Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/397 K.2024/583

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının evinde tadilat yaptırdığını ve bu tamirattan sonra yaptığı inceleme evinde kendisine ait olan Ziraat Bankası Sivas Gemerek Şubesi'ne ait olan çek koçanını tamamen kaybettiğini, çeklerin başkasının eline geçmesi ve doldurulması halinde mağdur olacağını, çünkü çeklerin boş olduğunu, imzasının da olmadığını, doldurup esnafı dolandırmalarının muhtemel olduğunu belirterek Ziraat Bankası Sivas Gemerek Şubesi'ne ait olan ve kullanmakta olduğu *** seri nolu çeklerin zayi olduğunun tespitine ve iptaline karar verilmesini, dava sonuna kadar başkalarının eline geçmesi halinde kullanılmasının önlenmesi için ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeni ile çek iptali istemine ilişkindir. Davacı dava dilekçesinde belirttiği Ziraat Bankası Sivas Gemerek Şubesi'ne ait olan çek koçanlarının iptaline karar verilmesi istemli olarak iş bu davayı açmıştır.

Davanın yasal dayanağı 6102 sayılı TTK'nın 651. Maddesidir. Mahkememizce öncelikle iptali istenen çeklerin, çek vasfını taşıyıp taşımadığı hususu irdelenmiştir. Dava dilekçesinde kaybolan çek koçanlarının Ziraat Bankası Sivas Gemerek Şubesi'ne ait olduğu, çeklerin boş olduğu ve kullanılmadığı ifade edilmektedir. Buradan çeklerin yazılmadığı ve boş çek yaprağı olduğu sonucu çıkmaktadır.

TTK'nun 781/1. maddesine göre TTK'nun 780. maddesinde gösterilen unsurlardan birini içermeyen kıymetli evrak, çek sayılamaz. Dava konusu edilen boş çek yapraklarının ise, kambiyo vasfını haiz olmayan evraklar için davacının zayii nedeniyle iptali talep etmesinde davacının hukuki yararı yoktur.

Kaldı ki; çekler doldurulmuş olsa idi bu kez davacının olsa olsa çeklerin keşideci olabileceği, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı göz önünde bulundurulmuştur.

Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 08/11/2010 tarihli ve *** Karar sayılı bir kararında; boş çek yapraklarının kıymetli evrak niteliği bulunmadığını, kıymetli evrakın iptali hükümlerine de tabi tutulamayacağı belirtmektedir. Talep basit usule tabi olup HMK'nun 320. maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden de karar verebileceğinden yukarıda açıklanan nedenlerle HMK'nun 30. maddesi de dikkate alınarak talebin sürüncemede kalmaması için dosya üzerinden karar verilmiştir.

Yukarıda yazılı yasa maddeleri ve Yargıtay içtihatları bir bütün halinde değerlendirildiğinde, davacının kendisine ait olduğunu beyan ettiği, Finansbank Merkez Şubesi'ne ait olan ve kullanmakta olduğu çek koçanının tamamen çalınmış olduğu, çeklerin boş olduğu, imzasının olmadığı, sadece belge niteliğinde olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, talep eden davacının dava konusu çeklerin ancak keşidecisi olabileceğinden meşru hamili olmadığı, oysa çek iptali davasının yetkili meşru hamil tarafından açılabileceği, iptali istenen çeklerin boş çek yaprakları olması karşısında;

davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının ve sıfatının bulunmadığı, ayrıca boş çek yaprakları kıymetli evrak vasfına haiz olmadığından ziyaî nedeniyle çekin iptali istenemeyeceğinden talebin reddine karar verilmesi gerekeceği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır