Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/617 K.2025/877

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait... plaka numaralı araç ile... Sigorta A.Ş. sigortalısı ...'a ait ... plakalı araç arasında 06.03.2024 tarihinde Kayseri ili Talas ilçesi 15 Temmuz Şehitler Caddesi üzerinde yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası gerçekleşmiştir.

Maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında meydana gelen araç değer kaybı alacağından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, KTK 97 maddesi kapsamında sigorta şirketi tarafından 11.000,00-TL tutarında ödeme yapıldığını, ödemenin araçta meydana gelen zararı karşılamadığını beyanla davanın kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 107. maddesi uyarınca,

toplanacak delillere göre 1.000,00- TL tutarında değer kaybının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla araç işleteni ve sürücü yönünden olay tarihinden, sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden işletilecek yasal faizi, (sorumluluklarla orantılı) yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin ortaklaşa ve zincirleme sorumlu olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı...

Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu trafik kazası kapsamında müvekkili şirket tarafından 22.04.2024 tarihinde 11.245,46-TL tedarikçi ödemeleri, 22.04.2024 tarihinde 13.998,00-TL, maddi hasar ve değer kaybı ödemeleri 22.04.2024 tarihinde 13.998,00-TL maddi hasar ve değer kaybı ödemeleri, 22.04.2024 tarihinde 9.332,00-TL maddi hasar ve değer kaybı ödemeleri yapılan ödemelerle müvekkili şirketin dosya kapsamında herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, zaman aşımı defilerinin olduğunu, müvekkili şirketin talep edilen KDV yönünden sorumluluğunun bulunmadığını,

davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar veriilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

... plakalı aracın ve ... plakalı aracın kayıt maliklerinin kim olduğunun, ilgili kayıt ve belgeler Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınmıştır.

Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 06/03/2024 günü, ... plakalı aracın ve ... plakalı aracın arasında yaşanan kazaya ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı vs. belge olup olmadığı hususunda araştırma yapılmıştır.

... Sigorta Şirketi A.Ş.'ye müzekkere yazılarak... plakalı aracın ve ... plakalı aracın 06/03/2024 tarihli trafik kazasından dolayı açılan hasar dosyası ve poliçe örneği celp edilmiş, incelenmesinde, ... plakalı aracın 30/10/2023 başlangıç ve 30/10/2024 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak... plakalı aracın trafiğe çıktığı tarihten bu yana tramer kayıtları ve ilgili belgeleri celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ...07/04/2025 tarihli raporunda özetle;

-... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşü açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi aracının hızını mahal şartlarına uydurması, sola dönüşe başlamadan önce kavşakta geçiş üstünlüğü buluna sağından gelen araçlara yol vermesi gerekirken vermediği ve dava konusu aracın arkadan çarpmak suretiyle sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu,

-... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'ın ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı,

- Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu... plaka sayılı araçta dava konusu hasar sonrası oluşan değer kaybı bedelinin GÜNCEL rayice göre 50.000 TL olduğu, TÜFE değerleme katsayısı ile 06/03/2024 tarihi itibarıyla "Bakiye Değer Kaybı" bedelinin 28.825,11-TL olduğu değerlendirilmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiştir.

Davacı vekilinin 23/05/2025 tarihli talep artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, talep artırım dilekçesinin davalı taraflara tebliğ edildiği, davalı... Sigorta Şirketi vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen bakiye araç değer kaybı zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Taraflar arasında uyuşmazlık konuları;06/03/2024 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne oranda kusurlu olduğu, bu kaza nedeni ile davacıya ait... plakalı araçta değer kaybı zararı olup olmadığı, davalının cevap dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarının haklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ...07/04/2025 tarihli raporunda özetle;

-... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşü açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi aracının hızını mahal şartlarına uydurması, sola dönüşe başlamadan önce kavşakta geçiş üstünlüğü buluna sağından gelen araçlara yol vermesi gerekirken vermediği ve dava konusu aracın arkadan çarpmak suretiyle sebebiyet verdiği olayda asli ve tam kusurlu olduğu,

-... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'ın ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, değerlendirilmiş bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;

Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarihli, 2015/18642 Esas ve 2016/11228 Karar sayılı ilamı).

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları,

davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı).

Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı),

tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Mahkememizce görevlendirilen makine mühendisi ...07/04/2025 tarihli raporunda özetle; Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu... plaka sayılı araçta dava konusu hasar sonrası oluşan değer kaybı bedelinin GÜNCEL rayice göre 50.000 TL olduğu, TÜFE değerleme katsayısı ile 06/03/2024 tarihi itibarıyla "Bakiye Değer Kaybı" bedelinin 28.825,11-TL olduğu değerlendirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Gerçek kişi davalı ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.

ZMMS poliçesini düzenlenleyen davalı sigorta şirketlerinin hasar ve bakiye araç değer kaybı zararından poliçe limiti ile sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Yine davalı sürücülerin ve işletenlerin haksız fiil hükümlerine göre araç hasar zararı ve bakiye araç değer kaybı zararından sorumludur.

Bedel arttırım ve ıslah talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;

Davacı vekilinin 23/05/2025 tarihli talep artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, görülmüştür.

Dava konusu olay haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihi 06/03/2024 itibaren ve faiz istenebilir.

2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.

Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır.

Somut olayda davalının kısmi ödeme tarihine göre 22/04/2024 tarihi temerrüt tarihi ve kazaya sebebiyet veren araç hususi olduğundan yasal faiz kabul edilmiştir.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacının davalı hakkında araç değer kaybı zararına yönelik maddi tazminat davasının kabulü 28.825,11-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağın davalı... Sigorta yönünden 22/04/2024 tarihinden, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 06/03/2024 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, karar verilmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2. maddesinde " (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır