Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/519 K.2024/737

Mahkememizde görülmekte olan şirketin ihyası davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde; davacı şirketin 6102 sayılı TTK'nun geçici 7. maddesi hükmü gereğince resen terkin edildiğini, ihyasını istedikleri şirketin ticaret sicilinden resen terkin edildiği için huzurdaki davada husumeti sadece ...ne yönelttiklerini, süreklilik arz eden Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, halen terkin edilmiş olan şirketin adına kayıtlı olan 38 ..., 38 ... ve 38 ... plakalı araçların resmi işlemlerinin yapılabilmesi için davacı şirketin geçici olarak ihyasını talep etme gereğinin olduğunu,

bahsi geçen işlemlerin yapılabilmesi için terkin öncesi şirket müdürü olan ...'ın yeniden yetkilendirilmesi ve şirketin geçici olarak ihya edilmesi için huzurdaki davanın açıldığını belirterek davanın kabulü ile şirketin tüzel kişiliğinin geçici olarak ihya edilmesine, ...'ın tasfiye için yetkilendirilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava; resen ticaret sicilinden terkin edildiği iddia edilen ...'nin ihyası istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir. 6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca davanın niteliği itibarı ile mahkememiz heyeti tarafından basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.

Dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı medeni usul hukukumuzda "sıfat" olarak tanımlanmaktadır ve bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunludur. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olmasına karşın, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir.

Sübjektif bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine ait olduğundan, anılan hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatı da hakkın sahibine aittir ve buna aktif husumet denilmektedir. Bir sübjektif hak kendisinden istenebilecek olan kişi ise, o hakka uymakla yükümlü olan kimsedir ve bu da pasif husumet (davalı sıfatı) olarak adlandırılmaktadır.

Sübjektif hakkın sahibi olan kimse ile o hakka uymakla yükümlü bulunan kişinin kimler olduğunun saptanması, bir başka anlatımla davada davacı ve davalı sıfatlarının kimlere ait olduğu hususu, dava konusu (sübjektif) hakkın özüne ilişkin maddi hukuk sorunudur.

Dava açan veya aleyhine dava açılan kişiler o davada davacı veya davalı olarak taraf sıfatına sahip değillerse, mahkemece dava konusu hakkın esası (var olup olmadığı) hakkında inceleme yapılmadan dava sıfat yokluğundan reddedilir.

Taraf sıfatı (husumet) ve sıfat yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğindedir ve yargılamanın her aşamasında, isteme gerek kalmaksızın mahkemece kendiliğinden gözetilmesi zorunludur.

Şirketlerin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin ile sona ermektedir. Ancak tüzel kişiliğin sona erebilmesi için şirketin tasfiye işlemlerinin eksiksiz ve tam olarak yapılmış olması gerekmektedir. Tüzel kişiliğin son bulmasını ifade eden fesih ve tasfiye işlemi aynı zamanda hukuki bir işlemdir. Bu işlemin veya kararın hatalı veya eksik olması halinde gerçek anlamda tasfiyeden söz etmek mümkün değildir. Eksik veya hatalı işlem sonucu şirketin sicilden tasfiye sonucu terkinine karar verilmiş ise, bundan zarar görenler veya o işlemi gerçekleştirenler tasfiyenin kaldırılmasını ve şirketin ihyasını talep etme hakkına sahiptir.

6102 sayılı TTK'nun "Ek Tasfiye" başlıklı 547. maddesinde; tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklıların, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilecekleri, mahkemenin istemin yerinde olduğuna kanaat getirmesi halinde şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verileceği ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirileceği düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nun geçici 7. maddesinin 15. bendine göre, "Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır.

Bir şirket veya kooperatifin ihyası davasında davacı taraf, şirket ortaklarından herhangi biri, şirket veya kooperatifin en son yetkilileri, o şirkette veya kooperatifte daha önce çalışmış bulunan herhangi bir işçi, şirket veya kooperatiften alacağı bulunan herhangi bir gerçek veya tüzel kişi alacaklı, özetle hukuki menfaati bulunan herhangi bir kişi olabilir. İhya davalarında davalı taraf ise, şirket veya kooperatifin en son tasfiye memuru veya tasfiye kurulu ile yasal hasım konumunda bulunan ticaret sicili müdürlükleridir.

6102 sayılı TTK'nun "Şirket Davalarında Yargılama Usulü" başlıklı 1521. maddesinde ise; ticaret şirketlerinde, ortakların veya pay sahiplerinin şirketle veya birbirleriyle şirket ortaklığından veya pay sahipliğinden kaynaklanan davalarda veya şirketin yönetim kurulu üyeleri, yöneticileri, müdürleri, tasfiye memurları ya da denetçilerine karşı açılacak davalarda basit yargılama usulünün uygulanacağı düzenlemeleri yer almaktadır.

Yukarıdaki açıklamalara göre somut olayda; dava dilekçesinde davacı olarakTTK'nun geçici 7. maddesi uyarınca resen ticaret sicilinden terkin edildiği iddia edilen "..." gösterilmiştir. Türk Ticaret Kanunu'nun 547. maddesine göre son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar ihya davasını açabilir. Ancak kaydı silinen şirketin ihya edilmeden dava açma konusunda aktif dava ehliyeti yoktur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal ilamı, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal karar ilamı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin *** Karar sayılı emsal karar ilamı).

6100 sayılı HMK'nun 114/1-d maddesi uyarınca, ticaret sicil kaydı resen terkin edilen ve tüzel kişiliği sona eren şirket tarafından açılan davada şirketin aktif husumet ehliyeti bulunmadığı, son tasfiye memurunun davayı kendi adına açmadığı görülmüştür.

Davanın niteliği ve talebe göre, ihyası istenen şirketin bizzat kendisinin tüzel kişilik vasfı yani dava açma ehliyeti olmadığından, davacı şirket işbu ihya davasını bizzat kendisi açamaz. Davacı şirketin aktif husumet, taraf ve dava ehliyeti yoktur. Bu nedenlerle, davacı şirketin açtığı işbu ihya davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle HMK'nun 114/1-d ve 115/2. maddeleri gereğince, tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olmalarına ilişkin dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Katip ... · E-imzalıdır