Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/160 K.2023/250

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirketin davalıdan ... plakalı aracı fatura ile 296.000 Tl'ye satın aldığını, aracın satıştan çok kısa süre sonra ... tarihde arızalandığını, ve davalı ile görüşülerek servise götürüldüğünü ve motorun değiştirilerek ve testlerin yapıldığı belirtilerek,

davacıya aracın ... tarihinde teslim edildiğini, aracın teslimden kısa süre sonra blok çatlattığını ve o tarihten beri de aracın halen davalıda olduğunu, tüm yapılanlar dikkate alındığında aracın ayıplı olduğunu ve davacının araçtan fayda sağlayamayacağının açık olduğunun, davacının davalıya aracın yenisi ile değiştirilmesi için ihtar gönderdiğini, davalının ihtara kendilerinin sorumlu olmadığını belirterek cevap verdiğini, taraflar arasında mail yazılmaları olduğunu, tarafların tacir olduğunu belirterek aracın aynı ise değiştirilmesi ve mümkün değil ise rayiş bedeli,

aksi takdirde satış bedeli olan 296.000 TL'nin ... tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Görevsizlik itirazlarının olduğunu, davaya bakmakla Tüketici Mahkemesinin görevli olduğunu, husumet itirazlarının olduğunu, ithalatçı firmanın ... Otomotiv olduğunu, davanın onlara ihbarını talep ettiklerini, taleplerinin zamanaşımına uğradığını, ayıbı ispat yükünün davacıda olduğunun, araçtaki arızanın sele kapılmaktan kaynaklı olduğunu ve davalının sorumlu olmadığını ayıbı kabul etmemekle birlikte davacının onarım hakkını kullandığını, motor blok çatlamasında kullanıcı hatasından kaynaklandığını, araçta ayıp olmayıp, kullanıcı hatası olduğunu, davacının onarım hakkını kullanmış olması nedeniyle diğer hakları kullanamayacağı belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafından satılan aracın birebir aynısı ile değiştirilmesi, bu mümkün olmadığı takdirde rayiç değerinin tahsili talebine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde davalı tarafından davacıya satılan ve ayıplı çıkan ... plakalı ... .. aracın öncelikle birebir aynısı ile değiştirilmesi, bu mümkün olmadığı takdirde aracın rayiç bedelinin tahsilini talep etmiş ve ... tarihli ıslah dilekçesi vererek dava değerini 340.000,00-TL'ye yükseltmiştir.

Mahkememizce araç üzerinde inceleme yapılması ile araçta üretim hatası ve ayıp olup olmadığı, aracın son duruma gelmesinin davacının kullanımından mı yoksa davalının tamirinden mi kaynaklı olduğu, aracın satış tarihi itibarıyla piyasa değeri, aracın kullanımından kaynaklı kaza vb. Nedenler ile değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı, BK'nın 227.

Maddesi kapsamında davacının hangi yasal hakkı kullanmasının uygun olduğu ile araçta yapılan işlemlerin garanti süresi için olup olmadığı hususlarında aracın bulunduğu yerde makine mühendisi bilirkişi vasıtası ile keşif icrası ve sonucunda rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, kararlaştırılan gün ve saatte keşif icra edildiği, davalı tanıkları ...ın keşif mahallinde beyanlarının alındığı ve makine mühendisi bilirkişi ...'nun ...tarihli bilirkişi raporunun dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Makine Mühendisi bilirkişi..,... tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu ... plakalı araç motorunda meydana gelen hasarın, parça üretim hatası veya motor yağlama fonksiyon hatası ile meydana geldiği ve ayıplı olduğu, davacı aracında meydana gelen hasarın davacı kullanımına bağlı kullanıcı hatası olmadığı, motordan kaynaklı olduğu, aracın motorunun ... tarihli değişiminden itibaren 2 yıl garanti kapsamında olduğu, aracın davacıya ... tarihli servis teslim tarihinden 5 gün sonra gerçekleştiği, dolayısıyla hasarın motorunun garantisi süresi içinde meydana geldiği,

aracın davacıya satışının yapıldığı ... tarihinde ikinci el olarak piyasa rayiç değerinin 300.000,00-TL civarında olduğu, davacı ile davalı arasında gerçekleştirilen ... satış tarihli satış sözleşmesi, tanık beyanları ve tarafların açıklamaları da dikkate alındığında aracın piyasa rayiç değerinin 296.000,00-TL olabileceği, araçta kullanıcı kaynaklı değer kaybı oluşmadığı, davacının dava konusu araçta her iki hasarın motorda aynı sebep kaynaklı olmadığı, aynı sebeple tekrarlayan hasar meydana gelmediği, hasarın onarılması (motorun komple değişimi) halinde hasarın tekrarlayacağını iddia etmenin mümkün olmadığı,

motor bloğunun komple değişiminin gerçekleşmesi halinde yeniden 2 yıllık parça değişim garantisinin başlayacağı hep birlikte dikkate alındığında araçta onarım yoluna gidilmesinin mümkün olduğu belirlenmiştir.

Taraf vekillerince bilirkişi raporuna itiraz edilmiş olup, itirazların değerlendirilmesi ile birlikte, aracın bedelinin davacıya ödenmesi ile aracın onarılması bakımından hangi durumun davacı ve davalı yönünden hakkaniyete uygun olduğu, semen indirimi uygulamasının dava konusu olayda uygulanıp uygulanamayacağı, uygun olması halinde hangi miktarda indirim yapılması gerektiği, davalı tarafın aracın rehinden arındırılmış hali ile iadesine talep etmiş olması durumu da dikkate alınarak değerlendirilmesi ile bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, ...tarihli bilirkişi ek raporu dosyaya ibraz edilmiştir.

....tarihli bilirkişi ek raporunda; ... plakalı dava konusu araca ilişkin olarak ... tarihli hazırlanan kök rapora davacının ve davalının itirazları değerlendirilmiş olup, her iki tarafın da itirazlarında haklı olmadığı, ancak davacı tarafın talep ettiği dava konusu aracın dava tarihindeki ve keşif tarihindeki piyasa rayiç değerleri konusunda;

dava konusu aracın ... dava tarihindeki piyasa rayiç değerinin, yani satıştan yaklaşık 6 ay sonraki (... ile... arasında motor değişimi yaşanmasını da dikkate alarak) piyasa rayiç değerinde bir değişiklik olmayacağı, dava konusu aracın.... keşif tarihindeki piyasa rayiç değerinin konusunda yapılan piyasa araştırması, inceleme ve değerlendirmeye göre, ... plaka sayılı aracın tanımlanan teknik özellikleri ile km değeri ve geçmiş hasarları gibi etki faktörleri birlikte dikkate alındığında piyasa rayiç değerinin 340.000,00-TL olabileceği, satıcıdan araç değişimi veya bedel iadesi isteminin mümkün olmadığı,

ancak ... tarihli sel olayı sonucu değişen motorun 4-5 gün sonra motor değişimi gerektirecek şekilde hasarlanmasının kök nedenleri kök raporda detaylı izah edildiğinden burada tekrar edilmemiş olup, değişen iş bu motorun ayıplı olduğunun ifade edildiği, ayıplı bu motordan araç satıcısı değil, motor satıcı / servisinin sorumlu olacağı ve ... tarihli sel olayı sonucu değişen motorun hasarından / ayıbından sorumlu olacağından, aracın onarımı / motorun onarımı yoluna gidilmesi,

diğer bir ifadeyle motorunun garanti kapsamında sıfır motor olarak yenilenmesi (turbo ve yağlama donanımları ile birlikte) gerektiği, dava konusu olayda, satıcı sorumluluğu yerine ... tarihli sel olayı sonucu motor değişimini/ satışını Kasko sigorta poliçesi kapsamında gerçekleştiren kuruluş sorumluluğu olduğundan, araçta satışa dayalı semen indirimi uygulamasının mümkün olmayacağı belirlenmiştir.

Alınan bilirkişi ek raporuna karşı taraf vekillerince itiraz edilmiş olup, rapora karşı itirazların değerlendirilmesi ile birlikte, dava konusu aracın motor bloğunun çatlamış olması nedeniyle aracın tamiri için işçilik masrafları ile birlikte onarım masrafının ve aracın satın alınmasından sonra yapılan tamir ve yapılması gereken tamir nedeniyle araçta herhangi bir değer kaybı oluşup oluşmayacağı ve oluşmuş ise ne miktarda olacağı hususlarında ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, ... tarihli 2. Ek rapor dosyaya ibraz edilmiştir.

... tarihli bilirkişi 2. Ek raporunda; dava konusu ... plakalı aracın orjinal (1) motorunun sel hasarı sebebiyle değişimi ile ikinci motorunun takılması ve davacıya ... tarihinde teslimini takip eden 5 gün sonra motor blok hasarı gerçekleştiği dikkate alındığında motorun yenilenmesi gerektiği, buna ilişkin motor blok, motor yağı ve işçilik toplam tutarının dava tarihi itibarıyla 51.922,17-TL KDV hariç olduğu,

dava konusu ... plakalı aracın satın alınmasından sonra yapılan tamir ve yapılması gereken tamir nedeniyle herhangi bir değer kaybı oluşup oluşmayacağı konusu incelendiğinde, .... tarihinde gerçekleşen trafik kazasında, dava konusu aracın köpeğe çarptığı ve bu çarpma sonucunda ön sis far çerçevesi, ön tampon, bakalit, sis lambasının hasarlandığı değişen bu parçalardan kaynaklanan sebeple araçta değer kaybı oluşmayacağı, davacı dava konusu aracı satın aldıktan sonra ... tarihinde kullanım esnasında aracın sele kapılması sonucu hasarlanması ile motor bloğunun kasko sigortası kapsamında değiştiği açık olup,

bu durumda dava konusu aracın motoru değişmemiş haldeki piyasa rayiç değerinde motoru değişmiş haldeki piyasa rayiç değerinin çıkarılması ile aradaki farkı temsil eden değer kaybının bulunması gerektiği buna göre değer kaybı=motor değişensiz araç piyasa değeri-motor değişenli piyasa değeri olmak üzere;

değer kaybı = 305.000,00-TL- 296.000,00-TL= 9.000,00-TL olması gerektiği dava konusu ... plaka sayılı aracın orijinal motorunun sel hasarı sebebiyle değişimiyle ikinci motorunun takılması ve davacıya ... tarihinde teslimini takip eden 5 gün sonra motor blok hasarı gerçekleştiği dikkate alındığında araca yeni bir motor bloğu takılması gerektiği açık olup bu motor değişiminden kaynaklanan sebeple araçta değer kaybı oluşması beklenmez.

Çünkü aracın orjinalinden üzerinde bulunan birinci motor olarak tabir ettiğimiz motor değiştikten sonra motorun tekrar değişimi halinde araçta aynı sebepten /parçadan kaynaklanan ikinci bir değer kaybının oluşmayacağı belirlenmiştir.

Mahkememizce işbu dava ile ilgili ilk olarak .... Esas sayılı dosya üzerinden yargılama yapılarak davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, 70.268,16-TL'nin ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği, bu kararın istinaf edilmesi üzerine .... BAM 6. Hukuk Dairesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı ... tarihli kararında.

"İlk derece mahkemesince her ne kadar makina yüksek mühendisi bilirkişiden alınan kök ve ek raporlar doğrultusunda aracın onarımının mümkün olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de söz konusu rapor yeterli bir teknik incelemeyi içermemektedir.

Bu durumda ilk derece mahkemesince 6100 sayılı HMK'nın 266. madde ve devamında düzenlenen hükümler gözetilmek suretiyle konusunda uzman tercihen üniversitelerin Otomotiv ve maknina bölümünde görevli öğretim üyelerinden oluşturulacak bilirkişi kurulu aracılığıyla dava konusu araç üzerinde keşif yapılarak araçta dava dilekçesinde belirtilen arıza ve ayıpların bulunup bulunmadığı,

bulunuyor ise bu ayıpların ve arızanın niteliği, davalının sattığı davaya konu üründe bulunan arızanın gizli ayıp olarak nitelendirilip nitelendirilmeyeceği, davalının sattığı üründe ayıp var ise bu ayıbın davalı tarafından hile yada ağır kusurla gizlenip gizlenmediği,

davacının dilekçesinde giderilmesini istediği arızanın kullanıcı kaynaklı olup olmadığı hususlarında ayrıntılı, bilimsel, tarafların, mahkemelerin denetimine uygun şekilde ve konusunda uzman 3 kişilik yeni bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılarak incelenmesi ve değerlendirilmesi ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir." gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce istinaf kaldırma kararı doğrultusunda önceki bilirkişi heyeti dışında Kayseri'deki üniversitelerin otomotive makine bölümünde görevli öğretim üyelerinden oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyeti refakate alınarak araç üzerinde keşif icrasına karar verilmiş olup, kararlaştırılan gün ve saatte keşfin icra edildiği ve bilirkişi heyeti raporunun .... tarihinde dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

...'nın ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; önceki bilirkişi raporunda belirtilen ilk hasara uğrayan motor numarası karakter sayısı 8 (sekiz) iken davalı tarafların belirtmiş oldukları numaraların karakter sayılarının farklı sayıda olduğu, ... ve ... firmalarının motor numarası olarak belirtmiş oldukları cevabi yazılarında birbirlerine göre çelişkilerin bulunduğu, ... firmasının motor numarası olarak cevabi yazılarında belirtmiş olduğu numaranın (Res.8) orjinal olabileceği, ancak Rs.7.a'daki C zemini üzerindeki farklı talaşlı imalat izlerinden dolayı da bu numaranın çelişkili olduğu,

... firmasının belirtmiş olduğu motor numarasının orjinal numara olduğu, ancak motorun 2. El motor olduğu, ortaya çıkan hasarların ise piston ayarlarının uygun şekilde yapılamaması ya da bunlarla birlikte yağlamanın yetersiz olmasından dolayı meydana gelmiş olduğu, hatanın kullanıcıdan kaynaklı bir hata olmadığı, söz konusu motorun gizli ayıplı mal olduğu belirlenmiştir.

Keşif sonrası alınan bu bilirkişi raporu mahkememizce yeterli ve denetime elverişli bulunmadığından ..Nöb. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak davalı ...

Otomotiv A.Ş tarafından aracın adliye otoparkında veya talimat mahkemesince belirlenecek yerde hazır edilmesi halinde dava konusu araç üzerinde refakate otomotiv mühendisi bölümünde görevli öğretim üyelerinden resen seçilecek 3 kişilik bilirkişi heyeti alınarak keşif icrası ile istinaf kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, davalı ...

A.Ş vekilinin ... tarihli dilekçesinde dava konusu aracın Kayseri ... yetkili servisinde bulunmakta olup, yürür vaziyette olmadığını, bu sebeple aracın keşif mahalline getirilemediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

Kayseri Bilirkişi Bölge Kurulu'nun bilirkişi listesinde daha önce rapor düzenleyen bilirkişiler dışında üniversitelerin otomotiv/makine mühendisliği bölümünde öğretim görevlisi bilirkişi bulunmaması ve istinaf kaldırma kararında da özellikle üniversitelerin otomotiv ve makine mühendisliği bölümünde öğretim görevlisi bilirkişilerden oluşturulacak 3 kişilik heyetten rapor alınması yönünde karar verildiği dikkate alındığında mahkememizce .. tarihinde yapılan keşif dikkate alınarak ...

7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce resen seçilen öğretim üyesi bilirkişiler ...'dan bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, ... tarihli bilirkişi raporunun dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Talimat yoluyla alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosyadaki bilgi ve belgelerden dava konusu aracın motoru ... tarihinde yoğun yağmur/sel/su birikintisine maruz kalarak hasarlanıp komple motor değişimi yapıldıktan sonra, 5 gün sonra motorun kol çıkarmasının motorun gizli ayıbından kaynaklı olduğu, motorun içindeki bu arızaya kullanıcının müdahalesinin olamayacağı, aracın motoru daha önce ... tarihinde değişmiş olmasından dolayı ikinci kez tekrar motor değişiminin araçta değer kaybı oluşturmayacağı belirlenmiştir.

TBK 227. Maddesinde; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere

satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın

tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı

göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden

dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükmü yer almaktadır.

Dava konusu ... plakalı araç üzerinde keşif mahallinde yapılan incelemeler, taraf açıklamaları, tanık beyanları, talimat yoluyla alınan bilirkişi raporu ve dava dosyasındaki diğer tüm bilgi ve belgelerin incelenmesi ile yapılan değerlendirmeye göre, Davacı, TBK 227. maddesindeki seçimlik hakkını aracın birebir aynı ile değiştirilmesi, bu mümkün olmadığı takdirde, aracın rayiç bedeli olan 340.000,00-TL'nin bu da kabul edilmediği takdirde satış bedeli olan 296.000,00-TL'nin tahsili şeklinde kullanmıştır.

TBK 227. maddesine göre "Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir." Davaya konu ayıp, aracın en önemli parçası olan motorda meydana gelmiştir. Motorun onarımı mümkünse de, onarım sonrası aracın orjinalliği ortadan kalkacak ve aracın değeri düşecektir.

Ancak bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere aracın onarımı mümkün olduğundan birebir aynısı ile değiştirilmesi talebi yerinde görülmemiştir.

Dava konusu ... plakalı aracın 2 yıl garantili ikinci el olarak ... tarihinde satışından sonra, ... tarihinde yoğun yağmur/sel/su birikintisine maruz kalarak hasarlandığı ve çekici ile ...

BMW Servisine getirildiği, çekici ile getirilen aracın motor ve donanımlarının sudan etkilendiği ve motorda sarma (kilitlenme) tabir edilen şekilde çalışamaz hale geldiği, motorun birçok ana parçasının değişmesi gerektiğinden, kasko sigortası ile garanti altına alınmış olduğundan ekspertiz raporu ile tüm motorun komple değişimin karar verildiği ve ... tarihinde bu değişimin gerçekleştirildiği,

... tarihinde dava konusu aracın servisten çalışır vaziyette teslim edildiği ve davacıya ... tarihinde teslimini takip eden 5 gün sonra motor blok hasarı gerçekleştiği dikkate alındığında motorun yenilenmesi gerektiği, buna ilişkin motor blok, motor yağı ve işçilik toplam tutarının dava tarihi itibarıyla KDV hariç 51.922,17-TL olduğu ve %18 oranında hesaplanan 9.345,99-TL KDV'den de sorumlu olacağı,

ayrıca dava konusu ... plakalı aracın satın alınmasından sonra ... tarihinde motorunun değişmiş olmasından dolayı ikinci kez tekrar motor değişimi araçta değer kaybı oluşturmayacağı de gözetilerek davacının davaya konu araç nedeniyle 51.922,17-TL motor yenileme bedeli + 9.345,99-TL KDV olmak üzere toplam 61.268,16-TL davalıdan alacağının bulunduğu kanaatine varılmakla, davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile,

61.268,16-TL'nin 2. arızadaki araç kabul formunda belirtilen tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan · ¸E-imzalıdır · Üye · ¸E-imzalıdır · Üye · ¸E-imzalıdır · Katip · ¸E-imzalıdır