Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/567 K.2025/141

Mahkememizde görülmekte olan ticari şirket (fesih istemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ortağı olduğu ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Danışmanlık Gıda İnşaat Tekstil Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin, 2006 yılında 4 ortaklı olarak kurulduğunu, kuruluşa ilişkin ana sözleşme, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 14.04.2006 tarih, 6535 sayı ve 250. sayfasında yayımlandığını, ...

Sicil Numarası ile Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde şirket kayıtlı göründüğünü, ardından hisse devirleri yapıldığını, işbu şirketin şu anda iki ortağı olduğunu, ortaklardan birinin müvekkili, diğer ortağın ise Kadir Dörtyol olduğunu, şirketin uzun zaman önce faaliyetine son verdiğini, vergi dairesince işbu şirketin resen terkininin yapıldığını ve şirkete ait defterleri de teslim aldığını, şirketin vergi kaydı bulunmadığını, bunun yanı sıra şirketin hiçbir bankada hesabı, üzerine kayıtlı taşınır-taşınmaz malı bulunmadığını,

ayrıca şirketin gerek Gelir İdaresi Başkanlığı'na gerek Sosyal Güvenlik Kurumu'na gerekse de Devlet'in hiçbir kurumuna borcu bulunmadığını, şirketin yalnızca Kayseri Ticaret Sicili'nde kaydı bulunduğunu, bu nedenle de şirketin haklı nedenle feshini talep etme zorunluluğu oluştuğunu belirterek fazlaya dair her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüne, ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Danışmanlık Gıda İnşaat Tekstil Orman Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Ltd.

Şti.'nin Türk Ticaret Kanunu'nun 636/3. maddesi uyarınca haklı nedenle öncelikle herhangi bir mal varlığı bulunmadığından tasfiyesiz olarak feshine, ticaret sicilden terkinine; mahkemeniz aksi takdirde ise şirketin haklı nedenle feshine, tasfiyesine, ticaret sicilinden terkinine ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirkete usulüne uygun meşruhatlı dava dilekçesi ekli davetiye tebliğine rağmen, cevap dilekçesi sunulmamış ve duruşmalara katılmamıştır. Davalının HMK'nun 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı değerlendirilmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça, ticaret sicil müdürlüğü kayıtlarına, vergi dairesi kayıtlarına, şirketin faaliyette bulunmadığına dair belgelere, şirketin mal varlığı araştırmasına, tanık beyanlarına, yemine, keşif ve isticvaba, Yargıtay kararları ile bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.

Davalı taraf yasal süresi içinde delil bildirmemiştir.

Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... sicil numarasında kayıtlı ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Danışmanlık Gıda İnşaat Tekstil Orman Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin kayıtlı güncel adresinin sorulmasına, ortaklarının kim ve hisselerinin ne olduğunun, şirket müdürünün ve yetkili temsilcisinin kim veya kimler olduğunun, temsil şeklinin nasıl olduğunun sorulmasına, şirket esas sözleşmesinin, genel kurul ve yönetim kararlarının, en son tarih itibari ile hazirun cetveli örneğinin ve sorulan sorulara ilişkin kayıt, karar ve belge örneği istenmiş, 26/07/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı, ... vergi numaralı ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Danışmanlık Gıda İnşaat Tekstil Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin kuruluşundan bugüne kadar kayıtlı çalışan sayısının kaç olduğunun, en son tarih itibari ile güncel kayıtlı çalışanının bulunup bulunmadığının ve borcu olup olmadığının varsa miktarı sorulmuştur. 06/08/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı, ... vergi numaralı ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Danışmanlık Gıda İnşaat Tekstil Orman Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin vergi kaydının olup olmadığı, şirketin faal olup olmadığı, vergi kaydının resen terkin edilip edilmediğinin ve vergi borcu olup olmadığının varsa miktarının sorulmasına, son 5 yıllık kurumlar vergisi beyanname örneğinin ve varsa vergi borcu dökümünün istenilmesine, vergi dairesinden terkin edilmişse buna ilişkin talep, tespit, tutanak, karar, kayıt ve belge örnekleri istenilmiştir. Mimarsinan Vergi Dairesi'nce 18/07/2024 ve 24/07/2024 tarihli yazı ile müzekkerelerimize cevap verilmiştir.

Melikgazi, Kocasinan, Talas, Hacılar ve İncesu Tapu Müdürlüklerine müzekkere yazılarak Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı, ... vergi numaralı ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Danışmanlık Gıda İnşaat Tekstil Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin üzerine kayıtlı taşınmazların olup olmadığı sorulmuştur. Bu müdürlüklerden gelen cevabi yazılarda davalı adına kayıtlı taşınmaz olmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı, ... vergi numaralı ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Danışmanlık Gıda İnşaat Tekstil Orman Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin üzerine kayıtlı araç/araçlar olup olmadığının sorgulanmıştır.

Kayseri Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılarak Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı, ... vergi numaralı ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Danışmanlık Gıda İnşaat Tekstil Orman Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin oda kaydının bulunup bulunmadığının, bu şirketin faal olup olmadığı sorulmuş, en son hangi tarihte işlem yapıldığı, bu şirketin malvarlığı ile ilgili kayıt, beyan ve belge örnekleri istenilmiştir. 22/07/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

BDDK'na müzekkere yazılarak Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı, ... vergi numaralı ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Danışmanlık Gıda İnşaat Tekstil Orman Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin mevduat hesaplarının bulunduğu bankalar olup olmadığı sorulmuş, varsa buna ilişkin bilgilerin yer aldığı kayıt dökümleri istenilmiştir. 08/07/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davacı tarafından bildirilen tanık yargılama sırasında usulünce dinlenmiştir.

Dosyada davacı tanığı ... duruşmada "Ben daha önce davalı şirketin ortaklarından biriydim. 2006 yılında kurulmuş olan *** Ltd. Şti.'nin ortağı aynı zamanda müdürlüğünü yaptım. Sonrasında kamuda işe girmem nedeni ile hissemi ve müdürlüğümü ...'a devrettim. ... davalı şirketi birkaç yıl sonrasında kapattığını söyledi. Çünkü şirket yürütülemedi. Bu şirket kargo taşımacılık faaliyeti ile iştigal ediyordu.

Ben şirket ortaklığını ve ünvanımı devrettiğim için şirket ile herhangi bir ilişiğimin olmadığını düşünüyordum. 2024 yılında e devlet üzerinden araştırma yaparken şirketteki müdürlüğümün devam ettiğini gördüm. Bunun üzerine şirketin kurumlarda borcu varmı diye araştırma yaptım borcunun olmadığını gördüm. Şirketin sonlandırılması için mahkemeye başvuru yapıldı. Bundan gaye devlete veya herhangi bir yere borcum kalmamasıydı.

Şuan şirket çalışmıyor gayri faaldir. ... şirketin tamamen kapanmış olduğunu sanıyordu. Benim uyarım üzerine bu davayı açtı. Benim bildiklerim bunlardır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, limited şirketinin tasfiyesiz feshi istemine ilişkindir.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca davanın niteliği itibarı ile mahkememiz heyeti tarafından basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.

Feshi istenen davalı şirket, Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında bir limited şirkettir.

Mahkememiz eldeki davaya bakmaya görevli ve yetkilidir.

Taraflar arasında uyuşmazlık; davalı şirketin haklı nedenli fesih koşullarının bulunup bulunmadığı, tasfiyesiz fesih yapılmasının mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 636/3. maddesi uyarınca haklı sebeplerin varlığında, her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir. Haklı sebeple fesih davasında haklı sebebin gerçekleşmesinde davacı ortakların kusurlu olması dahi tek başına açtığı davanın reddini gerektirmez. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir.

Anılan hükme göre her ortak, haklı sebeplerin varlığı hâlinde limited şirketin feshini isteyebilecektir. Haklı sebepten ne anlaşılması gerektiği ise somut durumun ve ileri sürülen hususların niteliğine göre mahkemece takdir edilecek olup esasında dürüstlük kuralı temelinde ortaklık ilişkisinin devam ettirilemeyecek düzeyde zedelenmiş olması durumu, limited şirketin feshinin haklı nedenini oluşturur.

Başka bir deyişle ortaklıktaki güven ilişkisinin ortadan kalkması veya ortaklılığın devamının dürüstlük kuralı gereği ortaklar bakımından çekilmez hâle gelmesine neden olan olaylar, limited şirketin feshi için haklı neden olarak kabul edilebilirler. Zira hiçbir ortaktan, dürüstlük kuralı gereği kendisi için çekilmez hâle gelen bir ortaklık ilişkisini devam ettirmesi beklenemez. Haklı sebep kavramı, her somut olayın niteliğine göre farklı tanımları bünyesinde barındırır.

Limited şirketin fesih ve tasfiyesine ilişkin davada (fesih davasında) davacı sıfatı şirketin ortaklarına aittir. Bu kapsamda TTK’nun 636/3. maddesi kapsamında ancak pay defterine kayıtlı ortaklar limited şirketin haklı nedenle feshini mahkemeden isteyebilirler. Limited şirketin feshini isteyen davacının ortaklık sıfatının yargılama boyunca mevcut olması gerekir. Aksi durumda ortaklık sıfatını yitiren davacı, taraf sıfatını da yitirecektir. Bu durum yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re’sen nazara alınır.

Limited şirketin fesih davasında davalı sıfatı kural olarak limited şirketin tüzel kişiliğine aittir. Zira feshi istenen limited şirket, açılacak davada kural olarak davalı olarak yer almalıdır. Bu nedenle şirketin feshi istemiyle açılan davada kural olarak husumet feshi istenen şirkete yönetilmesi gerekir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin emsal niteliğindeki 14/01/2014 tarih ve 2012/9121 Esas-2014/728 Karar sayılı ilamı). Somut olayda, iki ortaklı olan davalı limited şirkete davacı ortak tarafından husumet yöneltildiği görülmektedir. Bu nedenle eldeki davada taraf teşkili sorunu bulunmamaktadır.

Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; eldeki dava ile davacı, ortağı olduğu davalı ... Aracılık Hizmetleri Danışmanlık Gıda İnşaat Tekstil Orman Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin fesih ve tasfiyesini talep etmektedir.

Dosya kapsamında toplanan delillere göre davacının davalı şirket ortaklarından biri olduğu, Kayseri Mimarsinan Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 24/07/2024 tarihli cevabi yazısı ve ekli belge örneklerinden davalı şirketin iki kez yapılan yoklaması sonucu düzenlenen yoklama fişlerinden şirketin kayıtlı adresinde faal olmadığı, kayıtlı adresi dışında başka herhangi bir adreste faal olmadığı, menkul ve gayrimenkul malvarlığının bulunmadığı, mahkememizce davalı şirkete en son Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi hükmüne göre tebligat yapılmak suretiyle taraf teşkili sağlanmıştır.

Mevcut delillere göre davalı şirketin faaliyetlerine devam edilemediği, şirketin faaliyetlerinin uzun zamandan beri durduğu ve şirketin gayri faal olduğu, bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, ticari işletmesini kapattığı, hiçbir ticari faaliyet göstermediği, bu durumda şirketin ana sözleşmesinde yazılı amaçlarını gerçekleştirme imkanın olmadığı, şirketin kayden varlığını devam ettirmesinde beklenebilir bir yarar bulunmadığı, davacı şirket ortağının TTK'nun 636/3. maddesi gereğince açmış olduğu bu davada şirket yönünden haklı sebebin gerçekleştiğinin anlaşılmaktadır.

Mevcut delillere göre haklı sebeplerin meydana gelmesinde tüm kusurun davacıda olduğunu gösterir delil de bulunmamaktadır.

Haklı sebeple fesih yerine alternatif çözüme hükmedilebilmesi için bu çözümün ilgililerin menfaatlerini gözetmesi yani davacı ortak ile dava dışı ortağın menfaatlerinin aynı ağırlıkta dikkate alınması gerekir. Ayrıca alternatif çözüm haklı sebebi yaratan durumu sürekli olarak ortadan kaldıracak nitelikte olmalıdır. Şirketin yaşatılmasının ekonomik ve rasyonel açıdan daha doğru olması da bir diğer şarttır.

Tek kişilik limited şirket kurulmasının mümkün olması ve şirketin tek ortakla devam edebilmesi mümkün olduğundan iki veya daha çok ortaklı şirketlerde ortaklardan birinin çıkarılmasına karar verilebilecektir. Şayet davacı ortaklar olmaksızın şirket devam edebilecek ise haklı sebeple fesih yerine çıkarma kararı verilmesi uygun bir çözüm olabilir. Limited şirket sermaye şirketi olduğundan ekonomik menfaatler kişisel menfaatlere göre öncelik taşımalıdır.

Ancak, limited şirketler aynı zamanda şahıs şirketi özelliğini de taşıdığından kişisel menfaatlerin de dikkate alınması gerekir. Aynı zamanda şirketin devamında hem genel ekonomik menfaatler için yarar olmalı hem de çıkarılan ortağın ayrılma payını talep etmeye ilişkin menfaati aşırı şekilde zarar görmemelidir. Bu nedenle ekonomik yönden kötü durumda olan bir şirkette diğer pay sahibinin şirketin devamına ilişkin menfaati önemli görülmemelidir.

İç işleyişi bozulan uzun zamandır faaliyetleri durmuş olan bir şirketin devamında genel ekonomik menfaatler açısından bir fayda bulunmayacağı açıktır.

Elde davalı şirketin feshi yerine yaşatılmasını gerektirecek ekonomik ve rasyonel veriler mevcut değildir. Davalı şirketin ticari faaliyetinin olmadığı, şirketin devamında genel ekonomik menfaatler için yarar bulunduğunun tesbit edilemediği, uzun zamandır faaliyeti olmayan bir şirkette diğer pay sahibinin şirketin devamına ilişkin menfaatinin önemli görülemeyeceği sonucuna varılmaktadır.

Davacı vekili dava konusu edilen şirketin uzun zamandan bu yana gayri faal olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Öte yandan tasfiyesiz fesih amaçlanıyorsa da davacının belirttiği şekilde bir tasfiyesiz fesih sistemi TTK'da bulunmamaktadır. Bunun aksine olan davacıların beyan ve talepleri yasaya uygun görülmemiştir.

Bu nedenle davacının terditli ilk istemi olan davacı şirketin tasfiyesiz fesih isteminin reddine ve ekonomik faaliyeti durmuş bulunan davalı şirketin devamında genel ekonomik menfaatler açısından bir fayda bulunmadığının kabulüyle davalı şirketin fesih ve tasfiyesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Katip ... · E-imzalıdır