Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/613 K.2025/1034

Mahkememize açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 20/02/2024 tarihinde müvekkili ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın seyir halindeyken yayalara yol vermek için duraklama yaptığı sırada takip mesafesini koruyamayan dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada davalı şirket güvencesindeki araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrasında düzenlenen ekspertiz raporunda 20/02/2024 tarihli kaza sebebiyle müvekkilinin aracında toplam 44.551,51-TL'lik hasar oluştuğunun tespit edildiğini,

meydana gelen değer kaybının tazmini amacıyla sigorta şirketine başvuru yaptıklarını ancak bir sonuç alamadıklarını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de bir netice alamadıklarından bahisle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde: huzurdaki dosya kapsamında müvekkili şirket tarafından 25.908,01-TL trafik OSİ ödemesi ve 15.917,90-TL tedarikçi ödemeleri olmak üzere toplam 41.825,91-TL ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerle müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, mahkemece aksi kanaatte olunması halinde şirketin sorumluluğunun poliçe limiti kadar olacağını, davacının alacaklarının zaman aşımına uğradığını, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının ekleri kısmında aşağıdaki durumlarda değer kaybı talepleri teminat dışında bırakıldığını,

bu nedenle dava konusu taleplerinin reddinin gerektiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, ödeme dekontları, sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin belgeler, sigorta bilgi ve gözetim merkezinin cevabi yazısı, kazaya karışan araçların trafik kayıtları ve tüm deliller toplanmış, uyuşmazlık konusu hakkında bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmıştır.

Dosyaya mübrez 28/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda: ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri anında hızını kullanmış olduğu aracın teknik özelliklerine göre ayarlaması gerekirken ayarlamadığı ve aynı istikamette önünde seyir halinde bulunan araçları yeterli araç takip mesafesi gözeterek gereken dikkat ve özeni müteyakkız bir şekilde yola ve önünde seyir halinde olan araçlara vermesi gerekirken vermediği ve dava konusu kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu,

... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'in ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, dava konusu ... plaka sayılı araçta 20/02/2024 tarihli kaza sonrası oluşan "değer kaybı" bedelinin 24.271,82-TL olduğu, bakiye araç değer kaybı bedelinin ise 24.271,82-TL olduğu yönünde görüş bildirmiştir.

02/06/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda: dava konusu ... plaka sayılı aracın dava konusu kaza öncesi geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde 1 adet geçmiş hasar kaydının olduğu ve dava konusu hasarlanan arka tampon bölgesinin ise orijinallığını koruduğu bu nedenle değer kaybı hesabının bu kapsamda değerlendirildiği, hasarsız ve kaza sonrası onarımlar sonrası piyasa rayiç bedelleri belirlenirken kaza tarihi olan 20/02/2024 tarihine en yakın fiyatlarının baz alınması durumunda; internet arşiv sorgulamalarında kaza tarihine en yakın dönemlerin ortalamasına göre kaza öncesi rayiç bedelin 610.000,00-TL civarında olduğu,

kaza sonrası ise 2016 model 8 yaşında emsal bir aracın 580.000,00-TL ortalamasında olacağı, toplam değer kaybı bedelinin 30.000,00-TL, bakiye araç değer kaybı bedelinin ise 30.00,00-TL olacağı görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.

Davacı vekili dosyaya sunduğu 08/10/2025 tarihli talep artırım dilekçesinde: 100,00-TL olan taleplerini alınan bilirkişi raporu doğrultusunda 30.000,00-TL'ye çıkardıklarını; 30.000,00-TL değer kaybı zararının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, meydana gelen trafik kazasında davacının aracında meydana gelen değer kaybının tazmini talebine ilişkindir.

Sigorta şirketine yapılan başvuruya ilişkin belgeler, kaza tespit tutanağı, zmms poliçesi, hasar dosyası örneği, kazaya karışan araçların trafik kayıtları, sigorta bilgi ve gözetim merkezi kayıtları ve tarafların dayandığı tüm deliller toplanmış, bilirkişiden ayrıntılı rapor alınmıştır.

Davacı dava dilekçesinde, 20/02/2024 tarihinde saat 12:10 sıralarında dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Kayseri ili, Melikgazi ilçesi, Erenköy Mahallesi, Talas Bulvarı ile Askeri Hastane Caddesi kavşağına giriş yaptığı esnada hemen önünde seyir halinde olan davacı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kavşak girişinde yayalara yol vermek amacıyla yavaşlaması, ardından durması anında ... plakalı aracın ön kısımları ile ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu çift taraflı trafik kazası meydana geldiği,

Bu kazadan dolayı aracında değer kaybı zararı oluştuğunu belirterek 100,00 TL değer kaybı zararının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine talep etmiştir.

Sigorta poliçesi ve araç sahiplik sorgulama sonuçlarının incelenmesinde ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, malikinin dava dışı Sırma Demirezen olduğu anlaşılmıştır.

-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,

Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, hasar ve değer kaybı konusunda rapor almıştır.

20/02/2024 tarihinde saat 12:10 sıralarında dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Kayseri ili, Melikgazi ilçesi, Erenköy Mahallesi, Talas Bulvarı ile Askeri Hastane Caddesi kavşağına giriş yaptığı esnada hemen önünde seyir halinde olan davacı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kavşak girişinde yayalara yol vermek amacıyla yavaşlaması, ardından durması anında ... plakalı aracın ön kısımları ile ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu çift taraflı trafik kazası meydana gelmiştir.

Düzenlenen 28/02/2025 tarihli bilirkişi kök raporunda ve 02/06/2025 tarihli ek raporunda, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında hızını kullanmış olduğu aracın teknik özelliklerine göre ayarlamaması,

aynı istikamette önünde seyir halinde olan araçları yeterli araç takip mesafesi gözeterek gereken dikkat ve özeni müteyakkız bir şekilde yola ve önündeki seyir halinde olan araçlara vermesi gerekirken vermemesi nedeniyle meydana gelen kazada Karayolları Trafik Kanunu 52/b-c, 56/c (Yön:107) ve 84/j maddeleri uyarınca asli kusurlu sayılan trafik kurallarını ihlal etmiş olup (%100 oranında kusurlu) davacıya ait araç sürücüsü ...'in atfı kabil bir kural ihlali bulunmadığı kanaati bildirilmiştir.

Düzenlenen bu rapor kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamı ile uyumlu olduğundan mahkememizce de benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.

-Değer kaybına dair değerlendirmede;

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek,

emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.

Dosya kapsamında alınan 02//06/2025 tarihli ek rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının piyasa rayiçlerine göre 30.0000,00-TL değer kaybı meydana geldiği yönündeki tespite mahkememizce de iştirak edilmiştir.

-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).

Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.

Pek tabiki sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olacaktır. Somut olayda kaza tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin ZMMS sorumluluk limiti 200.000,00-TL olup dava tarihinden önce ödenen 41.825,91-TL'lik hasar ödemesi ve hükmedilen 30.000,00-TL toplamı 71.825,91-TL teminat limiti kapsamı içerisindedir.

- Faize ait değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır.

Anılan açıklamalar uyarınca davacının davalı sigorta şirketine 29/05/2024 tarihinde yazılı başvuruda bulunduğu, KTK 97 uyarınca 8 iş günü hesap edilmesi gerekse de davacının başvurusunda davalıya 15 günlük süre tanıdığı, taleple bağlı kalınarak bu şekilde başvurudan itibaren 15 gün ileri gidildiğinde davalının 14/06/2024 tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmiş ve bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir. Dava ve ıslah dilekçelerinde avans faizi talep edilmiş ise de sigortalı ... plakalı araç ruhsatta hususi-otomobil olarak kayıtlı olduğundan yasal faize hükmedilmiştir.

Katip ... Hakim ...