Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/336 K.2026/325

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı şirkete 09.12.2025 tarihli sözleşmesi ile verilen 1-) ... ... Seri Numaralı 30.03.2026 Tarihli 1.000.000,00 TL (Bir Milyon TL), 2-) ... ... Seri Numaralı 30.03.2026 Tarihli 1.100.000,00 TL (Bir Milyon Yüz Bin TL), 3-) ... ... Seri Numaralı 30.04.2026 Tarihli 1.000.000,00 TL (Bir Milyon TL), 4-)... ... Seri Numaralı 29.05.2026 Tarihli 2.000.000,00 TL (İki Milyon, TL), 5-) ... ...

Seri Numaralı 29.06.2026 Tarihli 2.000.000,00 TL (İki Milyon TL) Bedelli Çeklerin sözleşme hükümlerine uygun ifa edilmemesinden kaynaklı, taraflar arasında 2026/60267 dosya ile yürütülen zorunlu dava şart arabuluculuk süreci henüz sonuçlandırılmamış olmakla birlikte, uyuşmazlığa konu çeklerin vade tarihinin 06.04.2026 olması ve tarihin yaklaşmış olması nedeniyle hak kaybına uğranılmaması adına işbu davayı açmaları gerektiğini belirterek davanın kabulü ile, ... ...

Seri Numaralı 30.03.2026 Tarihli 1.000.000,00 TL (Bir Milyon TL) Bedelli Çek, ... ... Seri Numaralı 30.03.2026 Tarihli 1.100.000,00 TL (Bir Milyon Yüz Bin TL) Bedelli Çek, ... ... Seri Numaralı 30.04.2026 Tarihli 1.000.000,00 TL (Bir Milyon TL) Bedelli Çek, ... ... Seri Numaralı 29.05.2026 Tarihli 2.000.000,00 TL (İki Milyon, TL) Bedelli Çek, ... ...

Seri Numaralı 29.06.2026 Tarihli 2.000.000,00 TL (İki Milyon TL) Bedelli Çekler yönünden müvekkilin borçlu bulunmadığının tespitine, ilgili çekler yönünden öncelikle teminatsız, sayın mahkeme aksi kanaatte olduğu takdirde belirleyeceği teminata amade olarak verilen çekler hakkında ihtiyati tedbir kararı verilerek bankalara müzekkere yazılarak ödemelerin durdurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf davalılar üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

6325 Sayılı Kanun'un 18/A-2. maddesi uyarınca dava dilekçesi davalıya tebliğe çıkarılmamıştır.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, çekler nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama mahkememiz heyetince yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Dava dosyası incelendiğinde, bu aşamadaki talep ve davanın niteliğine göre, 6325 sayılı Yasa'nın 18/A maddesinde de davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek/sunmak zorunda olması,

öte yandan 05/04/2023 tarihli ve 32154 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7445 sayılı "İcra İflas Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 31. maddesi ile 6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan "paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında" ibaresi "para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında," şeklinde değiştirilmiş olması,

ancak, yapılan değişiklik, 7445 sayılı Kanun'un 43/1-a maddesi uyarınca 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceğini, bu nedenle, 01/09/2023 tarihine kadar ticaret mahkemeleri nezdinde açılacak itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında zorunlu arabuluculuğa başvurulmasına gerek bulunmayacağı dikkate alınarak, 6325 sayılı Yasa'nın 18/A maddesinde de davacının, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek/sunmak zorunda olması,

bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderileceği, ihtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verileceği, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde de herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceğinin hüküm altına alınmış olması,

dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde ise işbu son tutanağın aslı yada arabulucu trafından onaylanmış bir örneğinin ekli olarak sunulmamış olması nedeniyle, davacı vekiline işbu yasa maddeleri gereğince "arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini" mahkememize sunması için tebliğden itibaren 1 haftalık kesin süre verilmiş, aksi halde yani bu zorunluluğa uyulmaması halinde dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verileceğinin,

arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın,dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verileceği şerh ve ihtarı içeren tebligat davacı vekiline usulünce tebliğ edilmiştir.

Davacı tarafça verilen kesin süre içinde arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını mahkememize sunmuş olup yapılan incelemede arabuluculuk başvuru tarihinin dava tarihinden sonra olduğu anlaşılmıştır.

Dava şartı medeni usul hukukuna ait bir kurumdur. Bunun amacı bir davanın esası hakkında incelemeye geçilebilmesi için gerekli bütün şartları ve bunların incelenmesi usulünü tespit etmek; böylece davaların daha çabuk, basit ve ekonomik bir şekilde sonuçlanmasına yardımcı olmaktır. Dava şartları dava açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan şartlardır. Buna davanın dinlenebilmesi şartları da denir. Mahkeme dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit ederse davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hâkim tarafından re'sen gözetilir.

6100 sayılı HMK'nun 114/1. maddesinde, dava şartları açıkça sayılmış ve yine HMK'nun 114/2. maddesi gereğince diğer kanunlarda sayılan dava şartlarına da atıfta bulunmuştur.

7445 sayılı Kanun'un 43/1-a maddesi uyarınca 01/09/2023 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesinde (Ek:6/12/2018-7155/20 maddesi): "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde getirilen düzenleme ile arabuluculuk müessesesine başvurunun bir dava şartı olduğunu benimsenmiştir. İşbu karşı dava söz konusu Yasa değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarih olan 01/09/2023'den sonra açılmıştır.

Dosya incelendiğinde bu aşamadaki talep ve davanın niteliğine göre, davanın da ticari bir dava olduğu çeklerden dolayı menfi tespit istemine ilişkin olduğu görüldüğünden dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartının mahkememizce resen aranması gerektiği anlaşılmıştır. (Bkz aynı yönde Y11HD. 2024/1595E.

2024/9423 K. sayılı ilamı, Ankara BAM 22. HD. 2023/1869 E. 2023/1806 K. sayılı ilamı) İzah edilen nedenle karşı davacı vekiline arabuluculuk faaliyeti sonucunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini sunması için kesin süre verilmiştir.

Davacı vekilince arabuluculuk son tutanağının sunduğu, arabuluculuk son tutanağının 07/04/2026 tarihinde düzenlendiği , arabuluculuk başvuru tarihinin 02/04/2026 olduğu, dava tarihinin ise 03/04/2026 olduğu yani dava açılmadan arabuluculuğa başvurulduğu ve dava tarihinden sonra sonlandığı yani dava tarihinden önce başlamış ve sonlanmış bir arabuluculuk son tutanağının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu nedenle, dava dosyası ele alınarak incelenmiş dava dilekçesi tebliğe çıkarılmaksızın ve herhangi bir işlem yapılmaksızın arabulucuya başvurulmadan işbu davanın açıldığının anlaşılması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı Kanun'un 18/A. maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

(Bakınız Aynı yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/2421 Esas ve 2023/5898 Karar sayılı ilamı ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 2021/1760 Esas ve 2022/102 Karar sayılı ilamı)

Başkan ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Katip ... · E-imzalıdır