Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/828 K.2022/30

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı şirket yetkilisinin dava dilekçesinden özetle; ... A.Ş.' nin yönetim kurulu başkanı olduğunu, şirketin 2001 yılında yaşanan ekonomik kriz nedeniyle taşınır ve taşınmaz mallarına haciz konulduğunu, şirket mallarının bir kısmının icra yoluyla satıldığını, şirketin ticari defter ve kayıtlarının şirket merkezi olan ... adresinde saklandığını, ancak 29/11/2021 tarihinde ticari defter ve kayıtları almak için anılan adrese gittiğinde ilgili evrakların bulunamadığını ve zayi olduğunu öğrendiğini, bu nedenle zayi olan 2001 ve geçmiş yıllara tüm kayıt ve defterlerin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne uyarınca zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, "Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür."

TTK'nın 82/5 maddesi gereğince,saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir.

TTK'nın 82/7 maddesine göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı) Bundan ayrı olarak, ticari defter be belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır.

(Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382)

Somut olayda, davacı tarafça sadece şirketin defter ve belgelerinin bulunamadığı beyan edilerek iş bu davanın açıldığı, söz konusu defterin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olduğu yönünde bir iddia ve ispatın bulunmadığı, davacı tarafça dava dilekçesine iddia ettiği zayi olayı nedeniyle somut herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı, ayrıca 2001 yılı ve geçmiş yıllara ait defter ve belgelere ilişkin zayi belgesi talep edildiği, bu belgelerin üzerinden on yıldan fazla süre geçmiş olmakla artık saklama yükümlülüğünün bulunmadığı, bu nedenle 6102 sayılı TTK'nın 82/7 ve 82/5.maddelerinde düzenlenen koşulların gerçekleşmediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır