Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/334 K.2024/424

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Kayseri Genel İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyasının alacaklısı olan davalı ... vekilinin talebi ile dosya borcu olan 740.624,71 TL için müvekkili olan bankaya 89/1. Haciz İhbarnamesi gönderildiğini, müvekkili banka tarafından ekteki cevabi yazı ile süresi içerisinde 89/1. Haciz ihbarnamesine cevap verildiğini, cevabi yazıda; dosya borçlusu ...

İhracat San ve Tic Ltd Şti adına Kayseri Yeni Sanayi Şubesi nezdinde ... numaralı 110.698,00-TL ve ... numaralı hesabında 35-TL bakiyeli hesap tespit edildiği, bu hesap üzerinde kurum haczinin devam ettiğinin bildirildiğini, müvekkil bankanın bu cevabı, 89/1 Haciz İhbarnamesi cevabını 26/01/2021 tarihinde Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyasına gönderdiğini, müvekkili bankanın ekli cevabi yazısına rağmen ve müvekkili bankaya 2. Haciz İhbarnamesi gönderildiğini, gönderilen bu haksız ikinci Haciz İhbarnamesine karşılık ekte sunulduğu üzere 09/02/2021 Tarihli cevabi yazıda tekrardan dosya borçlusu olan ...

İhracat San ve Tic Ltd Şti adına Kayseri Yeni Sanayi Şubesi nezdinde ... numaralı 110.698,00-TL ve ... numaralı hesabında 35-TL bakiyeli hesap bakiyesi EFT ile İcra müdürlüğü hesabına gönderildiğinin bildirildiğini, icra dosyasının alacaklısı aynı zamanda menfii tespit davasının davalı tarafının, müvekkili bankaya 3.Haciz İhbarnamesi göndermek suretiyle daha önceden birinci ve ikinci haciz ihbarnamesine detaylı cevap verilmesine rağmen ilgili tutarı, talep etmiş bulunduğunu, vekil olarak banka adına bu durumun dosyasına bildirilerek üçüncü haciz ihbarnamesinin iptali için talepleri sunulmuş olmasına rağmen,

İcra Müdürlüğünce 03/03/2021 tarihinde talepleri hakkında red kararı verilmiş olup üçüncü haciz ihbarnamesi gereğince menfi tespit davası açma süresinin aleyhlerine olacak şekilde hitamına neden olunduğunu, müvekkili bankanın haciz tehdidi altında olduğunu, iş bu nedenle üçüncü haciz ihbarnamesinden kaynaklı her türlü müvekkil Banka aleyhine doğacak icra dosyasından kaynaklı tarafının böyle bir borcu bulunmadığına dair menfi tespit davasını, üçüncü haciz ihbarnamesinin iptali ile beraber talep etme zorunluluğunun doğduğunu, müvekkili bankanın icra haczi baskısı ve tehdidi altında olup;

işbu durumun aleyhlerine doğurabileceği sonuçların telafisi olamayacağı kanaatiyle dava konusu üçüncü haciz ihbarnamesinden kaynaklı her türlü icrai işlemin dolayısıyla Kayseri Genel İcra Md. ...

E. sayılı dosyasının yine üçüncü haciz ihbarnamesi çerçevesinde tedbiren aleyhlerine işlem yapılmamak üzere durdurulmasına karar verilmesini öncelikle talep ettiklerini belirterek öncelikle ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile üçüncü haciz ihbarnamesi çerçevesinde tedbiren aleyhlerine işlem yapılmamak üzere durdurulmasına karar verilmesini, taraflarından İİK 89/3 maddesi gereğince menfi tespit davası açıldığına dair Kayseri Genel İcra Md. ...

E. Sayılı dosyasına derkenar gönderilmesini, davanın kabulü ile müvekkili bankanın, davalıya Kayseri Genel İcra Md. ... E. Sayılı dosyasından gönderilen Üçüncü Haciz İhbarnamesinden kaynaklı borcu olmadığının tespitine yönelik menfi tespit kararı verilmesini, Kayseri Genel İcra Md. ...

E. sayılı dosyasından müvekkili bankaya gönderilen Üçüncü Haciz İhbarnamesinin iptalini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaları kabul etmediklerini, 17/07/2020 tarihinde Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ...

