Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/181 K.2025/996

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun yıllardır, mobil binek aracı motor yağları, mobil ticari araç yağları ve mobil endüstriyel yağları dahil çok geniş bir yelpazedeki mobil motor yağlarının dökme tankerlerden 1 lt paketlere kadar değişen çeşitli ambalajlarda dağıtım ve satışını yaptığını, bu satış dolayısıyla davalı yanla da bir süredir devam eden ticari ilişkileri bulunduğunu, ancak bu ticari ilişkide kendi üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen müvekkili tarafından kesilen 28/05/2024 14/12/2023 Tarihli ...

Seri numaralı 51.520,00 TL - 29/02/2024 Tarihli ... Seri numaralı 238.990,00 TL - 29/02/2024 Tarihli ... Seri numaralı 27.400,00 TL - 13/05/2024 Tarihli ... Seri numaralı 5.110,80 TL Tutarlı Faturalara karşı tarafça itiraz edilmediğini ancak ödemede de bulunulmadığını, bu nedenle davalı yan aleyhine Sarıoğlan İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı yanca 28/05/2024 14/12/2023 Tarihli ...

Seri numaralı 51.520,00 TL 'lik fatura hariç diğer 29/02/2024 Tarihli ... Seri numaralı 238.990,00 TL bedelli , 29/02/2024 Tarihli ... Seri numaralı 27.400,00 TL bedelli, 13/05/2024 Tarihli ... Seri numaralı 5.110,80 TL bedelli faturalara toplamda 271.907,82-TL bakımından kısmi olarak itirazda bulunulduğunu beyanla davanın kabulüne, Sarıoğlan İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına borlu tarafından yapılan itirazın 29/02/2024 Tarihli ...

Seri numaralı 238.990,00 TL bedelli , 29/02/2024 Tarihli ... Seri numaralı 27.400,00 TL bedelli faturalar bakımından (266.389,20-TL asıl alacak bakımından) iptaline, takibin 266.389,20-TL bakımından devamına, karşı yan aleyhine 266.389,20-TL'lik asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığını, Sarıoğlan Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğunu, müvekkili belediyenin dosya alacaklısına takip tarihi itibariyle toplam bedeli KDV dahil 51.200,00-TL bedelli fatura borcunun bulunduğunu, 14.12.2023 ... numaralı 51.520,00 TL bedelli faturanın damga vergisi olan 407,02 TL'sine ve usulüne uygun olarak müvekkil belediyeye tebliğ edilmeyen 29.02.2024 ... numaralı 238.990,00 TL bedelli fatura borcuna,

29.02.2024 ... numaralı 27.400,00 TL bedelli fatura borcuna ve 13.05.2024 ... numaralı 5.110,80 TL bedelli fatura borcuna olmak üzere toplam asıl alacağın 271.907,82 TL'sine kısmi itiraz ettiklerini beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, Sarıoğlan İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına karşı yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Taraflar arasındaki var olduğu iddia edilen ilişkinin satım sözleşmesinden kaynaklanması ve satım sözleşmesinin TTK' nın 4/1 maddesinde düzenlenmemesi, Borçlar Kanunu'nda düzenlenmesi nedeni ile davanın mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmıştır.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; davaya uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 16/II. maddesi uyarınca belediyenin tacir olarak kabulü mümkün olmadığından, tacirin işlerinin ticari olması esasının da burada kullanılmasını imkansız hale getirmektedir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. Maddesi ile değişik TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası ile Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nın 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, görev ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır