.' nin 2019-2020-2021-2022-2023 yılı ticari defter kayıtlarında davaya konu fatura ile ilgili herhangi bir kayda rastlanmamıştır.

Davalının 2019-2020-2021-2022 yılı yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, kebir ve envanter defterlerinin ibrazı olmadığı, mübrez defterlerin tasdik bakımından HMK 222/2 ye uygun olduğu tespit edildiğini,

Takip ve davaya konu faturanın davalı form BA' sında yer aldığı, davalı ticari defter kayıtlarında yer aldığı tespit edildiği, davalı kayıtlarında takip ve davaya konu 264.320,00-TL bedelli faturanın kayıtlı olduğu ve davacı hesabının alacaklandırıldığı, faturaya karşılık 2021 yılında muhtelif tarih ve tutarlarda toplam 264.320,00-TL bankadan davacıya ödeme yapılarak fatura bedelinin kapatıldığının tespit edildiğini,

Davalı kayıtlarında görünen ödemeler aşağıdaki şekilde olduğunu;

Tarih Yev Açıklama Tutar

19.01.2021 34 Bankadan Yapılan Ödeme 150.000,00

07.04.2021 233Bankadan Yapılan Ödeme 6.000,00

20.04.2021 275Bankadan Yapılan Ödeme 25.000,00

30.06.2021 630 Giden EFT 83.320,00

Toplam 264.320,00

Davalı kayıtlarına göre takip ve davaya konu faturaya dayalı davacı alacağının görünmediğinin tespit edildiğini bildirir yönde rapor sunulmuştur. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi, davalının beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Kayseri CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir.

Davacının itirazları doğrultusunda ve davalı tarafından kayıtlarında yer alan ödemenin hangi bankadan yapıldığına dair açıklama yapılmak üzere ek rapor alınmış, 20/07/2024 tarihli ek raporda özetle;

-Davalı ticari defterinde davacıya ödeme olarak yer alan kayıtların dayanak belgelerinin davalıca dosyaya sunulduktan sonra inceleme ve karşılaştırma yapılabileceğini,

Davalı kayıtlarında davacıya ödeme olarak görülen kayıtların;

Tarih Yev Açıklama Tutar

19.01.2021 34 Bankadan Yapılan Ödeme 150.000,00

07.04.2021 233Bankadan Yapılan Ödeme 6.000,00

20.04.2021 275Bankadan Yapılan Ödeme 25.000,00

30.06.2021 630 Giden EFT 83.320,00

Toplam 264.320,00 olduğu yönünde tespit ve kanaatini bildirmiştir. Ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davalı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Bilirkişi raporunda tespit edilen davalının yaptığı ödemelere dair kayıtlarla ilgili bilirkişi incelemesine esas olacak bilgi, belge ve kayıtları sunması için davalıya bir aylık kesin süre verilmiş, belgeler sunulduğunda dosya ek rapor veren bilirkişiye tevdi ile önceki ara karar doğrultusunda ek rapor alınmış, 17/01/2025 tarihli ek raporda özetle;

Davalı ticari defterinde davacıya ödeme olarak yer alan kayıtlara ilişkin bire bir dayanak belgelerinin olmadığı; söz konusu kayıtların 2021 yılında olduğu, sunulan dekontların tarihi ise 2019 yılına ait olduğu; davalının ... Hizmetleri Ltd. Şti. olduğu, sunulan dekontlarda gönderenin dava dışı ... Hizmetleri A.Ş.' olduğu, kayıtlarda görünen ödeme tutarının toplamda 264.320,00-TL olduğu sunulan dekontlarda yapılan ödemenin toplam 624.000,00-TL olduğu tespit edildiği,

Davalı kayıtlarında davacıya ödeme olarak görülen kayıtların;

Tarih Yev Açıklama Tutar

19.01.2021 34 Bankadan Yapılan Ödeme 150.000,00

07.04.2021 233Bankadan Yapılan Ödeme 6.000,00

20.04.2021 275Bankadan Yapılan Ödeme 25.000,00

30.06.2021 630 Giden EFT 83.320,00

Toplam 264.320,00

Yapılan inceleme ve tespitlere göre sunulan dekontlarda yer alan gönderenin davalı olmadığı, dekont tarihleri ile kayıtlara alınan tarihin uyumlu olmadığı, dekont tutarları ile kayıtlarda yer alan tutarların uyumlu olmadığının tespit edildiği, dekontlar ile yapılan ödemenin davalı borcunun söndürüp söndürmeyeceği hususunda takdirin mahkemede olduğunu bildirir yönde rapor sunulmuştur. Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi, davalı vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde; alacaklısının ... Lokanta Ticaret Limited Şirketi, borçlusunun ... Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi olduğu, 264.320,00-TL asıl alacak ve 182.612,53-TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 446.932,53-TL alacak üzerinden takibin başlatıldığı , ödeme emrinin itiraz üzerine takibin durduğu ve 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içerisinde işbu itirazın iptali davasının açıldığı görülmüştür.

Faturanın TTK'da tanımına yer verilmemiştir. Vergi Usul Kanunu 229.maddesinde fatura,"Satılan emtia ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika" olarak tanımlanmıştır. Buna göre fatura, tek taraflı düzenlenmesi her zaman mümkün olan bir belgedir.

TTK 21/1.maddesine göre, "Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir”. TTK 21/2 maddesine göre "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır".

27.06.2003 tarihli 2001/1 E.2003/1 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, "fatura sözleşmenin yapılmasıyla ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Öyle ki, taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir.." denilmiştir.

Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle akdî ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle faturaya dayalı alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir.

Akdî ilişkinin ticari defterler üzerinden kanıtlanması halinde alacaklı olduğunu iddia eden kişinin delil olarak ya her iki tarafın defter ve kayıtlarına dayanması ya da münhasıran davalı defter ve kayıtlarına dayanması gerekir.

HMK'nın 222. maddesi uyarınca, tarafların ticari defterlerinin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

Belirtilen bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın yukarıda belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ise ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Somut olayda davacı tarafın ticari defterleri sunmaktan kaçınmış olduğu görülmüştür. Somut olayda ispat, davaya konu mal/hizmetin teslim edilip edilmediği ve teslim edildi ise bedelin ödenip ödenmediği noktasındadır. Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. (TMK m. 6) İleri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı kanıtlaması gerekir. (HMK m.190) Somut olayda davacı alacağını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmiştir. Davacı dava dilekçesinde yemin deliline dayanmadığından yemin delili hatırlatılmamıştır.

Katip *** e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır