Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/75 K.2024/499

Av. *** Av. ***

DAVALI : ***

VEKİLİ : Av.

DAVA

Sıra Cetveline İtiraz (İİK 140)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Ltd. Şti'.den olan alacağının tahsili için Ankara 7. İcra Dairesi'nin ***E sayılı takip dosyasında başlatılan icra takibi sonucunda, borçlunun üçüncü kişi ***ve Yatırım A.Ş.'den olan alacağına haciz konulduğunu, bu alacağı nedeniyle 198.275,00 TL 'nin Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

E sayılı dosyasına ödendiğini, borçlu hakkında başka borçlarından dolayı icra takibi yapıldığından sıra cetvelinin hazırlandığını, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

E sayılı takip dosyası ile hazırlanan sıra cetvelinde davalının alacağına birinci sırada yer verildiğini, fakat davalının alacağı gerçek bir alacak olmayıp, borçlunun mallarını alacaklılardan kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak anlaşmalı bir şekilde düzenlenmiş bonolara dayalı bir alacak olduğunu, bono her zaman düzenlenebilir belge olduğundan, alacağın varlığına yarar delil olarak değerlendirilemeyeceğini, davalı tarafından temel ilişkinin başka geçerli delillerle ispatının gerektiğini,

davalının gerçek olmayan muvazaalı bonolara dayalı alacağı nedeniyle başlattığı icra takibine dayalı alacağı esas alınarak hazırlanan sıra cetvelinin birinci sırada yer verilse de , davalının alacağının muvazaalı olması nedeniyle 27/10/2021 tarihli sıra cetvelinde birinci sıradaki muvazaalı paydan müvekkilinin Ankara 7. İcra Dairesi'nin *** E sayılı takip dosyasından başlatılan icra takip dosyasında mevcut alacağın ödenmesini, sıra cetvelinin iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında doğrudan ticari ilişki bulunmadığını, Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu gözetilerek, 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2.maddeleri uyarınca mahkemenin görevine dair dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmesini, müvekkilinin alacağı davacı alacağından önce doğduğunu, sonraki alacak bakımından muvazaa yaratılamayacağından davanın reddi gerektiğini, müvekkilinin alacaklısı olduğu Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibi 13/06/2019 tarihli olup,

takibe dayanak bonoların her biri 31/01/2018 tanzim tarihli ve sırasıyla 30/11/2018, 31/12/2018, 31/01/2019 ve 28/02/2019 vade tarihli olduğunu, davacı tarafın alacaklısı olduğu Ankara 7. İcra Dairesi'nin *** E sayılı takibi 16/07/2019 tarihli olup , takibe dayanak çekin keşide tarihi 30/06/2019 olduğu, karşılıksız işlemine tabi tutulduğu tarih de 08/07/2019 olduğunu, paylaşıma konu alacağın haczedildiği tarihin ise 28/01/2020 olduğunu, müvekkilinin mobilya, yatak ve kanepe malzemesi imalatı ve ticareti faaliyetini yürüttüğünü, taraflara ait ticari defter ve belgeler incelendiğinde takip borçlusunun ...

Ltd. Şti. ile müvekkilinin ticaretinin çok uzun yıllara dayandığını, bu süre içerisinde açık hesaptan, ayrıca ödeme maksatlı olarak verilen çeklerin karşılıksız kalmasından kaynaklanan müvekkilinin alacağının ifasına yönelik olarak söz konusu bonolar ... Ltd. Şti.

Tarafından müvekkili lehine keşide edildiği, müvekkili alacağın tahsili için 13/06/2019 tarihinde takibe başlandığını takibin kesinleşmesi üzerine haciz işlemlerinin uygulandığını, 19/08/2019 tarihinde borçlu tarafça Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E sayılı dosyasında hükme bağlanan kesin mühlet ve konkordato talebinde bulunulduğunu, vade tarihlerinde bonoların ödenmemeleri üzerine de takibe konu edildiğini, taraflarınca takip ve haciz işlemleri uygulandıktan yaklaşık müvekkili ile dava dışı takip borçlusu ... Ltd. Şti. Arasında husumet bulunduğunu, davacının davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken deliller toplanmıştır.

Mahkememizin 08/11/2021 tarihli tensip tutanağında Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin *** Karar sayılı kararı ile Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilen dosya Mahkememizden verilen 15/11/2022 tarih ve ***sayılı kararı ile mercii tayini için Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesine gönderilmiş, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi'nin 04/01/2023 tarihli *** Karar sayılı ile Mahkememizin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiş olup, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp incelendiği görülmüştür.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas(Kayseri Kapatılan 2.İcra Müdürlüğünün *** Esas) sayılı dosyasına ve Kayseri Genel İcra Dairesinin ... İflas sayılı dosyana yazılan müzekkereye cevap verildiği, Kayseri Genel İcra Dairesinin ... İflas sayılı dosyasına Melikgazi İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere ayrı ayrı cevap verildiği, Emniyet Müdürlüğünün cevap yazısında ... Giyim San. Ve Tc. Ltd. Şti isimli şirket yetkilisi Mehmet ...'nın bahse konu ticari defterlerin nerede olduğunu bilmediğini beyan ettiği hususu mahkememize bildirildiği, Mahkememizin ... esas sayılı dosyasının fiziki olarak dosyamız arasına alındığı, görülmüştür.

04/05/2024 tarihli dilekçe ile *** Taah. Paz. Tic. Ltd.Şti 'ne ait muavin defterleri ve 4 adet fatura örneğini ile eklerinin mahkememize sunulduğu görülmüştür.

Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerle davalı şirkete ait ticari defterlerin

incelenmesi için bilirkişiye tevdi edildiği bilirkişinin sunmuş olduğu 21/06/2022 havale tarihli kök raporda özetle ; Davalının ticari defter kayıtlarına göre dava dışı ... Şirketinden 31.12.2019 tarihi

itibariyle 1.934.442,14 TL tutarında alacak hesaplandığı, bu tutarın 1.053.960 TL’lik kısmının davalı

vekilinin cevap dilekçesinde belirttiği çeklere ait olduğu; bakiye 880.482,14 TL’lik kısmının ise açık

hesaba ait olduğu,

davalının ticari defter kayıtlarında 2020 yılında ... Şirketinden 1.382.040,81 TL tahsilat

kaydı olduğu, bu tutar toplam alacaktan mahsup edildiğinde 552.401,33 TL alacağı gözüktüğü, davalının ticari defterlerinde dava dışı şirketten herhangi bir bono giriş kaydının

bulunmadığı,

sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu görülmüştür.

Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerle davalı şirkete ait ticari defterlerin

incelenmesi için bilirkişiye ek rapor sunmak üzere tevdi edildiği bilirkişinin sunmuş olduğu 12/02/2024 havale tarihli ek raporda özetle ; Davalının ticari defter kayıtlarına göre dava dışı ... Şirketinden 31.12.2019 tarihi

itibariyle 1.934.442,14 TL tutarında alacak hesapladığı, bu tutarın 1.053.960 TL’lik kısmı

davalı vekilinin cevap dilekçesinde belirttiği çeklere ait olduğu, Bakiye kalan 880.482,14 TL’lik

kısmın ise açık hesaba ait olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı ile dava dışı ... şirketi arasındaki ticari ilişkinin 2013 yılından beri devam

ettiği davalının ticari kayıtlarından tespit edilmiştir.

Davalının ticari defter kayıtlarında 2020 yılında ... Şirketinden 1.382.040,81 TL

tahsilat kaydı gözükmektedir. Bu tutar toplam alacaktan mahsup edildiğinde 552.401,33 TL

alacağı hesaplanmaktadır. Davalının ticari defterlerinde dava dışı şirketten herhangi bir bono giriş kaydının

bulunmadığı 20.06.2022 tarihli raporda tespit edildiği sonuç ve kanaatine varıldığının bildirilmiş olduğu görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) “Sıra cetveli” başlıklı 140. Maddesi uyarınca sıra cetveline ilişkin davadır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) “Sıra cetveli” başlıklı 140. maddesine göre; “Satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemiye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar.

Alacaklılar 206. madde mucibince iflas hâlinde hangi sıraya girmeleri lazım geliyorsa o sıraya kabul olunurlar.

Bununla beraber ilk üç sıraya kayıt için muteber olan tarih haciz talebi tarihidir”

Aynı Kanun’un 141. maddesi uyarınca “Sıra cetvelinin birer sureti icra dairesi tarafından alakadarlara tebliğ edilir.”

İcra ve İflas Kanunu’nun “Cetvele itiraz” başlıklı 142. maddesi, “Cetvel suretinin tebliğinden yedi gün içinde her alacaklı takibin icra edildiği mahal mahkemesinde alakdarlar aleyhine dava etmek suretiyle cetvel mündericatına itiraz edebilir.

Dava basit muhakeme usuliyle görülür.

İtiraz alacağın esas ve miktarına taallük etmeyip yalnız sıraya dairse şikayet yoliyle icra mahkemesine arz olunur”

Aynı Kanun’un 138/2 maddesi ise, “…Haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları alakadar eden masraflar önce satış tutarından alınır ve artan para takip masrafları ve işlemiş faizler dahil olduğu halde alacakları nispetinde paylaştırılır…” Şeklinde düzenlenmiştir.

Açıklanan bu yasal düzenlemeler ile İİK’nın 100 ve 101. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, borçluya ait paranın veya satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar birden fazla alacaklı tarafından haciz konulması hâlinde yapılan satış sonucu elde edilen satış tutarının bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmemesi durumunda icra müdürlüğünce sıra cetveli yapılması gerekir. Sıra cetvelinde aynı derecede hacze iştirak etmiş olan (m. 100-101) bütün alacaklılar, alacak miktarları ve faizleri ile gösterilir. Bu alacaklıların her biri belli bir sıraya girer. Bu sıra, İİK’nın 206. maddesinde gösterilmiştir (Kuru, Baki: İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, s. 730, 732, 733).

Sıra cetveli, satış bedelinden alacakları ödenecek kimselerin ve bunların alacaklarının İİK’nın 206. maddesi uyarınca imtiyaz durumlarının ve hangi sıraya dâhil olduklarının tespiti amacıyla düzenlenir. Böylece hangi alacakların öncelikle ödeneceği, hangi mahiyetteki alacakların hangi sıraya kaydedileceği sıra cetveli yapılması ile belirlenmiş olur. İİK’nın 206 ve 207. maddelerine göre sıra cetvelinin nasıl düzenleneceği İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği’nin 59. maddesinde gösterilmiştir.

Yönetmeliğin 59. maddesi uyarınca alacaklıların ad ve soyadları, talep edilen, kabul ve reddedilen para miktarlarının, alacak hakkındaki kararın ne olduğu ve hangi sıraya kabul edildiği yazılır. İİK’nın 141. maddesi gereğince de sıra cetvelinin birer suretinin icra müdürlüğü tarafından alakadarlara tebliğ edilmek suretiyle alacaklılara itiraz etme imkânı sağlanmaktadır.

Sıra cetveline itiraz davası açma süresi yedi gündür. Bu süre sıra cetvelinin itiraz eden (davacı) alacaklıya tebliğinden itibaren işlemeye başlar. Bu yedi gün içinde hiçbir sıra cetveline itiraz davası açılmazsa sıra cetveli kesinleşir (Kuru, s. 738). Nitekim aynı ilkelere Hukuk Genel Kurulunun 30.11.2021 tarihli ve 2017/*** K. sayılı kararında da değinilmiştir.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca davanın açıldığı tarihe göre dava değeri itibarı ile mahkememizce tek hakim tarafından, davanın niteliği gereği basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar arasında uyuşmazlık; davalı şirketin Müflis ... ... Ltd. Şti.'nden olan bonolara dayalı alacağın muvazaalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Öncelikle, konuyla ilgili yasal düzenlemelerin irdelenmesinde yarar vardır.

Dosyada yer alan kayıt ve belgelere göre; davacının alacaklısı olduğu Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün *** Esas sayılı takibini 16/07/2019 tarihinde başlattığı, takibe dayanak 1 adet çekin keşide tarihinin 30/06/2019 tarihi olduğu, davalının alacaklısı olduğu Kayseri Genel İcra Dairesi'nin *** tarihinde başlattığı, takibe dayanak bonoların her birinin tanzim tarihinin 31/01/2018 ve vadelerinin sırasıyla 30/11/2018, 31/12/2018, 31/01/2019 ve 28/02/2019 olduğunu, bu alacağın haczedildiği tarihin ise 25/09/2019 olduğu görülmüştür.

Mahkememiz Müflis *** firmasının ticari kayıtlarını ticari defterlerin bulunmaması sebebi ile kısmen incelemiş, davalı defterleri incelemiştir. Davalı defterlerinde dava konusu olan senetler davalı defterlerinde yer almadığı ancak 2013 yılından beri ticari ilişkileri mevcut olduğu görülmüştür.

Menfi tespit davasına konu bononun da ticari defterlere kaydedilmesi zorunluluğu da bulunmadığından davalının ticari defterlerine belge anlamında delil olarak dayanması mümkün değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 27/01/2022 tarihli, ***Karar sayılı ilamı bu doğrultudadır. Benzer görüş Pekcanıtez, Hakan/Özekes, Muhammet/Akkan, Mine/Korkmaz, ***; Pekcanıtez Usûl Medeni Usûl Hukuku, C II, İstanbul 2017, s. 1813, 1814. isimli kaynak kitapta da paylaşılmıştır.

Muvazaa nedenine dayalı sıra cetveline itiraz davalarında iddia, kural olarak, borçlu müflis ile davalı alacaklının anlaşmalı (muvazaalı) biçimde borç ilişkisi oluşturarak, diğer alacaklılardan mal kaçırma amacı güttükleri noktasındadır. Bunun için muvazaalı muamelenin borçlandırıcı işleme göre yapıldığı tarih önem taşır. Muvazaadan söz edilebilmesi için, kural olarak, muvazaalı tasarrufun, diğer alacaklı lehine yapılan borçlandırıcı işlemden sonraki tarihi taşıması gerekir.

Diğer anlatımla, muvazaadan söz edilebilmesi için, kural olarak, muvazaalı olduğu ileri sürülen alacağın, kendisinden mal kaçırıldığı iddia edilen alacaktan daha sonra veya yakın tarihlerde doğmuş olması gerekir. Takip işlemlerinin hızlandırılması, İİK'nun 20. maddesi uyarınca sürelerden feragat ve haczin borçlunun beyanı üzerine konulması, tek başına muvazaayı gösteren vakıalar değildir.

Muvazaa iddiasına dayalı sıra cetveline itiraz davalarında ispat yükü, davalı alacaklıdadır. Davalı alacaklı alacağının varlığını ve miktarını, takipten önce düzenlenmiş ve üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilecek nitelikte olan usulüne uygun, birbirini doğrulayan yazılı delillerle kanıtlamalıdır. Öte yandan, alacağın miktarına göre diğer tarafın açık muvafatı bulunmadığı sürece tanık dinlenemez ve tanık beyanını dayalı olarak hüküm kurulamaz.

Bu bilgiler ışığında somut dosya yönünden yapılan değerlendirmede, az yukarıda açıklandığı üzere, davalının dayandığı bonoların gerek tanzim tarihi ve gerekse bonoya dayalı başlatılan takip tarihi ve haciz tarihinin davacının dayandığı alacağın dayanağını oluşturan icra takip tarihlerinden öncedir. Bu durumda davalı alacağının, davacı alacağından daha önce doğduğu ve sonraki alacak bakımından muvazaa yaratılamayacağından, davalı ile muflis arasında 2013 yılından beri devam bir ticaret olduğundan ve kambiyo senetlerinin ticari defterlere kaydı zorunlu olmadığundan davanın reddine karar vermek gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 09/04/2018 tarihli ***Karar sayılı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 14/12/2023 tarihli ***Karar sayılı emsal içtihatı).

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır