Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/945 K.2026/433

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, Mersin ilinde bulunan dava dışı üçüncü kişi ...'e malzeme satışı gerçekleştirmek üzere anlaştığını, satış konusu malların nakliyesi hususunda ise müvekkilinin, davalı ... ile mutabakata vardığını, davalı ...'ın, söz konusu ürünleri ...'e teslim ettikten sonra,

ürün bedeli ve nakliye ücreti toplamı olan 605.000,00 TL'yi (bu tutarın 580.000,00TL'si müvekkili şirkete ait satış bedeli, 25.000,00-TL'si ise davalının nakliye ücreti alacağı) elden tahsil ettiğini, ancak davalının, tahsil ettiği bu bedeli müvekkiline teslim etmediğini, kendi yönetimindeki araçta hırsızlık meydana geldiğini ileri sürerek söz konusu parayı iade etmekten kaçındığını, davalı hakkında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... sayılı soruşturma dosyası kapsamında şikayette bulunulduğunu, anılan olayla ilgili olarak Andırın Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden ceza yargılamasının halen devam ettiğini, davalı ile borcun ödenmesine yönelik haricen yapılan görüşmelerin olumsuz sonuçlanması ile Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça icra takibine itiraz edilerek takibin durdurulduğunu beyanla davalı adına kayıtlı menkul, gayrimenkul mallar ile banka hesapları ve sair mal varlığı unsurları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini beyanla davanın kabulü ile davalının Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına,

takibe geçilen tutarın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiş ancak davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Taraflar arasındaki var olduğu iddia edilen ilişkinin satım sözleşmesinden kaynaklanması ve satım sözleşmesinin TTK' nın 4/1 maddesinde düzenlenmemesi, Borçlar Kanunu'nda düzenlenmesi nedeni ile davanın mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmıştır.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; davaya uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur

Kayseri Defterdarlığı Mimarsinan Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 07/05/2026 tarihli yazı cevabında davalı ...'ın işletme hesabı esasına tabi olduğu hususu mahkememize bildirilmiştir.

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 Sayılı Kanunun 2. Maddesi ile değişik TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası ile Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü itirazından çıkarılmış, görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nın 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, taraflar arasında yapılan hizmet sözleşmesine ilişkin olduğu bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, görev ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu, HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

12/05/2026 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır