Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/657 K.2025/250

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in yapmış olduğu ticari faaliyetler kapsamında Keşidecisi ...

Otomativ İnşaat Teks.ve Hay. ve Tarım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olan, emre yazılı, Vakıfbank Türkiye Vakıflar Bankası 0506 Kayseri Organize Sanayi Şubesine ait 05.10.2024 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 400.000,00 TL bedelli çek, müvekkil ...'e ciro edildiğini ve müvekkilinin ödemeden men talep edilen çekte son ciranta olduğunu, işbu çekin müvekkili tarafından cirolandıktan sonra elinden kaybolduğunu, çekin kötü niyetli 3.kişilerin eline geçmesi durumunda müvekkilin ticari itibarının maddi ve manevi olarak zarar göreceğini,

müvekkilimizin mağduriyetine imkan vermemek ve işbu çekin kötü niyetli kişilerce haksız şekilde kullanılmasını engellemek amacıyla çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını ve çekin zayii olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.

Dava, TTK'nun 818 madde hükmü delaletiyle aynı yasanın 764.madde hükümleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davanın hasımsız olması nedeniyle deliller resen celbedilmiş ve bu deliller incelenmek suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu çekin ibraz edilip edilmediğinin bildirilmesi istenilmiştir.

Vakıf Bank Genel Müdürlüğü tarafından mahkememize gönderilen 31/10/2024 tarihli yazı cevabında, Keşidecisi ... Otomotiv İnşaat Tekstil Hayvan Ve Tarım Danışmanlık Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olan Kayseri Organize Sanayi Şubesi'ne ait, 05/10/2024 keşide tarihli, ... seri no.lu, 400.000,00 TL bedelli çeke T.C. Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16.08.2024 tarih, 2024/657 sayılı yazısı ile ihtiyati tedbir konulduğunu, 07.10.2024 tarihinde Bankalar arası takas sistemi üzerinden 91 kodlu ... A.Ş. - 09142 şube kodlu Merkez Şube tarafından sordurulmuş olup mahkeme kararı sebebi ile işlem görmediğini, herhangi bir ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce ... A.Ş 09142-Merkez Şube'ye müzekkere yazılarak takas sistemi üzerinden sorulduğu bildirilen, Vakıfbank Türkiye Vakıflar Bankası Kayseri Organize Sanayi Şubesi'ne ait, 05/10/2024 keşide tarihli, ... çek seri nolu, 400.000,00-TL bedelli çekin, ibraz edilip edilmediği, ödenip ödenmediği, ödenmiş ise kime ve hangi tarihte ödeme yapıldığı, hesap sahibinin kim olduğu, çekin örneği bulunuyor ise arkalı önlü okunaklı bir suretinin (görüntüsünün) gönderilmesi,

çek başka bir bankadan ibraz edilmişse ibraz edildiği bankanın ve şubesinin adının ve bulunduğu yerin mahkememize bildirilmesi istenilmiş, 04/11/2024 tarihli gelen yazı cevabında, İstanbul Merkez Şube müşterisi Destek Finans Faktoring A.Ş firması tarafından takasta işlem görmesi için bankaya ibraz edildiği ancak "97 koduyla" mahkeme kararı ile iade edildiği bildirilmiştir.

Davacı vekiline dava konusu çeki ibraz eden dava dışı "Destek Finans Faktoring A.Ş'nin" elinde olduğu anlaşıldığından, Destek Finans Faktoring A.Ş'ye" karşı istirdat davası açması için 2 haftalık kesin süre verildiğine dair muhtıra çıkartılmış, muhtıra 13/11/2024 tarihinde usulüne uygun olarak davacı vekiline tebliğ edilmiştir.

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 22/11/2024 tarihli dilekçe ile; Mahkeme tarafından 07.11.2024 tarihinde çek aslının Destek Finans Faktoring A.Ş.'de olduğu bildirilmişse de çek aslının ödenerek kendi muhataplarına verdiklerinin harici araştırmalarıyla tespit edildiğini, her ne kadar dava dosyasında çek aslının kendisinde olduğu bildirilmiş ise de Destek Finans Faktoring A.Ş.'den çek aslının sorulmasını, yargılamanın bu doğrultuda devam etmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce Destek Finansal Faktoring A.Ş'ye müzekkere yazılarak Vakıfbank Türkiye Vakıflar Bankası Kayseri Organize Sanayi Şubesi'ne ait, 05/10/2024 keşide tarihli, ... çek seri nolu, 400.000,00-TL bedelli çekin tarafınızca takasta işlem gördüğünün bildirildiği anlaşılmakla çek aslının elinizde olup olmadığı hususunda bilgi verilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabıyla, Vakıfbank Kayseri Organize Sanayi Subesi'ne ait, 05/10/2024 keside tarihli, ... çek seri nolu, 400.000,00-7L bedelli çek, refaktoring müşterileri olan Ulusal Faktoring A.Ş.'ye 06.06.2024 tarihinde yapılan refaktoring işleminde alındığı, 07.10.2024 tarihinde tahsil amacıyla ...

A.Ş.'ye ibraz edildiğinde ilgili çeke mahkeme kararıyla ödeme yasağı bulunduğu şerhi düşülerek taraflarına iade edildiği, bedeli tahsil edilemeyen söz konusu çekin müşterileri Ulusal Faktoring A.Ş. ile aralarındaki faktoring sözleşmesi gereğince müşterinin kendisi tarafından ödendiği ve çek aslının 10.10.2024 tarihinde kendilerine iade edildiği bildirilmiştir.

Davacı vekiline dava konusu çek hakkında dava dışı "Ulusal Faktoring A.Ş'nin" elinde olduğu anlaşıldığından, davacı vekiline Ulusal Faktoring A.Ş'ye karşı istirdat davası açması için 2 haftalık kesin süre verildiğine dair muhtıra çıkartılmış, muhtıra 27/01/2025 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ancak davacı vekili tarafından istirdat davası açıldığına dair mahkememize herhangi bir bilgi verilmemiş ve işbu karar tarihi itibariyle UYAP üzerinden yapılan sorgulamada da herhangi bir istirdat davası açılmadığı görülmüştür.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.

TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan TTK'nın 763. Maddesinde; " Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır," hükmüne yer verilmiştir,

Yargıtay içtihatlarına göre "Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. HD 2017/1464 E., 2018/7019 K.; 2018/1083 E., 2019/2952 K.; 2016/13390 E., 2018/5022 K. Sayılı kararları ve aynı mahiyette pek çok kararı)

TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Somut olayda istidat davası açılmayan çek ile ilgili mahkememiz açıklanan gerekçelerle talebin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının zayi nedeniyle çek iptali talebinin REDDİNE,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 615,40-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

3-Mahkememiz dosyasında 16/08/2024 tarihli tensip tutanağı ile dava konusu çek hakkında teminat karşılığında tedbiren ödeme yasağı kararı verilmiş ise de, teminat yatırılmadığından ve tedbir kararı uygulanmadığından tedbirin kaldırılması konusunda karar verilmesine yer olmadığına,

4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

6-Davanın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

7-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Hakim 216079 · e-imzalıdır