Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/265 K.2023/174

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili firmanın tır aksesuarları sattığını, iş aksesuarları dosyada sunmuş çeklerin üzerinde hamil olarak yazılı olan ... İnş. Gıda. San. Ve Tic. Ltd. Şti isimli firmaya çekleri düzenlendiğini müvekkili tarafından kargo ile gönderildiğini, ancak kargo tesliminde kayıp mı olduğu yoksa çalındığının bilinmediğini, dava konusu ...Bankası Kayseri Şubesine ait keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti olan ... tarihli ... seri nolu 20.000,00 TL bedelli çek, ...Bankası Kayseri Şubesine ait keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti olan ... tarihli ... seri nolu 30.000,00 TL bedelli çek, ...Bankası Kayseri Şubesine ait keşidecisi ... San. Ve tic.

Ltd.Şti olan ... tarihli Z... seri nolu 30.000,00 TL bedelli çeklerin ödenmesi önlemek için teminatsız bir şekilde ödeme yasağı konulmasına, mahkeme aksi kanatte ise toplam tutaranı %15'i kadar teminat karşılığında karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hasımsız olarak açılan çek iptali talebine ilişkindir.

Dava dilekçesinin ve çek fotokopilerinin incelenmesinde çeklerin keşidecisinin davacı olduğu anlaşılmıştır. Keşidecinin çekin iptaline karar verilmesini ve bu bağlamda ödemeden men yasağı kararı verilmesini talep hakkı yoktur. Bu hak münhasıran hamile ait bir hak olup, çekin imzalı olması sonuca etki etmez. Nitekim Yargıtay ... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... Esas ... Karar sayılı içtihadı da bu yöndedir.

TTK.'nun 818/1-s maddesinin yollaması ile aynı kanunun 757/1 maddesine göre, çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile ait olduğu, keşideci tarafından çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı, zayi nedeniyle çek iptali davasının TTK'nun 818. maddesinin 1. fıkrasının (s) bendi yollamasıyla 651 ve 757. maddeleri gereğince hamil tarafından açılması gerektiği, talep edenin hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi nedeniyle çek iptali davası açılamayacağı anlaşılmaktadır.

Zayi nedeniyle iptal davalarında açma keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye /muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun hukuki niteliği ile bağdaşmaz.

Dosya kapsamına göre davacının keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK'nun 818/1-s yollamasıyla 757. maddesine göre çek iptali davası açma hakkı olmadığı, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı emsal karar ile yerleşmiş yargı uygulamalarının bu doğrultuda olduğu, bu nedenle HMK'nun 114/1-h maddesine göre davacının aktif dava şartı ehliyetinin de bulunmadığı, tüm bu nedenlerle davacının davasının usulden reddine karar vermek gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.