Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1448 K.2023/959

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle.

Davacının davalı kooperatifin üyesi olarak daha önce kendisine tebliğ edilen konut kesin hesabını ödediğini, tapusu aldığını ve yıllar önce üyelikten ayrıldığını, davacının daha sonra genel kurul toplantısına çağrılmadığını, kooperatif vekilininde 310 ortağın tapusunu alarak üyekilten ayrıldığını Ticaret Mahkemesine verdiği dilekçede ikrar ettiğini, davalının ödeme talebine davacının Ankara Gölbaşı Noterliği’nin 05/03/2015 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile itiraz ettiğini, davacının süresi içerisinde takibe itiraz edemediğini, bu nedenle dava açıldığını, davacının kooperatif üyesi olmadığını,

ödeme yapıp tapusunu aldıktan sonra davacının yönetim kurulu tarafından ibra edildiğini belirterek tedbir ile icra takibi nedeni ile borçlu olmadığının tespiti ve tazminata karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle.

Davacının kooperatif üyesi olmadığı ve borcu olmadığına ilişkin beyanlarının doğru olmadığını, 2015 yılında yapılan kesin hesap maliyetinin kesinleştiğini, bazı üyelerin ödeme yapmaması nedeni ile banka borçlarının zamanında ödenemediğini ve bu nedenle inşaatlara devam edilemediğini, çıkarılan ek maliyetin Kooperatifler kanunu madde 32 ve 54’de ön görülen ek ödeme niteliğinde olmadığını, 30/06/2018 tarihli genel kurulun 8. maddesi ile alınan kararın kesinleştiğini, kooperatif kesin hesap maliyet borcunu ödememiş her bir ortağın kök maliyete ilave olarak 16.301,89 TL ek maliyeti ödemesi gerektiğinin tespit edildiğini,

borcun 24 taksitte ödenmesi gerektiğini, davacının isminin hazirun cetvellerinde yer aldığını, davalı kooperatifte hiçbir zaman sabit fiyatla/peşin bedelle üyelik uygulaması yapılmadığını belirterek davanın reddi ile tazminata karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

DELİLLER

Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas (Kapatılan Kayseri 5. İcra Müdürlüğünün ...) sayılı takip dosyası, kooperatif defter ve kayıtları, üye işlem dosyası, bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce davacın kısmen kabulüne ilişkin verilen 22/09/2021 tarihli, ... Esas - ... Karar sayılı karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 08/12/2022 tarih, ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla Kaldırılmakla, dosya mahkememizin yukarıda yazılı esasına kaydı yapılmış ve yargılamaya bu esas üzerinden devam olunmuştur.

Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas (Kapatılan Kayseri 5. İcra Müdürlüğünün ...) sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı Sınırlı Sorumlu Esenşekerkent Konut Yapı Kooperatifi, borçlu ... olduğu, alacaklı tarafından 9.483,56 TL Kesin/ Ek Maliyet Taksitleri (2019-Şubat, Mart, Nisan, Mayız Dönemleri), 257,22 TL işlemiş faiz (Sabit Oranlı İşlemiş Faiz (%18)) olmak üzere toplam 9.740,78 TL alacak nedeniyle ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 28/09/2019 tarihinde tebliğ olduğu, anlaşılmıştır.

Kaldırma kararı öncesi alınan bilirkişi raporlarında;

Mali müşavir ve kooperatif hukuku konusunda uzman bilirkişi raporunda: Davalının davacı kooperatif ana sözleşmesinin m.61-63 hükümleri gereği çıkartılmış bir kesin maliyet talep ettiği, davacının kooperatifin ortağı ve genel kurulca ödeme şartları belirlenmiş kesin maliyet ödemekle yükümlü olduğu, davalı kooperatifin 17/02/2015 tarihinde kesin maliyet çıkardığı, bu maliyet raporunun üyeler 26/02/2015 tarihinde taahhütlü posta ile gönderildiği, arada geçen dönemde genel kurul yapmadığı,

daha sonra 2018 yılında 2014-2018 yılları arasını kapsayan bir genel kurul yaptığı ve bu genel kurulda 2015 yılına ait kesin maliyetin ödeme şartlarını belirlediği, ancak bu kesin maliyetin geçen zaman içinde artan maliyetler için güncellenmesine de yine genel kurulun 9. Maddesine göre karar verildiği, bu bu karara istinaden kesinleşmiş ve tebliğ edilmiş kesin maliyetten sonra güncellenen kesin maliyetin, ortaklara tekrar tebliğ edilip kesinleştirildiği, dolayısıyla yapılan ek güncellemenin kesin maliyetin bir parçası ve her ikisinin birlikte bir kesin maliyet oluşturduğu,

kesinleşmiş maliyetin ödenmemesi nedeniyle kesin maliyet içinde yer alan banka faiz borcu farkı ve inşaat maliyeti artışlarının güncelleme içinde talep edinildiğinde bunun davacıdan talep edilebileceği, ancak üyelere konutların metre kare büyüklüğü dikkate alınarak ek maliyet dağıtımı yapılıp tüm üyelere eşit miktarda dağıtım yapıldığından nispi eşitlik ilkesine aykırı düştüğü, buna göre davacının, ek maliyet hesabı hariç davacı kooperatife genel kurulda belirlenen kesin maliyet ödeme şekline göre,

kök maliyet tutarı üzerinden takip tarihi itibariyle 6.766,57 TL anapara ve yıllık %9 faiz gereğince 93,43 TL faiz borcu olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Mali müşavir, kooperatif hukuku konusunda uzman bilirkişi ve inşaat mühendisi bilirkişi heyeti tarafından sunulan bilirkişi raporunda özetle. Mahkemenin ara kararında belirtilen hususlara yönelik olarak taraf itirazlarına ilişkin değerlendirmeler raporumuz içinde yapılmıştır. Davacı ödemesi ilgili dönem karne katsayıları dikkate alınarak yeniden endekslemeye tabi tutulmuştur.

