Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1130 K.2024/706

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisine ait .../ Yahyalı ilçesinde kain tarlalarına damlama sulama sistemi yaptırmak için davalı şirket ile sulama sistemi yapılması konusunda anlaştıklarını, sözleşmenin tarafı olan şirketin sözleşme uyarınca ve müvekkili adına kesmiş olduğu faturanın aksine farklı ve yetersiz malzemeler kullanarak söz konusu sulama sistemini eksik bir şekilde yaptığını, bu eksiklik ve tam olarak yapılmamış olan sulama sisteminden kaynaklanan zararın tespiti için Yahyalı Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ....D.iş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti yaptırıldığını,

delil tespiti neticesinde bu eksiklik ve farklı ve yetersiz malzemeler sonucunda doğan zararın toplam 210.460,00-TL olduğunun tespit edildiğini bildirerek, taşınmaz malda eksik ve farkıl malzeme kullanımından kaynaklı meydana gelen zararın karşılığı olarak ve fazlaya ilişkin haklı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL'nin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalının usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya karşı cevap dilekçesi vermediği görülmekle, HMK hükümleri gereği davanın reddini istediği kabul edilmiştir.

DELİLLER

Yahyalı Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... D.iş sayılı delil tespiti dosyasının Uyap kayıtları dosyamız arasına getirtilmiştir. Mahkememizce mahallinde keşif icra edilerek ve davacının tanıkları da keşif mahallinde dinlenerek ziraat mühendisi bilirkişi ile makine mühendisi bilirkişiden oluşturulacak bilirkişi heyetinden uyuşmazlık konularında bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, 07/08/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyaya ibraz edilmiştir.

Davacı tanığı ... 19/07/2023 tarihli keşifte.

"Ben damla ve sulama sistemi kurmada çalışıyorum, ben keşif mahallindeki aşağıdaki iş yerinde çalışırken... beni çağırdı malzeme geldiğinde kurulurken çağırdı, Bana listedeki malzemeler ile getirilen malzemelerinf arklı olduğunu kontrol etmemi istedi bende kontrol ettiğimde, boru çaplarının farklı olduğunu boru ebatlarının farklı olduğunu gördüm ayrıca listedeki mavi diye geçiyordu gelen borular siyahtı, bunu ismail e söyledim, sonra boruların dönmesi 15-20 gün kadar sürede borular döşendikten sonra su verildi, hidrosikon un eksik olduğunu ve diğer malzemeleri benden tedarik ettiler malzemeleri ben verdim ben yoğun olduğum için yapmadım,

yapması işini davalı tarafa yaptırdılar. Ben su basıpta çıktığı uygulamada yoktun o konuda bilgi sahibi değildim. Çekvaf da su deposunun olduğu yerde eksikti, arazide de iki tane eksikti ben dolaşmadığım için bilmiyorum. İçeride de depoda bir tanesi eksikti. Gördüğüm kadarıyla sulama sisteminde değensizlik vardır. Her yere eşit su göndermiyor buda ağaçların gelişimini olumsuz yönde etkiliyor dedi.

Davacı vekilinin; çıkan boru 90 lık olup dağıtımda 90 lık boru ile yapıldığı için ve tanıkta sulama kurumu işi yaptığından bunun suyu denğesiz dağıtmada etkili olup olmayacağının sorulmasını talep etmesi üzerine tanık, çıkan borunun 90 lık olduğunda yukarı doğru eğimi olduğu için suyun sıkışıp çıkması için daha küçük boruya geçmesi örnek olarak 75 lik olması gerekir burada ben döşedikleri yeri bilmediğim için tam olarak bilgi sahibi değilim nasıl boru döşediklerini bilmiyorum.

2021 yılında bu hatayı verdi ve halen de devam etmektedir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı ...... 19/07/2023 tarihli keşifte. "Davacı dayımın oğlu olur dedi.ben kurulma sırasında vardım fakat boruların nasıl döşendiği konusunda bilgi sahibi değilim sulama kısmında davacının çalışanıyım. Sulamayı 2021 yılında ilk suyu verdiğimizde aşağı kısımlara suyu veriyordu yukarı kısımlara su hiç çıkmıyordu yukarıda yani doğudaki cevizlere çıkmıyordu batı tarafta yüksekte bulunan elmalara su çıkmıyordu.

Ben bu hususu davacıya ilettim onlarda şirkete haber verdiler geleceğiz dediler gelmedilir. Bizde Mehmetler tarımı aradık. Mehmetler tarım gelip tadilatı yapıp bazı parçaları değiştirdi. Ve bu sayede de su çıkmayan yerlere su çıkardılar. Ve sonrasında da davalı hiç gelmedi. Ben teknik kısımlarını bilmediğim için hangi parçalardan kaynaklı su çıkmadığını bilmiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı ... 19/07/2023 tarihli keşifte; "Ben kurulum sırasında burada idim. Davalı şirket burada kurulumu yaptıktan sonra deneme amaçlı su verdiler çıkmadı, sonra geliriz dediler bir daha gelmediler, Mehmetler tarıma haber verdik onlar geldi bazı parçalar ekleme yapıldı. Ekleme yaptıktan sonra su çıkmaya başladı. Davalı taraf kurumunu yaptıktan sonra su verdiğimizde doğu taraftaki cevizler ile batı taraftaki elmalara su çıkmadı 1500 fidanımız kurudu. ...... tarım gelip ekleme yapınca su çıktı. Arızanın olduğunda haber verdik fakat davalı taraf gelmedi. Damlama sistemi içinde çağırdık yine gelmediler. Sözleşme yapılırken hangi malzemelerin hangi ebatta kullanılacağı yazılı idi. Çekvaf takacaklardı takmamışlar." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Bilirkişiler ...ve ..'nın 03/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda. Üniversal Sulama Sistemleri Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketinin, ...

Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden 2.000 metre PE100 90 /10 siyah HDPE boru, 1.600 metre PE100 125/10 siyah HDPE boru, 2.800 metre PE100 75/10 siyah HDEP boru, 756 metre PE100 160/16 siyah HDPE boru, 600 metre PE100 160/16 siyah HDPE boru, 700 metre PE100 160/10 siyah HDPE boru, 100 metre PE100 110/10 siyah HDPE boru satın almış olduğunun dosya muhteviyatında bulunan irsaliyelerden tespit edildiği, keşfini yapmış oldukları ekim alanlarının toplam 210.000 metrekare vadi görünümünde bir alan olduğu, doğu ve batı kısımlarının yüksek tepelerden oluştuğu, sulama suyunun vadinin tabanından çıkarıldığı,

vadinin tepe kısımlarında sulamanın yeterli ölçüde yapılamadığının tespit edildiği, davacının şikayet konusu olan ekim alanındaki tepe noktalarına suyun gelmemesinin proje hatalarından kaynaklandığı, böyle sistemlerde basıncı dengelemek için kuyu çıkışından sonra sistemin sonuna doğru belirli aralıklarda boru çapının düşürülmesinin gerektiği kanaatinde olduklarını, oysa keşif sırasında açıkta görülen borularda bu sistemin uygulanmadığı, gidiş ve dönüş borularının tamamının 90'lık borular olduğunun tespit edildiği,

değerlendirme sonucu davacının iddia ettiği a ve b maddelerindeki hususlar hakkında herhangi bir hesaplama yapılmasının uygun olmadığı, c, d, e, maddelerinde ise Yahyalı Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş Esas numaralı dosyasında yapılan tespitin uygun olduğu belirlenmiştir.

Dosyanın daha önce rapor düzenleyen bilirkişi heyetine tevdi ile, her ne kadar bilirkişi tarafından tespitler yapılmış ise de, zararın tespitinin yapılmadığı görülmekle, zararın tespiti ile rakamsal ve dökümsel olarak yapılması ile taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi hususunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, 19/02/2024 tarihli ek rapor dosyaya ibraz edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 19/02/2024 tarihli ek raporunda; dava konusu taşınmazda ana hat haricinde kalan tüm kısımlarda 90’lık 10 ATÜ boruların kullanıldığı ve markasının ... olduğu, taraflar arasında yapılan teklif mektubu incelendiğinde hat borularının 160, 125, 110 ve 90’lık olarak planlandığı ve fiyatlandırıldığı, Keşif günü ana hat harici yapılan tüm arama ve tespitlerde 125’lik ve 110’luk borulara rastlanmadığı dolayısı ile teklif mektubunda bulunan kalemlerin söz konusu taşınmaza tesis edilmediği, Dolayısı ile bu kalemlerin yerine 90’lık boruların kullanıldığının kanaatine varıldığı,

Serbest piyasa faktörleri dikkate alınarak yapılan araştırmalar neticesinde Netafim marka ile ... marka arasında yaklaşık %20 lik Netafim marka lehine bir fiyat farkı olduğu, Teklif mektubunda Ana Boru Ortak başlığı altında bulunan 2800 metre HDPE 125*10 ATÜ BORU’nun tutarının 115.920,00 TL olduğu ve metre fiyatının 41,40 TL olduğu, Teklif mektubunda Ana Boru Ortak başlığı altında bulunan 550 metre HDPE 110*10 ATÜ BORU’nun tutarının 17.902,50 TL olduğu ve metre fiyatının 32,55 TL olduğu,

Teklif mektubunda Ana Boru Ortak başlığı altında bulunan 3400 metre HDPE 90*10 ATÜ BORU’nun tutarının 74.460,00 TL olduğu ve metre fiyatının 21,90 TL olduğu, Yapılan tespitler neticesinde dava konusu taşınmaza tesis edilmiş olan boruların 90’10 ATÜ borular olduğu ve teklif mektubunda belirtilen metre fiyatının ... marka için 17,52 TL olması gerektiği, Buna göre yapılan yeni hesaplamaya göre;

ANA BORU ORTAK (DAMLA SULAMA-DON KORUMA)

1 HDPE 160*16 ATÜ BORU 1.250 MT. 100,05 125.062,50 2 HDPE 125*10 ATÜ BORU 2.800 MT. 17,52 49.056,00 3 HDPE 110*10 ATÜ BORU 550 MT. 17.52 9.636,00 4 HDPE 90*10 ATÜ BORU 3.400 MT. 17.52 59.568,00

ARA TOPLAM 243.322,50

olması gerektiği ve davacının kaybının 90.022,50 TL (Doksan bin yirmi iki lira elli kuruş) olduğu belirlenmiştir.

Dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi ile, proformada belirtilen 2 adet çekvalf, 1 adet baypas kolektör ve 1adet kuyu filtre ile 1 adet otomatik disk filtresinin eksik olmasının ve 110,125, 160 mm çaplı ve 16 ATÜ borular yerine 90'lık 10 ATÜ boruların kullanılmasından kaynaklı eksik ürünlerin tamamlanması ve hatalı olan imalatların düzeltilmesi için dava tarihi itibariyle malzeme ve işçilik bedelinin denetime ve hüküm kurmaya elverişli olarak tespitinin istenilmesine karar verilmiş olup, 02/04/2024 tarihli 2. Ek rapor dosyaya ibraz edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 02/04/2024 tarihli 2. Ek raporunda; 1-06.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda da tespiti yapılmış olan;

a- Eksik 2 adet çekvalfin dava tarihi itibari ile değerinin 27.000,00 TL

b- 1 adet baypas kolektör değerinin 4.500,00 TL

c- 1 adet kuyu filtre ve otomatik disk filtresi değerinin 40.000,00 TL

d- Eksik imalatların tamamlanması işçliğinin 10.000,00 TL olduğu görülmüş ve aynı kanaatte olduğumuzdan bu husus ile ilgili herhangi bir hesaplama yapılmadığı,

2- Taraflar arasında yapılan teklif mektubu incelendiğinde hat borularının 160, 125, 110 ve 90’lık olarak planlandığı ve fiyatlandırıldığı, keşif günü ana hat harici yapılan tüm arama ve tespitlerde 125’lik ve 110’luk borulara rastlanmadığı dolayısı ile teklif mektubunda bulunan kalemlerin söz konusu taşınmaza tesis edilmediği, dolayısı ile bu kalemlerin yerine 90’lık boruların kullanıldığının kanaatine varıldığı, serbest piyasa faktörleri dikkate alınarak yapılan araştırmalar neticesinde Netafim marka ile ... marka arasında yaklaşık %20 lik Netafim marka lehine bir fiyat farkı olduğu 1. Ek raporda belirtilmiş ve davacının kaybının 90.022,50 TL olduğunun ifade edildiği,

3- Yukarıda yapılan hesaplamalar neticesinde davacının toplam kaybının 171.522,050 TL (27.000,00 TL + 4.500,00 TL + 40.000,00 TL + 10.000,00 TL + 90.022,50 TL ) olduğu belirlenmiştir.

Davacı vekilinin 20/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi vererek taleplerini 171.522,50-TL'ye yükselttikleri anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Somut uyuşmazlıkta davalı... Sulama Sistemleri San.ve Tic. Ltd Şti tarafından davacıya ait Kayseri, Yahyalı ilçesi ...ı Mahallesinde kain...,..,....., .. ....,.. ve ..... parsel nolu taşınmazlarda 206047 DA alana toplam 620.000,00 TL bedel ile nakliye, kazı ve kapama işleri hariç sulama sistemi yapılması yönünde anlaşıldığı, davalı şirketin davacı adına 11/01/2021 tarihli 620.000-TL bedelli fatura düzenlediği, fatura kapsamında davacının da imzasının bulunduğu görülmektedir. Davacı taraf davalının anlaşmaya uygun olmayan borular kullandığını, ayrıca eksik ürün kullanıldığını iddia ederek eksik ve farklı malzeme kullanılması nedeniyle zararının tazminin talep etmektedir.

Davalı yan süresi içerisinde cevap dilekçesi vermemiştir.

Davacının eksik ve farklı malzeme iddiası özetle;

-Arazide kullanılan boruların faturaya aykırı olarak farklı atü ve çapa sahip olduğu,

-Damlama sulama borularının Netafim markası olması gerekirken bu markanın kullanılmadığı,

-Sulama sisteminde anlaşma gereği 4 çekvalf kullanılması gerekirken eksik çekvalf kullanıldığı,

-Sulama sisteminde baypas kolektörü kullanılması gerekirken kullanılmadığı,

-Sulama sisteminde kuyu filtre bağlantı manifoldu kullanılması gerekirken kullanılmadığı yönündedir.

Eldeki dava açılmadan önce davacı tarafça Yahyalı Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... Değişik iş sayılı dosyasında inşaat bilirkişisi, harita bilirkişisi ve makine bilirkişi marifetiyle tespit yapılmış olup, bilirkişi raporunda;

Proforma faturada 90, 110,125, 160 mm çaplı 10 ve 16 ATÜ borular olmasına rağmen yapılan imalatta 60 ve 75 mm çaplı 8 ATÜ boruların da kullanıldığı , kullanılan boruların 8 ATÜ ve 10 ATÜ olarak karışık kullanıldığı, ana borudan damlama borularına geçiş yapan manifolt boruların 90 mm çaplı olması gerektiği söylenmesine rağmen bu borularım 75 mm çapında olduğu, fatura bilgisinde 4 adet çekvalf bulunduğu, yapılan tespitte motopomp odasında 1 adet çekvalfın bulunduğunun belirlendiği, diğer üç adet çekvalfın eksik olduğu ancak davacı tarafça bir tanesinin toprak altında bulunduğunun beyan edilmesi nedeniyle eksik çekvalf sayılısın 2 adet olduğu,

fatura bilgisinde 2 adet baypas kolektörü olmasına rağmen imalatta 1 adet baypas kolektörü tespit edildiği ve fatura bilgisinde 2 adet kuyu filtre manifoldu ve otomatik disk filtresi olmasına rağmen imalatta 1adet kuyu filtre ve 1 adet otomatik disk filtresi tespit edildiği, eksik ve hatalı olan imalatların düzeltilme bedelinin malzeme ve işçilik dahil olmak üzere 210.460,00-TL olduğu belirtilmiştir.

Tespit raporu davalı şirkete 13/04/2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davalı vekili tarafından 29/04/2022 tarihinde dilekçe verilmiş olduğundan süresinde rapora itiraz edilmediği görülmektedir.Bu itibarla tespit raporunun kesinleştiği açıktır. Mahkemece icra edilen keşiftede aynı eksikliklerin belirlendiği ayrıca proformada olmasına rağmen 110,125,160 mm çaplı ve 16 ATÜ borular kullanılmadığı belirlenmiş olup bunun yerine 90'lık 10 ATÜ borular kullanıldığı belirlenmiştir.

Hemen burada açıklamak gerekir ki dosya kapsamında yer alan 16/03/2021 tarihli teslim tutanağı ile davacıya sulama tesisinin teslim edildiği görülmekle beraber davalının süresinde cevap dilekçesi vermemiş olması nedeniyle ayıp ihbarına yönelik bir itiraz bulunmadığı ve davanın iş tesliminin üzerinden yaklaşık 2 yıl sonra açıldığı yönündeki savunmasına itibar edilmemiştir.

Hal böyleyken 2 adet çekvalfın, 1 adet baypas kolektörün, 1 adet kuyu filtre ve 1 adet otomatik disk filtresinin eksik olduğu sabittir.

Sonuç olarak proformada belirtilen 2 adet çekvalf, 1 adet baypas kolektör ve 1 adet kuyu filtre ile 1 adet otomatik disk filtresinin eksik olmasının ve 110,125, 160 mm çaplı ve 16 ATÜ borular yerine 90'lık 10 ATÜ boruların kullanılmasından kaynaklı eksik olanların tamamlanması ve hatalı olan imalatların düzeltilmesi için dava tarihi itibariyle malzeme ve işçilik bedelinin tespiti için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup.

01/04/2024 tarihli ek raporda eksik 2 adet çekvalfin dava tarihi itibari ile değerinin 27.000,00 TL, 1 adet baypas kolektör değerinin 4.500,00 TL, 1 adet kuyu filtre ve otomatik disk filtresi değerinin 40.000,00 TL, eksik imalatların tamamlanması işçliğinin 10.000,00 TL olacağı, ayrıca taraflar arasında yapılan teklif mektubu incelendiğinde hat borularının 160, 125, 110 ve 90’lık olarak planlandığı ve fiyatlandırıldığı, keşif günü ana hat harici yapılan tüm arama ve tespitlerde 125’lik ve 110’luk borulara rastlanmadığı dolayısı ile teklif mektubunda bulunan kalemlerin söz konusu taşınmaza tesis edilmediği,

dolayısı ile bu kalemlerin yerine 90’lık boruların kullanıldığının kanaatine varıldığı, serbest piyasa faktörleri dikkate alınarak yapılan araştırmalar neticesinde Netafim marka ile ... marka arasında yaklaşık %20 lik Netafim marka lehine bir fiyat farkı olduğu ve davacının kaybının 90.022,50 TL olduğu, sonuç olarak davacının zararının 171.522,50 TL (27.000,00 TL + 4.500,00 TL + 40.000,00 TL + 10.000,00 TL + 90.022,50 TL ) olduğu kanaatine varılmıştır.

Ek rapor hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan ek rapora karşı itirazlar yerinde görülmemiştir.

Davacının ıslah suretiyle davasını 171.522,50-TL'ye yükselttiği davalı vekilinin ise ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunduğu görülmekte ise de taraflar arasındaki akdi ilişkinin 2021 yılında kurulduğu, eldeki davada sözleşmeye aykırılıktan doğan zararın tazmini talep edildiğinden 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu gözetilerek davalı yanın zamanaşımı itirazı haklı bulunmayarak davanın kabulü ile 171.522,50-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Katip · ¸E-imzalıdır Hakim · ¸E-imzalıdır