Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/107 K.2024/558

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkete ait "Bahçelievler Mah. Elvan Sk. 30A Terme/SAMSUN" adresindeki, "...

Ürünleri İnşaat Nakliye Turizm Madencilik Hayvancılık Ve Unlu Mamüller Sanayi Ticaret Limited Şirketi" isimli ticari işletmenin, 28.12.2023 tarihinde Samsun ilinden Kayseri iline taşınması sebebi ile Sivas Ticaret ve Sanayi Odasının karşı tarafına nakliye aracının park edildiği esnada nakliye aracının ön koltuğunda ticari defterlerin bulunduğu çantanın tüm dikkat ve özen gösterilmesine rağmen çalındığını, ticari defterlerin çalınan çantada bulunduğunun olayın meydana geldiği tarihte taraflarınca bilinmediğini,

SGK denetmeni tarafından söz konusu defterler sorulduğunda taraflarınca yapılan araştırma sonucu 2014 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerin çalınan çantada olduğu hususu 25.01.2024 tarihinde taraflarına bildirildiğini ve bu neticede öğrenildiğini, söz konusu hırsızlık nedeni ile müvekkiline ait ticari işletmede bulunan 2014 ve 2023 yılına ait ticari defterlerin, faturaların, vergiye esas belgelerin ve sair her türlü belge ve evrakların zayi olduğunu, 2023 yılına ait defterler yeniden onaylatıldığını, ancak 2014 yılına ait ticari defter ve belgelerin taşınma ve hırsızlık sebebi ile zayi olduğunu,

ayrıca defter örneklerinin bilgisayar ortamında PDF olarak bulunduğu gibi söz konusu kayıtların doğruluğunu kanıtlayan tüm gelir - gider faturaları, sevk irsaliyeleri ve diğer evrakların mevcut olduğunu, yalnızca noter onaylı deftere ulaşılamadığını belirterek 2014 yılına ait tüm defterlerin zayi olduğuna zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesi gereğince; açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3.maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

TK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.

Mahkememizce davacıya ait ticari sicil kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.

Yapılan yargılama sonucunda; tacirin TTK 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekmektedir. Tacirin defter ve belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir.

Somut olayda davacının gerekli dikkat ve özeni gösterdiği halde elinde olmayan bir nedenle defter ve belgelerinin zayi olduğunu ispat edememesi bir yana, taşıma esnasında gerekli önlemleri almayarak ticari defter ve belgelerinin zayi olmasına kendi kusuru ile sebep olduğu, dolayısıyla zayi belgesi verilmesine ilişkin TTK. 82 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı anlaşılmıştır.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin *** Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Davacı tacirin ticari defterlerin kasaya alınması, özenle korunması ve saklanması gerektiği halde davacı şirketin bu yönde gerekli özeni ve ihtimamı göstermediği, davacı şirketin dava konusu defterlerin ne zaman zayi olduğunu bilmediği, tahmine dayalı beyanda bulunduğu, araçtan çalınma iddiasını doğrular delil sunmadığı,

yasada belirtilen 15 günlük sürenin hak düşürücü süre mahiyetinde olduğu ve mahkemece resen gözetilmesi gerektiği anlaşılmakla, 6102 sayılı T.T.K.'nun 82/7. maddesinde düzenlenen koşullar gerçekleşmediğinden davacının açtığı davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. (Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin *** karar sayılı ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin *** karar sayılı ilamı aynı mahiyettedir.)

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır