Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/500 K.2025/554

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ... isimli alıcı ile toplam 975.000 TL ücrete, taşınabilir ahşap yapının yapımı ve alıcının belirttiği adrese teslimi hususunda anlaşıldığını, teslim yerinin engebeli olması sebebiyle müvekkilinin ürün taşımak için davalı ile anlaştığını, davalının söz konusu taşımayı aracı ile yaptığını, davalının bu ürünü tam ve eksiksiz almak için müvekkilinden peşin 25 bin TL ödeme aldığını, taşıma esnasında ahşap yapının kasanın üstünden devrilerek yolun kenarına düştüğünü, gönderinin zarar görmesi nedeniyle davalıya bildirim yapıldığını ancak davalının bu durumu kabul etmeyerek müvekkilinin zararını gidermediğini,

söz konusu yapının hiçbir parçasının kullanılamadığını, davalı tarafından taşıma esnasında hasara uğraması nedeni ile alıcı ... tarafından teslim alınmayan taşınabilir ahşap yapının ıslah edilmek üzere, şimdilik 200,00 TL bedelinin, ıslah edilmek üzere şimdilik 200,00 TL mahrum kalınan karın ve ıslah edilmek üzere şimdilik. 200,00 TL taşıma için alınan bedeli olacak şekilde, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik.

600,00 TL'nin davalıdan tazminini, olay tarihinden itibaren işleyecek, ticari faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ... isimli alıcı ile toplam 975.000 TL ücrete, taşınabilir ahşap yapının yapımı ve alıcının belirttiği adrese teslimi hususunda anlaşıldığını, teslim yerinin engebeli olması sebebiyle müvekkilinin ürün taşımak için davalı ile anlaştığını, davalının söz konusu taşımayı aracı ile yaptığını, davalının bu ürünü tam ve eksiksiz almak için müvekkilinden peşin 25 bin TL ödeme aldığını, taşıma esnasında ahşap yapının kasanın üstünden devrilerek yolun kenarına düştüğünü, gönderinin zarar görmesi nedeniyle davalıya bildirim yapıldığını ancak davalının bu durumu kabul etmeyerek müvekkilinin zararını gidermediğini,

söz konusu yapının hiçbir parçasının kullanılamadığını, aynı olaya ilişkin müvekkilinin davacı olduğu Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasının halen devam ettiğini, davalı tarafından taşıma esnasında hasara uğraması nedeni ile alıcı ... tarafından teslim alınmayan taşınabilir ahşap yapının ıslah edilmek üzere, şimdilik 200,00 TL bedelinin, ıslah edilmek üzere şimdilik 200,00 TL mahrum kalınan karın ve ıslah edilmek üzere şimdilik.

200,00 TL taşıma için alınan bedeli olacak şekilde, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik. 600,00 TL'nin davalıdan tazminini, olay tarihinden itibaren işleyecek, ticari faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Asıl dosya davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ...'nın... isimli firmanın sahibi olduğunu, yıllardır vinç operatörü olarak alanında uzman şekilde çalıştığını, davacı ile müvekkkilinin iş bu davaya konu ahşap evin nakliyesini gerçekleştirecek kamyonete yüklenebilmesi yani vinç operatörlüğünün yapılması için anlaştığını, müvekkilinin üstüne düşeni yaparak evi taşımayı üstlenen davalının kamyonuna yükleyerek görevini layıkıyla yerine getirdiğini, davacı ve diğer davalı arasında yapılan taşıma sözleşmesinin doğal olarak tarafı olmadığını,

dava konusu olayın da nakliye hizmeti gerçekleşirken meydana geldiği davacının beyanları ve sunulan tüm tutanaklarda görüldüğünü, yalnızca dava konusu ahşap evin taşıma aracına konulmasında vinç operatörlüğünü yapan dava konuus kaza ve ortaya çıkan zararla herhangi bir bağı bulunmayan müvekkiline karşı bir dava yöneltmesi mesnetsiz olduğunu, iş bu davanın taşıyıcı ve davacı arasında doğan bir husumet olduğunu, bu sebepten bu davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, belirterek davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanatte ise esastan reddini talep ettiklerini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Birleşen dosya davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle: Somut olayın meydana gelmesinden itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçmiş olduğunu davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının olmadığını, müvekkilinin taraf olduğu bir sözleşme ya da müvekkili ile yapılan bir anlaşma mevcut olmadığını müvekkilinin emeğinin karşılığını dahi alamadığını, söz konusu olayın meydana gelmesinde müvekkile yüklenebilecek hiçbir kusurun olmadığını, müvekkilinin üzerine düşen bütün emek ve çabayı gösterdiğini, dava dilekçesi ekinde sunulan prefabrik eve ait fotoğrafların gerçeği yansıtmadığını,

dava konusu evin daha sonra parçalara ayrıldığını belirterek müvekkili aleyhine ikame edilen kötü niyetli davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava nakliye sözleşmesinden kaynaklanan zarar tazminine ilişkindir.

Dava, davacı vekili tarafından ilk olarak 30/01/2025 tarihinde Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açılmış, dava mahkemenin...esas sırasına kaydedilmiş, yapılan yargılama neticesinde Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... esas...Karar 18/04/2025 tarihli gerekçeli kararı ile"1-)Davanın mahkememizin görevsizliği sebebiyle HMK. 114/c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın USULDEN REDDİNE, 2-)Görevli Mahkemenin KAYSERİ NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ OLDUĞUNA," dair karar verilmiş, Ayrıca Kayseri 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ...Karar 05/02/2025 tarihli gerekçeli kararı ile dava dosyasının "Kayseri 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine"karar verilen dava dosyası mahkememize gönderilmiş ve yukarıda yazılı olan esas sırasına kaydedilmiştir.

Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından re'sen gözetilir.

6100 sayılı HMK’nun 114/1. maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış ve yine HMK'nın 114/2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunmuştur.

6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesinde (Ek:6/12/2018-7155/20 maddesi):"(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır..." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunu benimsenmiştir. İşbu dava da söz konusu yasanın yürürlüğe girdiği tarih olan asıl davanın 30/01/2025 tarihinde birleşen davanın 31/01/2025 tarihinde tarihinde açılmıştır. Dosya incelendiğinde bu aşamadaki talep ve davanın niteliğine göre, ticari bir dava olduğu görüldüğünden dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartının mahkememizce resen aranması gerektiği anlaşılmıştır.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde her hangi bir işlem yapılmaksızın ve dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir. Dava şartı arabuluculuk HMK'nun 115/2. maddesi kapsamında tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği değildir.

7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23. maddesi ile 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nda dördüncü bölümden sonra gelmek üzere “Dava Şartı Olarak Arabuluculuk” başlığıyla beşinci bölüm eklenmiş ve eklenen 18/A maddesi ile;

(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir..." düzenlenmiştir.

Davacı tarafça mahkememize sunulan 05/06/2025 tarihli dilekçe ekinde 12/05/2025 tarihinde arabuluculuk son tutanağını mahkememize sunulduğu görülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı nazara alınarak; eldeki davanın arabulucuya başvurulmadan davacı vekili tarafından ilk olarak 30/01/2025 tarihinde Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne açılmış, dava mahkemenin ... esas sırasına kaydedilmiş, yapılan yargılama neticesinde Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...esas ...

Karar 18/04/2025 tarihli gerekçeli kararı ile görevsizlik kararı verildiği, dosyanın mahkememize gönderilmesi üzerine davacı vekilinin 05/06/2025 tarihli beyan dilekçesinde de 12/05/2025 tarihinde "Ticari Davalarda Dava Şartı Arabuluculuk" yoluna başvurulduğu ve son tutanağın ibraz edildiği,

eldeki davanın açılış tarihinin asıl davanın 30/01/2025 tarihinde birleşen davanın 31/01/2025 tarihi olduğu nazara alındığında dava tarihinden önce başlamış ve sonlanmış bir arabuluculuk son tutanağının bulunmadığı görevsizlik kararından sonra yapılan ve sonuçlanan arabuluculuk görüşmesinin dava şartının sağlanması için yeterli olmayacağı, olsa olsa yeni bir dava açma hakkı getireceği anlaşılmakla,

dava tarihi itibariyle arabulucuya başvurulmaksızın açılan işbu davanın 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/A. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Bakınız Aynı yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/2421 Esas ve 2023/5898 Karar sayılı ilamı ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 2021/1760 Esas ve 2022/102 Karar sayılı ilamı)