Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/977 K.2025/448

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... Gıda Ltd.

Şti. ... ilçesinde soğuk hava deposu işletmeciliği yaptığını, müvekkili şirketin daha önceden ...adresinde meyve sebze alım satım işi yaparken daha sonradan ... ilçesinde bulunan Soğuk Hava Deposuna taşındığını ve burada sağuk hava deposu işletmeciliği yapmaya devam ettiğini, müvekkili şirketin faaliyet alanında değişiklik yaptığını, adres değişikliği ve hisse devri yapacağı için şirket karar defterinin taşınma esnasında kaybolduğunu 21.11.2024 tarihinde fark ettiğini, müvekkilinin şirket temsilcileri yapmış oldukları bütün aramalara rağmen bu karar defterini bulamadığını,

bu karar defterinin 3. bir şahsın eline geçmiş olsa dahi şirket organlarının bilgisi dışında noter ve ticaret sicil memurluğunda herhangi bir işlem yapmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin şirket karar defteri olmadan faaliyet alanlarında değişiklik yapamadığı gibi, hisse devri de yapamadığını, ayrıca müvekkili şirket şirketin adresini de güncelleyemediğini, bunların yapılabilmesi için karar defterine ihtiyaç olduğunu, müvekkiline ait bulunan karar defterinin zayi olduğuna dair belge verilmesini,

yargılama sürecinde müvekkili şirketin faaliyetlerini sürdürebilmesi bakımından yeni karar defteri düzenlenebilmesi için HMK 389/1 maddesi gereğince yeni karar defteri oluşturabilmesi için yetki verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesi gereğince; açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3.maddesi uyarınca yargılama Tek Hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

TK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.

Mahkememizce davacıya ait ticari sicil kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.

Yapılan yargılama sonucunda; tacirin TTK 82/7. maddeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması gerekmektedir. Tacirin defter ve belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir.

Somut olayda davacının gerekli dikkat ve özeni gösterdiği halde elinde olmayan bir nedenle defter ve belgelerinin zayi olduğunu ispat edememesi bir yana, taşıma esnasında gerekli önlemleri almayarak ticari defter ve belgelerinin zayi olmasına kendi kusuru ile sebep olduğu, dolayısıyla zayi belgesi verilmesine ilişkin TTK. 82 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı anlaşılmıştır.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/11963 Esas- 2018/3664 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Davacı tacirin ticari defterlerin kasaya alınması, özenle korunması ve saklanması gerektiği halde davacı şirketin bu yönde gerekli özeni ve ihtimamı göstermediği, davacı şirketin dava konusu defterlerin ne zaman zayi olduğunu bilmediği, tahmine dayalı beyanda bulunduğu, araçtan çalınma iddiasını doğrular delil sunmadığı,

yasada belirtilen 15 günlük sürenin hak düşürücü süre mahiyetinde olduğu ve mahkemece resen gözetilmesi gerektiği anlaşılmakla, 6102 sayılı T.T.K.'nun 82/7. maddesinde düzenlenen koşullar gerçekleşmediğinden davacının açtığı davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

(Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/2074 esas 2021/170 karar sayılı ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2022/2346 esas 2022/2003 karar sayılı ilamı aynı mahiyettedir.)

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır