Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/932 K.2025/286

Mahkememize açılan itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasında ticari alım satım ilişkisi bulunduğunu, davalının düzenli olarak şirketten ürünler satın aldığını, karşılığında müvekkili şirketçe faturalar tanzim edildiğini ve davalı tarafça ödemeler yapıldığını, davalının müvekkili şirketten satın aldığı ürünlerin karşılığını kısmen ödediğini, kalanını ise ödemediğini, ödenmeyen faturalar ve cari hesap ilişkisine dayanarak Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, davalının takibe ve borca itiraz ettiğini ve takibin durdurulmasına sebebiyet verdiğini,

yapılan itirazın müvekkilinin alacağını engellemek amacıyla yapıldığını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alamadıklarından bahisle davanın kabulü ile davalının Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamına ve asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davacı tarafın ticari defterlerini ve bahsettiği faturaları delil olarak sunduğunu ancak belirtilen faturalarda kendisinin imzası bulunmadığını, faturanın tek başına delil olarak kullanılamayacağını, davacının iddialarını ispatlaması gerektiğini, davacının mal teslimini kanıtlaması gerektiğini, cevap ve itirazlarının kabulü ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Nispi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Yahyalı Mal Müdürlüğünün 26/11/2024 tarih ... sayılı yazısında; davalı ...'nın 30/06/2024 tarihine kadar basit usul mükellefi olduğu, herhangi bir defter tutma ve gelir vergisi beyannamesi verme yükümlülüğü bulunmadığı, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu ve 2. sınıf tacir (esnaf) olduğunun bildirildiği görüldü.

Vergi dairesinin cevabi yazısından anlaşıldığı üzere; davacının 2. sınıf tacir olduğu ve dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmektedir.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Yukarıda açıklandığı üzere, davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı, davalı ...'nın.

Yahyalı Mal Müdürlüğünün 26/11/2024 tarihli yazı cevabına göre tacir olmadığı, davalının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari davalardan olmadığı, TTK'nın 5. maddesindeki 3. grup davalardan birinin de söz konusu olmadığı, bu nedenle eldeki davanın ticari dava olmaması nedeniyle mahkememizin görevi alanına girmediği, davacının tacir değil esnaf olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu,

usul esastan önce gelir ilkesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle bu hususların da takdirinin görevli mahkemeye ait olacağı dikkate alındığında mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip *** · e-imzalı Hakim *** · e-imzalı