Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/667 K.2025/63

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde müvekkili ...'e ait 34 ... plakalı aracın, Kayseri ili, Melikgazi İlçesi, Alpaslan Mahallesi, Bahar Caddesinde; kurallara uygun olarak park halinde iken, 06 ... plakalı aracın çarpması sonucu hasara uğradığını, kaza tespit tutanağında 06 ... plakalı araç sürücüsü ...'nın kural ihlalinde bulunan taraf olarak belirlendiğini, bu bağlamda ... 'nın %100 kusurlu olduğunu, kazaya sebep olan sürücü ...'nın kullanmakta olduğu aracın 06 ... plakalı aracın ... tarafından trafik sigortası ile teminat altına alındığını,

müvekkilinin aracında değer kaybı olmasına rağmen değer kaybına ilişkin bir ödemenin yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL olmak üzere araç oluşan değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; başvuru (dava) şartının usulüne uygun yerine getirilmediğini ve müvekkilinin temerrüte düşürülmediğini, poliçe kapsamında dava konusu 34 ... plakalı aracın kasko sigortası poliçesi bulunan ... anonim şirketine 15.03.2023 tarihinde 4.750-TL rücu ödemesi yapıldığını, araçta reel değer kaybı bulunmadığını, bu nedenle davanın reddini talep ettiklerini, aksi takdirde davacı tarafın değer kaybı talebi yönünden kasko sigorta şirketinden vs. başkaca ödeme yapılıp yapılmadığının tespitini talep ettiklerini belirterek zamanaşımı itirazlarının olduğunu, haksız ve hukuka aykırı davanın reddini,

davanın kabulü halinde ise; dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden, müvekkil şirket aleyhine faize, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini, kabul anlamına gelmemekle birlikte faize hükmedilmesi halinde "dava dilekçesinde yazılı miktar yönünden dava tarihinden, ıslahla artırılan miktar yönünden ise ıslah tarihinden itibaren" yasal faize hükmedilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak 34 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 31/12/2022 tarihi itibarıyla ve halen maliklerini gösterir şekilde trafik tescil kayıtları celp edilmiştir.

Quick Sigorta A.Ş. müzekkere yazılarak, 06 ... plakalı aracın 31/12/2022 tarihindeki trafik kazası nedeniyle açılmış olan poliçe ve hasar dosyası örneği celp edilmiş, incelenmesinde, 06 ... plakalı aracın 10/02/2022 başlangıç ve 10/02/2023 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak 34 ... plakalı aracın karıştığı 31/12/2022 tarihli trafik kazasından önceki dönemlere ilişkin bu araca ait kaza, hasar kayıt ve bilgilerini gösteren tramer kayıtları celp edilmiştir.

... A.Ş'ye müzekkere yazılarak davacı ...'e ait 34 ... plakalı araçla ilgili taraflarına yapılan ödemelerle ilgili bilgi verilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabıyla, 16/03/2023 tarihinde ... A.Ş'den 4.750,00-TL rücuen tahsil edildiği görülmüştür.

Tüm deliller toplandıktan bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi bilirkişi Gürhan Güngördü 01/07/2024 tarihli raporunda özetle;

- Dosyada mevcut kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'ndaki veriler ve Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi Eksper Raporları değerlendirildiğinde; davalı yan tarafından sigortalı 06 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... tarihinde saat 08.18 civarında Kayseri ili Melikgazi ilçesi Alpaslan mahallesi Bahar caddesi üzerinde Orgeneral Eşref Bitlis Bulvarı istikametine seyri esnasında yolun sağ tarafında araçların park etmesi için ayrılmış banket üzerinde park halinde bulunan 34 ... plaka sayılı aracın arka kısımlarına ön kısımları ile çarptığı olayda;

06 ... plaka sayılı araç sürücüsü, meskun mahalde günün gündüz vakti (saat 08.18) aracı ile seyri sırasında, gerekli dikkat ve özeni yola vermesi, yol kenarında park halinde bulunan araçları da dikkate alarak seyrine istikamet yön bölümü içerisinde kalacak şekilde müteyakkız devam etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüz şekilde seyirle gelmiş olduğu yol bölümünde, yolun sağ tarafında park halinde bulunan araçlara rağmen sağa doğru manevra yaparak park halindeki araca çarpması sonucu gerçekleşen kazada:

