Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/634 K.2025/713

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...dava dilekçesinde özetle; ... Kayseri eski Sanayi Şubesine ait olan keşidecisinin kendisi tarafından tanzim edilen alacaklısı hamiline olan 31/08/2025 vadeli olan seri nosu ... olan 155.000,00 TL'lik çeki iş yerinde kaybettiğini, tüm aramalarına rağmen çeki bulamadığını, çöpe attığını, bahse konu çeki zayii ettiğinden zayii belgesi verilmesini çekin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi, icraya koymasının muhtemel olduğundan dava sonuna kadar icraya konulmaması için ihtiyati tedbir konulmasına, çekin iptaline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hasımsız olarak açılan çek iptali talebine ilişkindir.

Davacı, dava dilekçesinde dava konusu çekin davacı...tarafından imzaladığını ve keşidecisi olduğunu beyan etmiştir. Keşidecinin çekin iptaline karar verilmesini ve bu bağlamda ödemeden men yasağı kararı verilmesini talep hakkı yoktur. Bu hak münhasıran hamile ait bir hak olup, çekin imzalı olması sonuca etki etmez. Nitekim Yargıtay 11.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın ... Esas ...Karar sayılı içtihadı da bu yöndedir.

TTK.'nun 818/1-s maddesinin yollaması ile aynı kanunun 757/1 maddesine göre, çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile ait olduğu, keşideci tarafından çek iptali davası açma hakkının bulunmadığı, zayi nedeniyle çek iptali davasının TTK'nun 818. maddesinin 1. fıkrasının (s) bendi yollamasıyla 651 ve 757. maddeleri gereğince hamil tarafından açılması gerektiği, talep edenin hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi nedeniyle çek iptali davası açılamayacağı anlaşılmaktadır.

Zayi nedeniyle iptal davalarında açma keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye /muhataba ibraz etmek olduğu gözetildiğinde, keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi bu yolun hukuki niteliği ile bağdaşmaz.

Dosya kapsamına göre davacının keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK'nun 818/1-s yollamasıyla 757. maddesine göre çek iptali davası açma hakkı olmadığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/1261 Esas ve 2014/15020 Karar sayılı emsal karar ile yerleşmiş yargı uygulamalarının bu doğrultuda olduğu, bu nedenle HMK'nun 114/1-h maddesine göre davacının aktif dava şartı ehliyetinin de bulunmadığı, tüm bu nedenlerle davacının davasının usulden reddine karar vermek gerektiği görüş ve kanaatine varılmıştır.