İhracat San ve Tic Ltd Şti.'ye karşı ilamsız takip yolu ile icra takibi gerçekleştirildiğini, daha sonrasında dosyanın kesinleşmesi ile birlikte, borçlunun davalı banka nezdindeki ve Finansbank A.Ş nezdindeki mevduatlarına haciz gerçekleştirilmesi için 29/12/2020 tarihinde taraflarınca talep gönderildiğini ve icra dairesince de talebin kabul edildiğini, ilgili talep gereği 05/01/2021 tarihinde haciz ihbarnamesinin davacı bankaya e-tebligat yolu ile iletildiğini, bu talepleri karşılığında Finansbank A.Ş' den 06/01/2021 tarihinde yanıt gelmesine rağmen, davacı banka tarafından herhangi bir yanıt gelmediğini, diğer yandan davalı bankadan,

borçlunun mevduat hesabında para olmasına karşın dosya borcu için de herhangi bir para yatırılmadığını, daha sonra icra müdürlüğüne gidilerek dosya içerisinde gelen bir yazı olup olmadığı hususunun sorulduğunu, dosyanın incelendiğini ve gerek fiziken dosya içerisinde gerekse UYAP üzerinden davacı banka tarafından gelen cevap yazısına rastlanılmadığını, sonrasında ise, 03/02/2021 tarihinde ikinci haciz ihbarnamesi gönderilmesinin talep edildiğini ve icra dairesince de talebin yerine getirildiğini, bu haciz ihbarnamesinin ise, 08/02/2021 tarihinde davacı bankanın e-tebligat kutusuna iletildiğini,

zira davacı banka tarafından usulüne uygun bir yanıt verilmiş olsa idi kendileri tarafından ikinci haciz ihbarnamesi gönderilmesi talebinde bulunulmayacak, bulunulsa da icra dairesince kabul edilmeyecek olduğunu, yine davacı banka tarafından borçlunun mevduat hesabından dosya borcuna mahsuben herhangi bir ödeme yatırılmadığı gibi, gerek UYAP sisteminde gerekse dosyanın fiziki incelemesinde ikinci haciz ihbarnamesine de herhangi bir cevap yazısına rastlanılmadığını, eğer davacı banka tarafından ikinci haciz ihbarnamemizin tebliği ile icra dosyası sistem üzerinden ve fiziki olarak incelense idi,

İstanbul ilinden muhabere yolu verilen cevapların dosyada ve sistemde olmadığı tespit edilebilecek, eksiklik davacı tarafça giderilebilecek ve kendilerince üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilmeyeceğini, bunun üzerine de taraflarınca en son 18/02/2021 tarihinde üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilmesi için talepte bulunulduğunu ve icra dairesince de bu talebin kabul edildiğini, bu şekilde de üçüncü haciz ihbarnamesinin gönderilmesi ile davacı banka tarafından daha önceki haciz ihbarnamelerine cevap verildiği gerekçesi ile,

üçüncü haciz ihbarname gönderilmesi talebinin yerinde olmadığından bahisle icra müdürlüğüne talepte bulunulduğunu, icra müdürlüğünce ise, 03/03/2021 tarihli tensip tutanağında “Talep ekinde ibraz edilen muhabere evrakında muhabere numarası bulunmadığından ve yine ibraz edildiği iddia edilen icra müdürlüğünce müdürlüğümüz dosyasına ulaşmış muhabere evrakı bulunmadığından İİK16.maddesi uyarınca şikayet yolu açık olmak üzere talebin reddine karar verildi.'' şeklinde karar verildiğini, zira, davacı banka tarafından ilgili haciz müzekkerelerine cevap verilmişse dahi,

bu cevaplar ilgili icra dosyasına usulüne uygun olarak gönderilmediği için burada ne davacıya ne de icra müdürlüğüne kusur atfedilemeyeceğini, dosya içerisine herhangi bir cevap yazısı girmediğini, muhabere evrakları muhabere edilen yer icra müdürlüğünce uyap sistemi içerisine taranmadığını, ancak ne dosya içerisinde ne de uyap sisteminde olmayan belgelerin davacı ve icra dairesince görülmesinin beklendiğini, diğer yandan ise, taraflarınca haricen davacı bankanın yeni sanayi şubesi ile görüşüldüğünü, oraya da talebi iletir nitelikte dilekçe verildiğini,

hatta mevduattaki hacze ilişkin banka şube yetkilileri ile görüşülmüşse de cevap yazılarının genel müdürlükçe gerçekleştirildiğinden bahisle olumlu yanıt alınamadığını, davacı banka tarafından sunulan 07/01/2021 tarihli birinci haciz ihbarnamesine cevap yazısının icra dosyasına uyap üzerinden 10/03/2021 tarihinde gelebildiğini ve ilgili yazıda muhabere numarası dahi bulunmadığını, yine benzer şekilde 09/02/2021 tarihli banka yazısının 15.03.2021 tarihinde dosya içerisine geldiğini, yani davacı tarafça sunulan haciz ihbarnameleri cevap yazılarının,

ancak kendilerince gönderilen 18.02.2021 tarihli üçüncü haciz ihbarnamesinin taraflarına 25.02.2021 tarihinde tebliği ile bütün haciz ihbarnamelerine yanıtlarını uyap sistemine sunduklarını, zira beyanları doğrular nitelikte de, davacı tarafın 01.03.2021 tarihli dilekçesinin mevcut olduğunu, daha öncesinde davacı tarafça herhangi bir beyanda bulunulmadığını, haciz ihbarnamelerinde de usulüne uuygun yanıt verilmediğini, bu yanıtların icra dosyası içerisine hiçbir şekilde sunulmadığını,

dahası davacı banka tarafından 2. Haciz ihbarnamesinin davacı tarafa tebliğinden sonra yani 09/02/2021 değil 10/02/2021 tarihinde davacı tarafça dosya içerisine 110.733,00TL ödeme yapıldığını, ancak banka mevduat hesabında ne kadar tutar olduğuna ilişkin herhangi bir cevap yazısı sunulamadığını, dosya borcu 743.317,42 TL olarak davacı bankaya mevduat haczi için gönderilen ikinci haciz ihbarnamesi yazısına itiraz edilmeksizin salt 110.733,00TL ödendiğini, dolayısıyla,

borçlunun başkaca hak ve alacağının bulunmadığına ilişkin itiraz içerir cevap yazıları mevcut olmadığından kendilerince 3. Haciz ihbarnamesi gönderilmesi talep edildiğini ve bu talebin kabul edildiğini, bütün bu anlatılan sebepler ile,

gönderilen 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerine davacı tarafça yasal süresine ve usulüne uygun cevap verilmeyip itiraz edilmediğinden 89/3 haciz ihbarnamesi gönderilmesi gerektiğini, bu sebeple, davayı açmaya kendilerinin sebebiyet vermemiş olup, tamamen kendi kusuru ile kanuni süreleri ihlal eden, usulüne uygun cevap yazısı sunamayanın bizzat davacı taraf olduğunu, süresinde itiraz edilmemişken menfi tespit davası ikame edilmesinin kötü niyet arz ettiğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini,

davacı tarafın menfi tespit talebinin kabulüne karar verilecek olursa da yukarıda belitmiş oldukları üzere davayı açmaya sebebiyet veren tarafın davacı taraf olması ve kendilerine herhangi bir kusur atfedilemeyecek olması nedenleri göz önüne alınarak aleyhe yargılama giderleri ve vekalet ücretinin hükmedilmemesi gerektiğini belirterek davacı tarafından açılan haksız ve mesnetsiz davanın ve taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 89/3 maddesi gereğince menfi tespit istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır." hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih ve *** K., sayılı ilamları da bu yöndedir.

Somut olayda, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, borçluya borçlu olduğu gerekçesiyle çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti istenmektedir. 01.10.2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, sh:476)

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine dair 06/11/2023 tarihli *** K. Sayılı kararında ''....2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin;

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına, yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine...'' karar vermiştir.

İİK'nın 89/3. maddesine dayalı olarak açılan davada, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinin Kesin Nitelikteki Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine dair 06/11/2023 tarihli *** K. Sayılı ilamında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığından Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, HMK'nın 114/(1)-c ve 115/(2). maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.