Madde 84/l "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: KTK 84/l (Araç sürücüleri trafik kazalarında; Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar.)", kurallarını ihlal ettiği ve asli ve tam kusurlu olduğu;

34 ... plaka sayılı araç, meskun mahalde yol kenarında park için ayrılmış bölümde kurallara uygun park halinde bulunduğu sırada gerçekleşen kazanın oluşumu üzerinde etkenliği bulunmadığından kusursuz olduğu değerlendirilmiştir. Yukarıda izah edilen hususlar sonucunda:

A) Davalı yan adına sigortalı 06 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın %100 (yüzde yüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu,

B) 34 ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise kusurunun olmadığı %0 (yüzde sıfır),

- Dava konusu kaza dolayısıyla 34 ... plakalı aracın hasarının sol arka kısımlarında gerçekleştiği, kaza nedeniyle dosyada sunulan ve kaza tarihinde piyasa rayiç bedellerine uygun olduğu değerlendirilen eksper raporunda mevcut yedek parça ve işçilik giderlerine göre toplam 5.474,06 TL hasar meydana geldiği, hasar miktarı araç modeli, kullanılmışlık düzeyi, araç fiyatı (hasar bedeli/araç fiyatı yaklaşık 1/100) ile kıyaslandığında onarım yapılmasının ekonomik olduğu, pert-total işlemi yapılmasına gerek olmadığı,

- Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği,

- Davalı sigorta firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak ödeme yapılmadığı,

- Dava konusu 34 ... aracın trafiğe çıkış tarihine göre 1 (bir) yaşında olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde geçmiş hasar kaydının bulunmadığı, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 15.774 km gibi orta kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu (ikinci el genel kabul gören araç değerlendirmesine göre yıllık 10.000 km altı az kullanılmışlık seviyesi, yıllık 10.000-40.000 km arası orta, yıllık 40.000 üstü çok kullanılmışlık düzeyi olarak algılandığı),

- Kazanın gerçekleştiği Aralık 2022 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 4.700.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 4.600.000 TL olarak değerlendirildiği,

- Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 34 ... plaka sayılı araçta Aralık 2022 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";

Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 4.700.000 TL

Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 4.600.000 TL

Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri

Değer Kaybı= 4.700.000 - 4.600.000

Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu,

Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı

Toplam Değer Kaybı = 1.00 x 100.000

Toplam Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu,

- Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı Bakiye Araç Değer Kaybı = 100.000,00 - 0 Bakiye Araç Değer Kaybı = 100.000,00 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi, davalı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür. Davacı vekilinin 02/10/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, dilekçeden bir örneğin davalı vekiline tebliğ edildiği, ıslaha karşı davalı vekilinin 22/10/2024 tarihli beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen bakiye araç değer kaybı istemi ile açılan tazminat davasıdır.

Dava, Türk Borçlar Kanunu' nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenen haksız fiil nedeni ile maddi tazminat talebine ilişkindir.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, 06 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı ve 34 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.

-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,

Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, değer kaybı konusunda rapor almıştır. Trafik kazasının meydana geldiği olayda:

06 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... tarihinde saat 08.18 civarında Kayseri ili Melikgazi ilçesi Alpaslan mahallesi Bahar caddesi üzerinde Orgeneral Eşref Bitlis Bulvarı istikametine seyri esnasında yolun sağ tarafında araçların park etmesi için ayrılmış banket üzerinde park halinde bulunan 34 ... plaka sayılı aracın arka kısımlarına ön kısımları ile çarptığı olayda;

06 ... plaka sayılı araç sürücüsü, meskun mahalde günün gündüz vakti (saat 08.18) aracı ile seyri sırasında, gerekli dikkat ve özeni yola vermesi, yol kenarında park halinde bulunan araçları da dikkate alarak seyrine istikamet yön bölümü içerisinde kalacak şekilde müteyakkız devam etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüz şekilde seyirle gelmiş olduğu yol bölümünde, yolun sağ tarafında park halinde bulunan araçlara rağmen sağa doğru manevra yaparak park halindeki araca çarpması sonucu gerçekleşen kazada:

Madde 84/l "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: KTK 84/l (Araç sürücüleri trafik kazalarında; Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar.)", kurallarını ihlal ettiği ve asli ve tam kusurlu olduğu;

34 ... plaka sayılı araç, meskun mahalde yol kenarında park için ayrılmış bölümde kurallara uygun park halinde bulunduğu sırada gerçekleşen kazanın oluşumu üzerinde etkenliği bulunmadığından kusursuz olduğu değerlendirilmiştir. Yukarıda izah edilen hususlar sonucunda:

A) Davalı yan adına sigortalı 06 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın %100 (yüzde yüz) oranında asli ve tam kusurlu olduğu,

B) 34 ... plaka sayılı araç sürücüsünün ise kusurunun olmadığı %0 (yüzde sıfır) olduğu

-Değer kaybına dair değerlendirmede;

Değer kaybı KTK 90/1 maddesi ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı,aracın kilometresi, metal kompanentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve varsa önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği, bu parçaların orijinal olup olmadığı hususları gözönüne alınıp.

Yargıtay'ın yerleşik uygulaması doğrultusunda aracın kazadan önceki hasarsız ikinci el serbest piyasa rayiç değeri ile onarıldıktan sonraki serbest piyasa ikinci el rayiç değeri arasındaki fark kriterine göre belirlenmesi, bu belirlemenin ise; günümüzde ikinci el araç satışlarının büyük oranda internet aracılığıyla yapıldığı göz önüne alınarak, kurumsal olarak araç alım satımına aracılık eden internet sitelerinden dava konusu edilen araçla model yılı, motor hacmi, yaptığı kilometre ve donanım olarak aynı ya da benzer araçlardan hasarlı ve hasarsız bir çok aracın karşılaştırılması suretiyle bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.

Dosya kapsamında alınan raporun incelenmesinde, davalı sigorta firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak ödeme yapılmadığı, dava konusu 34 ... aracın trafiğe çıkış tarihine göre 1 (bir) yaşında olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde geçmiş hasar kaydının bulunmadığı,

araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 15.774 km gibi orta kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu (ikinci el genel kabul gören araç değerlendirmesine göre yıllık 10.000 km altı az kullanılmışlık seviyesi, yıllık 10.000-40.000 km arası orta, yıllık 40.000 üstü çok kullanılmışlık düzeyi olarak algılandığı), kazanın gerçekleştiği Aralık 2022 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi 4.700.000 TL olduğu,

kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 4.600.000 TL olarak değerlendirildiği,

- Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 34 ... plaka sayılı araçta Aralık 2022 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı"; Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 4.700.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 4.600.000 TL Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Değer Kaybı= 4.700.000 - 4.600.000 Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu, Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı Toplam Değer Kaybı = 1.00 x 100.000 Toplam Değer Kaybı = 100.000 TL olduğu,

- Bakiye Araç Değer Kaybı = Toplam Değer Kaybı - Ödemesi Gerçekleştirilen Değer Kaybı

Bakiye Araç Değer Kaybı = 100.000,00 - 0

Bakiye Araç Değer Kaybı = 100.000,00 TL olduğu yönünde değerlendirme yapılmıştır.

Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).

Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketinin değer kaybından sorumluluğu mevcuttur.

Faize ait değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.

Anılan açıklamalar uyarınca davalı sigorta sigorta şirketince kısmi ödeme bulunduğundan temerrüt bu tarihten başlatılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davalı sigorta şirketine ait poliçede kaza tarihi itibari ile kaza başına maddi zararın 100.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 4.750,00 TL'nin 17/02/2023 tarihinde davacının kasko şirketine ödemenin yapıldığı, davacının değer kaybı zararı yönünden sigorta poliçesinde kaza tarihi dikkate alınarak 95.250,00 TL'nin kaldığı, bu sebeble davacının 95.250,00 TL değer kaybını sigorta şirketinden talep edebileceği anlaşılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır