Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/924 K.2023/900

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı...dava dilekçesinde özetle; Tekstil işi uğraştığını, Kayseri Merkez ... Şubesi ... bank'a ait ... çek vade tarihli 6.500,00 bedelli ... çek seri numaralı çeki ... isimli kişiye yaptığı ticari iş karşılığı verdiğini, ancak çek bedelini zamanında ödeyemediğini, daha sonra çek bedelini ...'a icra yoluyla ödediğini ancak çek aslına ulaşamadığını, çekin aslının nerede olduğunu bilmediğini, bankanın kendisinden yazı istediğini ileri sürerek anılan çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Talep, TTK'nun 757. 764/1. ve 818/1-s. maddeleri uyarınca açılan kıymetli evrak iptali davasıdır.

TTK'nun 818/1-s maddesinin yollaması ile aynı kanunun 757/1 maddesine göre, çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile aittir. Keşidecinin veya çek hesabı sahibinin çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır. TTK'nun 651. maddesi hükmüne göre kıymetli evrakın zayî olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

Bu hükme göre kıymetli evrakın iptali için dava açabilecek olan kişi senedin yetkili hamilidir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2017/5203 Esas - 2019/1679 Karar, ve 2016/8102 Esas - 2018/1789 Karar, 2009/4583 Esas - 2010/10471 Karar ve kararlarında çek iptali davası açma hakkının hamile ait olduğu, keşidecinin çek iptali davası açamayacağı belirtilmektedir.

Henüz kullanılmamış boş çek yaprakları kıymetli evrak vasfına haiz olmayıp Kıymetli evrakın zayî ve iptali talebine konu edilemezler. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 08/11/2010 tarih ve 2009/5094 Esas - 2010/11357 Karar sayılı bir kararında. Boş çek yapraklarının kıymetli evrak niteliği bulunmadığını, kıymetli evrakın iptali hükümlerine de tabi tutulamayacağını belirtmektedir.

Talep basit usule tabi olup HMK'nun 320. maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden de karar verebileceğinden yukarıda açıklanan nedenlerle HMK'nun 30. maddesi de dikkate alınarak talebin sürüncemede kalmaması için dosya üzerinden karar verilmiştir.

Yukarıda yazılı yasa maddeleri ve Yargıtay içtihatları bir bütün halinde değerlendirildiğinde talep edenin çek keşidecisi olduğı ve bu çeklerin meşru hamili olmadığı karşısında; çek iptali davasının yetkili meşru hamil tarafından açılabileceği, davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının ve sıfat yokluğunun da bulunmayacağından talebin reddine karar verilmesi gerekeceği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.