Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/601 K.2024/99

Mahkememize açılan İstirdat davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere müvekkili bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senedin *** kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiğini, keşidecisi ... Gıda Mad. Tic. ve Pazarlama Ltd. Şti., lehdarı ... Enerji ... A.Ş. olan, son yetkili hamil ... Enerji ...

A.Ş. tarafından bankaya tahsile verilen 15/03/2023 tanzim tarihli 200.000,00-TL bedelli çekin taşıma esnasında kaybedildiğini ve banka tarafından 06.01.2023 tarihli tutanak tutulduğunu, çekin iptali amacıyla Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını ve ödemeden men kararı alındığını, çek ve senetlerin MNG kargo tarafından taşındığı esnada çalınmış olmaları sebebiyle Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosya ile soruşturma başlatıldığını, davaya konu çekin davalı Ulusal Faktoring A.Ş. tarafından Ziraat Katılım Bankası'ndan karşılığının sorgulandığını,

davalı yukarıda detayları belirtilen çekin yetkili hamili olmadığını, çeki ne suretle ele geçirdiğinin de bilinmediğini ancak çekin kötü niyetli kişilerce ele geçirildiğinin açıkça ortaya çıktığını, müvekkili banka müşterisinin mezkur çekin bedelini tahsil edemediğini, tahsil edemediği gibi bir taraftan da kambiyo senetlerine mahsus icra takibi tehdidi altında bu çekin bedelini ödemeye zorlanabileceğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu çekin icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

dava açılmadan evvel davalı tarafça icra takibi başlatılmışsa söz konusu icra takibinin durdurulmasını ve varsa yapılmış olan hacizlerin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile takibe konu edilen çekin iadesine ve istirdatına karar verilmesini, icra dosyasına haciz tehdidi nedeniyle ödenmek zorunda kalınabilecek tutarların tüm fer'ileriyle birlikte ödeme gününden başlayacak ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davanın yetkili olmayan mahkemede açıldığını, HMK'nın 6. maddesi gereğince yetkili mahkemenin müvekkilinin yerleşim yeri adresi olduğunu ve dolayısıyla İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı tarafın açtığı davada müvekkilinin yetkili hamil olmadığı iddiasının doğruyu yansıtmadığını ve bu iddiaların bir dayanağının bulunmadığını, hiç bir kargo şirketinin hiç bir surette davacıdan kambiyo senedini taşımak için devralamayacağını, müvekkili tarafından çekin bankaya ibrazı sırasında Gezbe C.

Başsavcılığı'nın ... soruşturma numaralı dosyasından gönderilen müzekkere sebebiyle söz konusu çeke el konulduğunu ve çek aslının soruşturma dosyasına gönderildiğini, davacının, hamilin kötü niyetle çeki iktisap ettiğini kanıtlamadıkça şahsi def'ileri hamile karşı ileri süremeyeceğini, ayrıca davacı tarafça İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde hasımsız olarak açılan kıymetli evrak iptali davasında alınan ödeme yasağı kararının maddi hukuk bakımından müvekkili şirket hakkında kesin hüküm oluşturmayacağını, öncelikle davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması nedeniyle usulden reddine,

müvekkili şirketin tamamen iyi niyetli olarak dava konusu çeke sahip olması ve çeklerin yasal hamili olması sebebiyle davanın esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir.

Davalı vekili süresi içerisinde yetki itirazında bulunmuştur.

Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı görülmüştür. HMK 116/1-a maddesi gereği davalının itirazı ilk itirazlardandır.

Anayasa'nın "Kanuni hakim güvencesi" başlıklı 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur. Bu bağlamda belirtilmelidir ki, yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi (yani izleyeceği yargılama usulü) belirlenmiş olan mahkemenin hakimine tabii hakim, bunu öngören ilkeye de tabii hakim ilkesi denir (Tanrıver, S.: Tabii Hakim İlkesi ve Medeni Yargı, TBB Dergisi, 2013, S.104, s.12; Bilge, N.: Son Anayasa Değişikliğine Göre Tabii Hakim ve Savcı Teminatı.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** karar, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin *** karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin *** karar sayılı emsal kararı da gözetildiğinde; çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Davalının yetki itirazının süresinde olması halinde 6102 sayılı TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmaması bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda davalı Ulusal Faktoring Anonim Şirketi'nin adresinin İstanbul ilinde olması ve yetki itirazının süresinde yapılmış olması nedeniyle mahkememizin yetkisizliğine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğuna karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip *** · e-imzalı Hakim *** · e-imzalı