Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/367 K.2023/1042

Av. Av.

DAVA : İstirdat

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :***

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin hamili olduğu , T.C. Ziraat Bankası A.Ş Kayseri Şubesi'ne ait, ... seri nolu 30/11/2012 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 30/12/2022 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı 31/01/2013 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çeklerin zayi olması sebebiyle Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Es. sayılı dosyası çek iptali davası açtığını, Mahkemece çek hakkında ödeme yasağı kararı alındığını ve taraflarına istirdat davası açmak üzere 10.03.2023 tarihli ara karar gereğince 2 haftalık kesin süre verildiğini, müvekkilinin, davaya konu olan çeklerin gerçek hamili olduğunu, müvekkilinin uzun yıllardır Kayseri’de inşaat malzemeleri sattığını, ... isimli firmaya da yüklü miktarlarda inşaat malzemesi sattığını ve karşılığında Ziraat Bankası A.Ş Kayseri/Kocasinan Şubesi’ne ait ... tarafından keşide edilmiş sıralı çekleri yapmış olduğu ticari faaliyete karşılık çek keşidecisi ...’dan teslim aldığını,

müvekkilinin bu alışverişleri her türlü ispatlamaya hazır olduğunu, müvekkili söz konusu çekleri defterinin arasına koyduğunu ancak işlerinin yoğunluğu, inşaat sahalarında girip çıkması vb nedenlerle kaybettiğini, uzun zamandır tüm arama ve gayretlerine rağmen kaybolan ilgili çeklerin bulunamadığını, davaya konu çeklerin davalıya nereden, nasıl geçtiği konusunda müvekkilinin herhangi bir bilgisi bulunmadığını,

Çağdaş Faktoring A.Ş.'nin bu çeki aldığı kişilerin gerçek hamil olup olmadığını sorgulamadan,çeke ilişkin bir fatura veya geçerli bir hukuki ilişki olup olmadığını sorgulamadan aldığını ve basiretsiz bir tüccar gibi davrandığını belirterek çeklerin gerçek hamili olan müvekkiline ait T.C.

Ziraat Bankası A.Ş Kayseri Şubesi'ne ait, ... seri nolu 30/11/2012 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı 30/12/2022 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı 31/01/2013 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çeklerin müvekkiline iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, Mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, HMK.md.6 gereğince genel yetkili mahkemenin, davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, davacının faktoring işleminin tarafı olmadığını, dolayısıyla müvekkilinin çeklerin kaybolup kaybolmadığını, yahut çekin davacı elindeyken zayi olup olmadığını bilmediğini, bu sebeple müvekkilinin çeki ciro yoluyla devralan iyi niyetli yasal hamil olduğunu, davanın mahiyeti gereği zaten faktoring işlemi açısından müvekkiline ait ticari defter ve kayıtların inceleneceğinin açık olmakla,

ticari defter ve kayıtların incelenmesi halinde yapılan faktoring işleminin usul ve yasaya uygun olduğunun açıkça ortaya çıkacağını, dava konusu çekin müvekkili şirkete faktoring sözleşmesine istinaden ve ciro yoluyla geçtiğini, TTK.md.792 hükmü gereğince çeklerin istirdatının talep edilebilmesi için, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin çekleri kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusuru bulunması gerektiğini, müvekkili şirket çalışanı tarafından 19.08.2022 tarihinde Keşideci ...'ın telefon ile arandığını ve iletişime geçildiğini, çeklerin kendisine ait olup olmadığı konusunda teyit alınarak çeklerin ...

Elektrik Güvenlik Sistemleri Telekominikasyon İletişim Tic.Ltd.Şti.nden temlik alındığını belirterek dosyanın yetkisizlik kararı verilerek İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesine, davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir. Davalı vekili süresi içerisinde yetki itirazında bulunmuştur. Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı görülmüştür. HMK 116/1-a maddesi gereği davalının itirazı ilk itirazlardandır.

Anayasa'nın "Kanuni hakim güvencesi" başlıklı 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur.

Bu bağlamda belirtilmelidir ki, yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi (yani izleyeceği yargılama usulü) belirlenmiş olan mahkemenin hakimine tabii hakim, bunu öngören ilkeye de tabii hakim ilkesi denir (Tanrıver, S.: Tabii Hakim İlkesi ve Medeni Yargı, TBB Dergisi, 2013, S.104, s.12. Bilge, N.: Son Anayasa Değişikliğine Göre Tabii Hakim ve Savcı Teminatı, Prof.

Dr. Hüseyin Cahit Oğuzoğlu'na Armağan, Ankara 1972, s.574).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** K., Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin *** K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin *** K. Sayılı emsal kararı da gözetildiğinde; Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Davalının yetki itirazının süresinde olması halinde 6102 sayılı TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmaması bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda davalı şirketin merkezinin İstanbul olması karşısında yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine ve mahkememizin yetkisizliğine karar verilmiştir.

21/11/2023 Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır