Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/656 K.2024/148

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi davacı olan lehtarı hamiline olan çekin kargo sırasında çalındığını çekin cirantası olan ...'in suç duyurusunda bulunduğunu, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında çekin iptali davası açıldığını, davalı tarafça çekin kötü niyetli olarak ele geçirildiğini, İstanbul Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında takip yaptığını ileri sürerek davanın kabulü ile müvekkilinin İstanbul Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına borçlu olmadığının tespitine, %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunduklarını, söz konusu çekin müşterisinden alındığını, davacının beyanlarının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin takip başlatmasında engel bir hukuki gerekçe olmadığını, çekin kaybolduğuna ilişkin beyanları kabul etmediklerini, davacının istirdat talebinde bulunabilmesi için müvekkilinin kötü niyetli olduğunu ispat etmek zorunda olduğunu, davacının diğer cirantalar ile hiçbir ticari ve hukuki ilişkisi olmadığı yönündeki beyanlarının gerçek olmadığını, dava konusu icra takibine ilişkin dosya borcunun davacı tarafından yatırıldığını ve davanın da konusuz kaldığını savunarak davanın reddine,

%20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir. Davalı vekili süresi içerisinde yetki itirazında bulunmuştur. Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı görülmüştür. HMK 116/1-a maddesi gereği davalının itirazı ilk itirazlardandır.

Anayasa'nın "Kanuni hakim güvencesi" başlıklı 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur.

Bu bağlamda belirtilmelidir ki, yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi (yani izleyeceği yargılama usulü) belirlenmiş olan mahkemenin hakimine tabii hakim, bunu öngören ilkeye de tabii hakim ilkesi denir (Tanrıver, S.: Tabii Hakim İlkesi ve Medeni Yargı, TBB Dergisi, 2013, S.104, s.12. Bilge, N.: Son Anayasa Değişikliğine Göre Tabii Hakim ve Savcı Teminatı, Prof.

Dr. Hüseyin Cahit Oğuzoğlu'na Armağan, Ankara 1972, s.574).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** K., Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin *** K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin *** K. Sayılı emsal kararı da gözetildiğinde; Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Davalının yetki itirazının süresinde olması halinde 6102 sayılı TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmaması bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda davalı şirketin merkezinin İstanbul olması karşısında yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine ve mahkememizin yetkisizliğine karar verilmiştir.