Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/544 K.2026/365

Mahkememize açılan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın otomotiv sektöründe homologasyon testleri ve sertifikasyonu alanında hizmet verdiğini, taraflar arasında 06/11/2023 tarihinde imzalanan hizmet sözleşmesi uyarınca davalı şirkete 167/2013/EU Tüzüğü kapsamında COP (Üretim Uygunluğu) denetim hizmeti sunulduğunu, söz konusu hizmetin eksiksiz şekilde tamamlanmasına müteakip 14/05/2024 tarihli ve 56.280,00-TL bedelli, peşin ödemeli faturanın tanzim edilerek davalıya gönderildiğini, davalı tarafın söz konusu faturaya yasal süresi içerisinde itiraz etmediği gibi iade faturası da düzenlemediğini,

alacağın tahsili amacıyla keşide edilen Kartal 21. Noterliğinin 09/10/2024 tarihli ihtarnamesine de cevap verilmediğini, alacağın tahsili için başlatılan İncesu İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra takibine davalının borcu bulunmadığı iddiasıyla yaptığı itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğunu iddia ederek davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve alacağın likit olması sebebiyle davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, bu nedenlerle davanın kabulüne, İncesu İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini ayrıca vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

İncesu İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği alacaklısının ... Sistem Yönetim Ve Denetim Ticaret Limited Şirketi, borçlusunun ... Anonim Şirketi olduğu görülmüştür.

Kartal 21. Noterliğine müzekkere yazılarak 09/10/2024 tarihli ... nolu ihtarnamenin muhataplarına tebliğ edildiğine ilişkin tebliğ mazbatasının celp edildiği görüldü.

Kayseri İncesi Vergi Dairesine, İstanbul Küçükyalı Vergi Dairesine müzekkere yazılarak takibe konu faturanın BA/BS forumlarının celp edildiği görüldü.

Mahkememizce tarafların ticari kayıt ve defterlerin bizzat mahkeme kaleminde incelenmesi için yerinde inceleme gün ve saati verildiği, davalı tarafa ise ön inceleme duruşma tutanağının usulüne uygun tebliğ edildiği, ancak davalı tarafın ticari defter ve kaydına ait herhangi bir ibrazda bulunulmadığı yada ticari defter ve kayıtların adresini bildiren herhangi bir dilekçede sunulmadığı görüldü.

Tüm deliller toplandıktan sonra davacı ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, SMMM bilirkişi Prof. Dr. ...'ın 03/02/2025 tarihli raporunda özetle;

1. Davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan icra takibinde davalıdan 56.280,00-TL asıl alacak ve 15.268,46-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 71.548,46-TL talep edilmiştir. Takip dayanağı olarak ......192 numaralı 56.280 TL tutarlı fatura gösterilmiştir.

2. Davacının takip ve dava konusu yaptığı fatura davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerinde davalıdan alacak olarak kayıtlıdır ve karşılığında herhangi bir ödeme gözükmemektedir.

3. Davacı taraf davalıya Kartal 21.Noterliğinin 9.10.2024 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide etmiştir. Söz konusu ihtarnamede davalıya ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde borcun ödenmesi gerektiği bildirilmiştir. İhtarname UETS ile gönderilmiştir. Buna göre davalı 09.10.2024 + 5 gün + 3 gün = 18.10.2024 tarihinde temerrüde düşecektir. Temerrüt tarihinden takip tarihine kadar işleyen faiz tutarı tarafımızca 3.830,12 TL olarak hesaplanmıştır.

4. Davalı taraf ticari defterlerini sunmadığı için takip konusu faturanın davalıda kayıtlı olup olmadığına ilişkin tespit yapılamamıştır. Kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.

Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, fatura alacağından kaynaklı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

Taraflar arasında uyuşmazlık; icra takibine konu edilen faturalardan dolayı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının icra takibine haklı olup olmadığı, bu itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazimatının koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davası; alacaklının, icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nun 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlayan bir eda davası olup, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süre içinde açılan davada borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilebilir. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, 2006, s.219, 223).

Dava konusu İcra dosyasının incelenmesinde davacı tarafından davalı aleyhine ........192 numaralı 56.280.00 TL bedelli faturaya istinaden 56.280,00 TL asıl alacak, 15.280,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 71.548,46 TL üzerinden takip başlatıldığı davalı borçlunun 09/12/2024 tarihinde takibe itirazı üzerine takibin durduruldığı eldeki davanın bir yıllık yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. ve devamı maddelerinde düzenlenen itirazın iptali davalarının konusu, icra takibi konusu edilen alacaklar olup davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan ispat külfetiyle ilgili kurallar itirazın iptali davasında da geçerlidir.

Taraflar iddia ve savunmalarını HMK’nda belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.

İtiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bu dava icra takibine sıkı sıkıya bağlıdır ve takibe bağlılık alacağın hem miktarı hem de kaynağı yönünden mevcuttur.

Taraflar arasında var olduğu iddia edilen ilişki faturaya dayandırılmış olmakla, fatura ve faturanın delil olma kuvveti bakımından bir değerlendirme yapmak gerekmiştir.

Faturanın TTK'da tanımına yer verilmemiştir. Vergi Usul Kanunu 229.maddesinde fatura,"Satılan emtia ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika" olarak tanımlanmıştır. Buna göre fatura, tek taraflı düzenlenmesi her zaman mümkün olan bir belgedir.

TTK 21/1.maddesine göre, "Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir”. TTK 21/2 maddesine göre "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır".

27.06.2003 tarihli 2001/1 E.2003/1 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, "fatura sözleşmenin yapılmasıyla ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Öyle ki, taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir.." denilmiştir.

Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle akdî ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle faturaya dayalı alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir.

Akdî ilişkinin ticari defterler üzerinden kanıtlanması halinde alacaklı olduğunu iddia eden kişinin delil olarak ya her iki tarafın defter ve kayıtlarına dayanması ya da münhasıran davalı defter ve kayıtlarına dayanması gerekir.

Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK'nun 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK'nun 222/1).

Ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için kanununa göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK'nun 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK'nun 222/4). Ticari defterler usulüne uygun tutulsun tutulmasın aleyhe olan kayıtlar delil olur (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin, 28/05/2009 gün ve 2008/10995 Esas, 2009/5037 Karar sayılı ilamı).

Az yukarıda değinildiği üzere HMK'nun 222. maddesinin 3 . fıkrası "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmü çerçevesinde davacının usulüne uygun tutmuş olduğu defterleri davacı lehine delil olduğu kabul edilmiştir.

Yargılama sonunda yukarıda yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; mahkememizce davalı tarafa defterlerini ibraz için süre verilse de davalı defterlerinin sunulmadığı anlaşılmış davacı tarafın ticari defterlerinin incelendiği, davacı tarafından davalıya düzenlenen 14/05/2024 tarih, 56.280,00 TL bedelli faturanın davacı defterlerinde davalıdan alacak olarak kayıtlı olduğu, davacı defter kayıtlarında davalıdan herhangi bir tahsilat kaydının bulunmadığı 56.280,00 TL tutarındaki alacağın devam ettiği anlaşılmakla asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

İşlemiş faiz yönünden ise faturaya dayalı alacak için davacı tarafın faiz talep edebilmesi için davalı tarafın takipten önce usulüne uygun şekilde temerrüde düşürmesi gerektiği ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edebileceği,

dosya kapsamına göre davacının davalıya fatura alacağının tahsil için ihtarname keşide ettiği ve ödeme için 3 gün süre verdiği bu ihtarnamenin davalı borçluya14/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği davalının 18/10/2024 tarihinde temerrüde düştüğü bu tarihten takip tarihine kadar işlemiş avans faizi tutarının 3.830,12 TL olduğu anlaşılmakla işlemiş faiz yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.

İİK'nun 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir.

Takibe konu edilen alacak taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle düzenlenen faturanın içeriğinden, taraflar arasındaki icra takibinden, incelenen ticari defter ve kayıtlardan tespiti ve hesabı mümkün olduğundan ve davacının davalıdan alacaklı olduğu da sabit olduğundan alacağın likit ve belirlenebilir olduğu görülmekle itirazın iptaline karar verilen asıl alacağın takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır