Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/30 K.2024/12

Dava

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle;davacının davalı kooperatife 2007 yılında üye olduğunu, 2009 yılında yapılan kurada kendisine ...

5 no'lu dairenin çıktığını, davalı kooperatif, inşaatın 2 yıl içinde yapılacağını belirtmişse de, kuranın üzerinden 4 yıl geçmesine rağmen dairenin davalıya teslim edilmediği gibi ortada bir bina da olmaması üzerine 6 yıl düzenli ödeme sonucu toplam 48.000,00 TL. yapan davacının kooperatiften çıkmak zorunda kaldığını, bu haklı çıkma kararının Kayseri 7.Noterliği'nin 19.11.2013 tarih ve teslim ... y.no'lu ihtarı ile davalıya bildirildiğini, aradan geçen 3 yıla rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, apartman görevlisi olan ve güç kanaat geçinen davacının, maddi sıkıntılar içinde kooperatife ödemelerde bulunduğunu beyanla,

davacının kooperatife 6 yıl boyunca ödemeiş olduğu 48.000,00 TL.nin 1163 sayılı yasanın 17.maddesi gereği yasal faizi ile birlikte iadesini talep ettiklerini, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacının 510 no'lu kooperatif üyeliğinden 19.11.2013 tarihli istifasının 23.12.2013 tarihinde kabul edildiğini, müvekkili kooperatifin 29.04.2012 tarihli genel kurul toplantısının 9.maddesinde geri ödemenin 36 ay içerisinde olmasının oy birliği ile kabul edildiğini, ortaklıktan çıkan üyelere ödeme yapmanın kooperatifin varlığını tehlikeye düşürür boyutta olduğunu, müvekkili kooperatifin iflas erteleme talebinde bulunduğunu, Kayseri 1.Asliye Ticaret Mhk.nin ...

E.sayılı dosyası ile 27.01.2014 tarihinden itibaren 1 yıl süre iflas ertelenmesine karar verildiğini tedbirlerin halen derdest olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının talebinin kabulü halinde ayrıldığı yılın genel yönetim ve alt yapı giderlerinin payına düşen kısmından sorumlu olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının davalı kooperatif üyeliğinden ayrılması nedeniyle çıkma payı alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizin 16/11/2017 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararında; dosya kapsamı davalı kooperatifin kayıtları incelenmek suretiyle, davalı kooperatif üyeliğinden ayrılan davacının ayrıldığı yıl genel yönetim giderlerinin sorumlu olduğu miktar da tespit edilerek ödediği aidatlardan dolayı talep edebileceği alacak miktarının ne olduğu, davacının davacı kooperatife borcunun bulunup bulunmadığı hususunda rapor alınmasına karar verildiği, bilirkişiler tarafından sunulan 26/02/2018 tarihli raporda özetle.

Davacının davalı kooperatiften 25/11/2013 tarihinde çıktığı, alacağının 09/03/2014 tarihli genel kuruldan bir ay sonra 09/04/2014 tarihinde muaccel olduğu, davacının ayrıldığı yıl genel kurulda erteleme kararı alınmadığı, dolayısıyla davacıya uygulanacak bir erteleme kararının olmadığı, davacının dava tarihi itibariyle 47.137,29-TL aidat alacağından (genel gider payi düşüldükten sonra) + 11.607,48-TL gecikme faizinden olmak üzere toplam 58.744,77-TL davalı kooperatiften alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizin 26/01/2023 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararında; davacının dava konusu alacağının kayıt ve kabul istemine ilişkin başvurusunun reddedildiğine dair davalı vekilinin beyanı doğrultusunda celse arası dosyanın kooperatif muhasebesi konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile davacının alacağının varlığının ve miktarının kooperatif muhasebe kayıtları, davacının üye işlem dosyası ve diğer kayıt ve belgeler incelenmek suretiyle bilirkişi raporu aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan 17/08/2023 tarihli raporda özetle; dosyadaki belgelerden davacının Kayseri 7. Noterliğinin 19.11.2013 tarihli ... yevmiye numaralı istifanamesi ile üyelikten ayrıldığı, davacının

istifası kooperatif yönetim kurulunun 23.12.2013 tarihli 2013/41 numaralı kararıyla kabul

edildiği, söz konusu yönetim kurulu kararı dosyada mevcut olduğu, davacı taraf davalı kooperatiften 2013 yılında istifa ettiği, kooperatifin 2013

hesaplarının görüşüldüğü genel kurul 9.3.2014 tarihinde yapıldığı, bu durumda davalıdan

söz konusu alacak 10.04.2013 tarihinde istenebileceği, davacının davalı kooperatife 48.700 TL ödeme yaptığı dosyadaki üye hesap

ekstresi ve raporumuz ekindeki mizan tablosundan anlaşıldığı, kooperatif üyeliğinden ayrılan üyeye yapılacak çıkma payı ödemesinde

ortaklıktan ayrıldığı yıla ilişkin genel gider payının düşülmesi gerektiği, rapor içinde yaptığı hesaplamaya göre davacı alacağından mahsup edilecek genel gider payı

1.297,83 TL olduğu, bu durumda davacının davalıdan 48.700 TL – 1.297,83 TL = 47.402,17 TL

alacağı hesaplandığı, bu tutara 10.04.2013 tarihinden itibaren yasal faiz işleyeceği görüş ve kanaatinde olduğu bildirilmiştir.

Davalı kooperatifin, yargılama devam ederken Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/911 esas sayılı dosya kapsamında 22/01/2018 tarihinde iflasın açılmasına karar verildiği ve bu sebeple yargılamanın İİK m.194/1 uyarınca ikinci alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar durdurulmasına karar verildiği, ikinci alacaklılar toplantısının 06/01/2021 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla, bunun üzerine yargılamaya devam olunmuştur.

Davacı vekili 20/04/2018 tarihinde sunmuş olduğu ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde talep ettiği 48.000,00-TL alacak tutarının 10.744,77-TL arttırarak 58.744,77-TL'ye yükseltmiş, ıslah harcını yatırmış, ıslah dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmiştir.

1163 sayılı kooperatifler kanunu ortaklıktan çıkma serbestisi-tazminat başlıklı 10.maddesine göre; "Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır. Çıkma keyfiyetinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak isteyen ortağın, muhik bir tazminat ödemesine dahi hüküm anasözleşmeye konulabilir."

1163 sayılı kanunun ortaklıktan çıkmanın sınırlandırılması başlıklı 11.maddesine göre ise;"Kooperatiften çıkma hakkının kullanılması, anasözleşme ile en çok 5 yıl için sınırlandırılabilir. Haklı ve önemli sebeplerle bu süreden evvel çıkabileceği hususunda anasözleşmeye hüküm konulabilir. Bir ortağın hiçbir suretle kooperatiften çıkamayacağına dair bağlamalar hükümsüzdür."

1163 sayılı kanunun bildirme süresi ve çıkma zamanı başlıklı 12.maddesine göre ise;"-Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Anasözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir. "

1163 sayılı kanunun ortaklıktan çıkmayı kabulden kaçınma başlıklı 13. Maddesine göre ise;"Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir."

1163 sayılı kanunun 17.maddesine göre ise;"Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu ana-sözleşmede gösterilir.

Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır.Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır.

Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları isteyebilecekleri günden başlıyarak beş yıl geçmekle zaman aşımına uğrar. Çıkan ve çıkarılan ortağın sermaye veya mevduatından kısmen veya tamamen yoksun kalacağı hakkındaki şartlar hükümsüzdür."

Yapı kooperatifleri Tip ana sözleşmesinin 15.maddesinde "devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren 1 ay içerisinde geri verilir. Ancak ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın 21.madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal geri verilir."

Yine ana sözleşmenin 13.maddesine göre;" her ortak hesap senesi sonundan en az bir ay önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabilir. Yönetim kurulu bu hükme uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, yazılı başvurunun kooperatif kayıtlarının girişinden itibaren bir ay içinde kabulden kaçınırsa ortak, çıkma dileğini noter aracılığı ile yönetim kuruluna bildirir, bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir."

Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu, mahkememizce toplanmış usulüne uygun deliller olarak değerlendirilmiş buna göre, davacının Kayseri 7. Noterliği aracılığı ile göndermiş olduğu ihbarname ile kooperatif üyeliğinden çıktığı, ihtarnamenin 25/11/2013 tarihinde davalı kooperatife tebliğ edildiği, buna göre davacının çıkma payı alacağının 2013 yılı hesap döneminin görüşüldüğü 09/03/2014 tarihli olağan genel kurul toplantı tarihinden bir ay sonra 09/04/2014 tarihinde muaccel hale geldiği,

benimsenen bilirkişi raporları doğrultusunda davacıya 2013 yılı itibariyle düşen genel gider payı (1.562,70-TL) düşüldükten sonra bakiye alacağının 47.137,29-TL olduğu, bu alacağa 09/04/2014 tarihinden itibaren davalının iflasının açıldığı tarih olan 22/01/2018 tarihine kadar yıllık %9 yasal faiz işleyeceği ve fakat davacının ıslah dilekçesi ile birlikte iflasın açıldığı tarihe kadar değil bu tarihten daha önceki bir tarih olan dava tarihine kadar işlemiş faiz isteminde bulunduğu anlaşılmakla davacının faiz isteminin de usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla,

davacının davasının ıslah dilekçesi doğrultusunda kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır