Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/923 K.2025/287

Mahkememize açılan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin sürücüsü olduğu 34 ... plakalı araç ile dava dışı Harun Köksal'ın hakimiyetindeki ve dava dışı 3. kişinin adına kayıtlı olan 38 ... plakalı araç arasında 31/07/2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, düzenlenen kaza tespit tutanağında müvekkilinin ve kazaya karışan şahsın yanlış yerleri doldurduğunu ve altını imzaladığını, kazanın oluşumundan da anlaşılacağı üzere dava dışı 3. kişi Harun Köksal'ın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin araç maliki olan ...

Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ve müvekkili aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile 20.014,92-TL tazminat ödemesinin tahsili için takip başlattıklarını, bu takibe istinaden müvekkilinin haciz tehdidi altında kalarak davalı vekili Av. Neslihan Ataş'ın hesabına 27.560,00-TL bedeli ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin hiç bir borcu olmamasına rağmen bu parayı ödediğini,

yapılan arabuluculuk görüşmesinden de bir sonuç alamadıklarından bahisle davanın kabulü ile müvekkilinin borcu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası için ödenen 27.560,00-TL bedelin ödeme tarihi olan 21/12/2023 tarihinden itibaren yasal faizi ile istirdadına, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; icra takibine konu borcun sebebinin müvekkili şirket tarafından kasko sigortası yapılmış olan ... Plastik ... Ltd. Şti. adına kayıtlı 38 ... plakalı araca, icra dosyası borçlularından ... ... Ltd. Şti. adına kayıtlı 34 ... plakalı aracın çarpması sebebiyle hasar görmesi sonucu, müvekkili şirket tarafından sigortalı araçta meydana gelen zararın dava dışı ... ... Ltd.

Şti.'ne ödenmesi ve ödenen bu tazminatın kusuru oranında borçlulara rücu edilmesinden ibaret olduğunu, kazanın üzerinden 2 yıl geçtiğini ve davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, başlatılan icra takibine araç maliki şirket tarafından itiraz edildiğini ve takibin bu borçlu yönüyle durdurulmasına karar verildiğini, davacı ...'ın ise borca itiraz etmediğini ve borcu ödediğini, istirdat iddialarının yerinde olmadığını, öncelikle usuli itirazları nazara alınarak davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde esastan reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafça davalı sigorta şirketine ödenen tazminatın istirdadı istemine ilişkindir.

Bilindiği üzere, 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinde "dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye Hukuk Mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesine yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde "her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı" düzenlemesine; TTK'nın 16/1. maddesinde "ticari şirketlerin tacir kabul edildiği" hükmüne, yer verilmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınmalıdır.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda; 22.03.1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının halefiyete dayalı açtığı davanın aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.

Somut olayda. 31/07/2022 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki 34 ... plakalı araç ile dava dışı Harun Köksal'ın sevk ve idaresinde olup davalı nezdinde kasko sigortalı bulunan 38 ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin sigortalısına ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili amacıyla davacı ve araç maliki ...

Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne yönelik Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takibini başlattığı, davacının takibin kendisi yönünden kesinleşmesi üzerine icra takibi kapsamında davalı vekilinin hesabına 27.560,00-TL ödeme yaptığı, eldeki davada ise ödemiş olduğu bu paranın davalıdan iadesini talep ettiği, kazaya karışan araçların ruhsat kayıtlarının incelenmesinde; davalı nezdinde kasko sigortalı bulunan 38 ... plakalı aracın kullanım amacının yolcu nakli - hususi olduğu, 34 ... plakalı aracın her ne kadar cinsi kamyonet olsa da kullanım amacının yük nakli - hususi olduğu,

bu durumda araç malikleri şirket olsa da araçların ticari amaçla kullanıldığına dair delil bulunmaması nedeniyle araç malikleri arasında görülecek davanın ticari dava sayılamayacağı, yukarıdaki halefiyet kuralı gereği sigortalı yerine geçen sigorta şirketinin taraf olduğu davada da ticari dava sayılamayacağı, davanın haksız fiilden kaynaklı genel mahkemede açılması gereken tazminat davası olacağı, bu durumda sigortalı araç ticari nitelikte olmadığına göre, eldeki davada TTK'nın 4. maddesi kapsamında asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu tacirler arası haksız fiilden de söz edilemeyecektir.

Açıklanan nedenlerle, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu, görevin her aşamada mahkemece resen dikkate alınması gerektiği anlaşılmakla, HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine dair miktar itibariyle kesin olarak karar vermek gerekmiştir.

Katip *** · e-imzalı Hakim *** · e-imzalı