İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/935 K.2025/578

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkillerinin müşterek murisi ...'nin ... plakalı aracın ruhsat sahibi ve sürücüsü olduğunu, 20/01/2011 tarihinde uzun yol taşımacılığı yaptığı bu aracı ile Maraş ilinde ...

Lokantası bahçesinde kamyonunu gece saatlerinde park edip ısıtıcıyı açıp uyuduğunu, uyku sırasında ısıtıcının sebep olduğu karbonmonoksit zehirlenmesi sonucu vefat ettiğini, ölüme teknik arıza ile sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından ... poliçe numarası ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğunu, murisin trafik iş kazasında ölümünden sonra geriye mirasçı olarak müvekkillerini bıraktığını, bu kaza sonrasında müvekkillerinin desteklerini yitirdiklerini,

bu nedenlerle fazlaya dair talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla destekten yoksun kalan müvekkilinin dava sırasında tespit ve hesap edilecek gerçek zararlarının tamamının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan tazminine (şimdilik 1.000 TL) karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

davaya konu talebin bir trafik kazasına ilişkin olmadığını, bu hususun trafik poliçesi genel şartları A.2 maddesi d fıkrasında açıkça ifade edildiğini, kazanın sigortalı aracın park halinde olduğu sırada meydana geldiğini ve kazada asli ve tek kusurlunun müteveffa ...'nin olduğunun açıkça görüldüğünü, sigortalı aracın işletilme halinde bulunmadığı esnada olayın meydana gelmesi sebebi ile ortaya çıkan zararın tazmininin poliçe teminatı dışında kaldığını, bu durumda ZMSS poliçesi teminatı işletme halinde bulunan araçlara ilişkin olduğundan müvekkilinin tazminat yükümlülüğünün bulunmadığını,

yasadaki hükme göre "işletilme halinde olmayan" motorlu taşıtların verebileceği zararlardan dolayı işletenin sorumluluğunun "tehlike sorumluluğu" değil "kusur sorumluluğu" olduğunu, tüm bu nedenlerle KTK.

91 maddesine göre işletenlerin sorumluluklarının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamına girmediğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacının sübut bulan davasının kabulü ile; davacı eş ... için 172.661,14-TL,Çocuklar ... için 701,49-TL, ... için 2.664,29-TL, ... için 5.421,05-TL, ... için 18.552,03-TL olmak üzere toplam 200.000-TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan 28/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu olay net bir şekilde teminat kapsamı dışında olduğunu, olayın tarfik kazası olduğu ve aracın işletilme halinde olduğunu kesinlikle kabul etmemekte birlikte bu durumların kabulü halinde dahi ...

Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu bulunmadığını, müvekkil şirketin sorumluluğu poliçe limiti dahilinde ancak sigortalı aracın kusuru nispetinde olduğunu, konu dosyada mübrez tüm bilirkişi ve heyet raporlarında olayın teknik arıza kaynaklı meydana geldiği ve sürücünün olayda kusurunun bulunmadığı belirlendiğini, işbu durumda müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru dahilinde olduğundan ve sigortalı araç sürücüsü kusursuz olduğundan ...

Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğuna gidilmesi söz konusu olmayacağını, sigortalı aracın işletenine kusur atfı yapılması halinde müteveffa aynı zamanda sigortalı aracın sigortacısı olduğundan işlete kusur atfı yapılması durumunda aracın işleteni olması nedeniyle sorumlu olacağını ve kişi kendi kusurundan faydalanamaz ilkesi gereğince de meydana gelen zarardan müvekkil şirket sorumlu tutulması yine mümkün olmayacağını, mahkemenin savunmalarını dikkate almadan ve gerekçeli kararında dahi savunmalara neden itibar edilmediğine ilişkin herhangi bir açıklama yapmadan hüküm kurulduğunu, HMK.’un 297. maddesinde de,

verilecek hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması gerektiği açıkça vurgulandığını, kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava,

ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Mahkemece ilk verilen hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 23/06/2022 tarih, 2020/1496 Esas ve 2022/1334 Karar sayılı kararı ile "...,Dosya kapsamından, 20/01/2011 tarihinde davacıların murisi ...' nin Maraş İli, ... Köyü sınırları içinde bulunan ...

Lokantası bahçesinde işleteni ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracını park ettikten sonra ısıtıcıyı açarak uyuduğu sırada ısıtıcının sebep olduğu karbonmonoksit zehirlenmesi sonucu vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği anlaşılmıştır.Mahkemece, hükme esas alınan ve kusur konusunda çelişkileri de giderir İTÜ Otomotiv Kürsüsünden seçilen bilirkişi heyet raporu hüküm kurmaya elverişli değildir.O halde İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken kaza ile ilgili savcılık soruşturma dosyasının getirtilmesi,

kazaya konu aracın markası, modeli, yaşı, teknik ve sonradan yapılan ilavelerinin üretici firmadan sorulması ve tescil kaydına göre malikinden elinde bulunan aracın satın alınmasına ilişkin sözleşme ve fatura temin edilerek aracın kaza alnındaki donanımına ve teknik özelliklerine göre desteğin ölümüne neden olan yangının çıkış nedeni, araçtaki ısıtıcının aracın çalışmasına bağlı olup olmadığı gibi tüm detayları kapsar ve illiyet bağını da açıklar şekilde ayrıntılı, gerekçeli yeni bir bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar vermek olmalıdır.Kabule göre de,

davaya konu aracın cinsi kamyon olduğundan avans faizi uygulanmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesince.

Dairemiz kararı doğrultusunda, kazaya konu aracın markası, modeli, yaşı, teknik ve sonradan yapılan ilavelerinin üretici firmadan sorulması ve tescil kaydına göre malikinden elinde bulunan aracın satın alınmasına ilişkin sözleşme ve fatura temin edilerek alınan bilirkişi heyet raporları ve hükme esas alınan 26.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda;''1.

Motorun çalışmasından bağımsız olarak ta çalışabilen ve yakıt olarak dizel yakıtı kullanan ısıtıcının gaz sızdırması ile meydana gelen olayın kullanıcı hatasından meydana geldiği yönünde bir delilin dosya içerisinden tespit edilemediği, bu nedenle davacı murisinin olayda kusuru bulunmadığı kanaatine varıldığı, ilgili hususta 19.02.2019, 18.11.2019, 19.04.2023 tarihli bilirkişi raporlarında varılan teknik kanaatin isabetli bulunduğu,

2. KTK m.85/(3)’te aranan “araçtaki bozukluğun (arızanın) kazaya sebep olması” durumunun gerçekleşmesi ve “dava konusu olayın aracın işletilmesi sırasında meydana gelmesi” nedenlerinden dolayı, sigortacılık mevzuatı ve tekniği yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin dava konusu trafik sigortası poliçesi kapsamında kaldığı,'' tespit edilmiş olduğundan davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir.Kaza tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları"Teminat Dışında Kalan Haller" başlıklı A.3.a maddesinde.

İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar teminat dışı hal olarak belirtilmiştir.Somut uyuşmazlıkta. Davacıların murisi ...'nin sahibi ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracı ile uzun yol yaptığı 20.01.2011 tarihinde ... Lokantasının bahçesine kamyonunu gece saatlerinde park edip ısıtıcıyı açıp uyuduğu ve uyku sırasında ısıtıcının sebep olduğu karbonmonoksit zehirlenmesi sonucu vefat etmiştir.

Mahkemece alınan 19/04/2023 tarihli heyet bilirkişi raporunda da; "... tarafından standart olarak araca teçhiz edilen Isıtma Sistemi (Webasto) ısıtıcının aracın motorundan bağımsız olarak mazotla çalışan kendine ait bir sistemi olduğu, kamyonun ana motorunun değil anılan ... ısıtma sisteminin içindeki motorun çalıştığı anlaşılmıştır. ..., motoru çalıştırmaya gerek kalmadan yakıtı ısıtmak üzerine düzenlenmiştir. ... yakıt hattı ve elektrik şebekesine bağlı olarak, motorun yanına monte edilir.

Temel çalışma sistemindeki farkı; aracın motorundan bağımsız olarak çalışmasıdır."şeklinde açıklandığı gibi sürücünün zehirlenmesine neden olan ısıtıcının kamyonun ana motorunun çalışmasına bağlı olmadığı dolayısıyla aracın işletilme halinde bulunmadığı aksinin davacı tarafça da ispatlanamadığı anlaşılmakla ZMMS Genel Şartlar A.3.a maddesi gereğince zarar teminat dışında kaldığından davacılar ... ve ...yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden İlk Derece Mahkemesi kararının bu davacılar yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir.Mahkemenin ilk karar tarihine göre davacılar ..., ...,

... yönünden ise;HMK'nın 341/2. maddesine göre miktar veya değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Aynı kanunun 341/4. maddesinde de "alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz." düzenlemesi mevcuttur.

Ayrıca HMK'nın ek 1. maddesinin 1. fıkrasında: "HMK'nın 341. maddesindeki parasal sınırın her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların; o yıl için 04/01/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır.

Bu şekilde belirlenen sınırların on Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz." hükmünün yanı sıra, aynı maddenin 2. fıkrasında: "HMK'nın 341. maddesindeki parasal sınırların uygulanmasında hükmün verildiği tarihteki miktarın esas alınacağı" düzenlenmiş bulunmaktadır.

Yeniden değerleme oranındaki artış sonucu somut olayda yerel mahkeme hükmünün ilk verildiği 2022 yılı için HMK'nın 341/2. maddesindeki kesinlik sınırı 8.008,56 TL olacaktır.Dava, tazminat istemine ilişkin olup, Mahkemece davacılar ... için 701,49-TL, ... için 2.664,29-TL, ... için 5.421,05-TL için davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bu halde, dava değeri kararın verildiği tarihe göre uygulanması gereken 2022 yılı için öngörülen kesinlik sınırının altında kaldığından, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması olanaklı değildir. Yerel mahkemece, kanun yolunun açık olduğunun belirtilmesi de sonuca etkili değildir. Bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun davacılar ..., ..., ... yönünden HMK'nın 352/1-b maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.Bu nedenle; davalı ...

Sigorta A.Ş. vekilinin davacılar ..., ..., ... yönünden istinaf başvurusunun HMK'nın 352/1-b maddesi gereğince reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin davalı ... ve ... yönünden ise istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince,İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.