Tarafımızca yapılan endeksleme soncunda bulunan tutar davalı tarafça yapılan hesaplamadan daha düşük bulunmuştur. Hal böyle olunca davalının kabulünde olan endekselenmiş tutar davacı ödemesi olarak dikkate alınmış ve takip tarihindeki davacı borcu raporumuz içinde gösterilmiştir. Mahkemece davalının davacıdan ek maliyetin talep edebileceğine ilişkin kanaat oluşması durumunda talep edilecek tutara ilişkin hesaplama raporumuz ekindeki tabloda sunulmuştur.

Davacı ödemesinin sepet metoduna göre endekslemesi ana sözleşmeye aykırılık oluşturmaktadır. Ödemenin hangi kritere göre endeksleneceği ana sözleşmeye aykırılık oluşturmaktadır. Ödemenin hangi kritere göre endeksleneceği ana sözleşmede açık bir şekilde yazılmıştır ve müteahhitlik karne katsayılarıdır.

Ancak Mahkemece sepet hesabına göre yapılan tutarın davacı ödemesi olarak kabul edilmesi halinde bu tutar kök raporumuzda belirtmiş olduğumuz toplam maliyetten indirimli olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

BAM Kaldırma ilamı doğrultusunda Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2022/2163 esas 2022/3713 karar sayılı ilamı da dikkate alınarak, inşaat mühendisi, mali müşavir ile nitelikli hesap uzumanı bilirkişi heyetinde rapora alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından mahkememize sunulan 20/07/2023 havale tarihli raporda özetle.

Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinder BAM kararında belirtilen 1163 sayılı Kantn'a 7410 sayılı Kanun'la eklenen geçici 11. maddesinde belirtilen tüm inşaatların tamamlanmadığı, dosyadaki hesap güncelleme raporu ve ekinden tespit edildiği, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2022/2163 esas 2022/3713 karar sayılı ilamında.

Dava kooperatif genel kurulu kararı uyarınca oluşturulan komisyon tarafından yapılan keşin maliyet hesabı doğrultusunda davalıdan talep edilen alacağa ilişkindir. 45.06.2022 tarih ve 31867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7410 sayılı Çevre Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 2. maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici İ1. maddede.

“Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, Kayseri ilinde aşağıdaki şartları taşıyan yapı kooperatifleriyle sınırlı olmak üzere bu madde hükmü uygulanır. a) İnşaatların etaplar halinde yapılarak teslim edilmesi, b) Terkin edilmemiş olması, c)Yapımı tamamlanan etapta bağımsız bölüm malıkine kooperatifçe tahakkuk ettirilen bedelin ödenmiş olması, ç) Kooperatif tarafından üyeye konutunun tapu devrinin yapılmış olması, şartlarının birlikte sağlanması halinde;

konutun dapu devrinin yapılmasından sonraki dönemler içim yapı kooperatifi tarafından yönetim Biderleri hariç olmak üzere her ne ad altında olursa olsun yapılmış borçlandırmalar veya bu kapsamda üçüncü şahıslara kooperatif tarafından yupılan alacağın devrine ilişkin işlemler hükümsüzdür.

Birinci fıkra kapsamındaki şartları birlikte sağlayan kişilere karşı yapı kooperatifinin veya bu alacağı devralan üçüncü kişilerin Yyapı könperatifi nedeniyle açmış oldukları her türlü alacak veya tazminat davaları ile bu kapsamda yapılan ilamsız iera takipleriyle ilgili olarak; ilgilinin talebi halinde bu davalarda verilen ve henüz kesinleşmemiş mahkeme kararları ile kesinleşen dava ve takiplere dayarılarak başlatılan icra işlemleri, haciz, satış ve tahliye uygulamaları durdurulur.

Bu alacaklar kapsamında kesinleşen lamlara dayanılarak devam eden takipler ile kesinleşen icra takiplerine son verilmesi için birinci Jikra uyarınca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde borcun bulunmadığına dair davanın açıldığına ilişkin belgenin ibraz edilmesi zorunludur; borcun bulunmudığına ilişkin kesinleşen ilamın icra dairesine ibraz edilmesi halinde takip sonlandırılır.” düzenlemesine yer verildiği,

bu durumda, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın anılan yasal düzenleme uyarınca değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmekte olup, hükmün bu nedenle re'sen bozulmasına” şeklinde karar verildiği, mahkemece bu karar doğrultusunda rapor düzenlenmesi istendiği, 15 Haziran'da Resmi Gazetede yayınlanan 7410 sayılı Çevre Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik yapılmasına dair kanun ile Kooperatifler Kanununa geçici maddesine dayanmakta olduğu,

bu madde gereğince tahdidi olarak sayılmış olan hususlar kooperatif ortağı tarafından sağlandığı taktirde konutun tapu devrinin yapılmasından sonraki dönemler için yapı kooperatifi tarafından yönetim giderleri hariç olmak üzere her ne ad altında olursa olsun yapılmış borçlandırmalar veya bu kapsamda üçüncü şahıslara kooperatif tarafından yapılan alacağın devrine ilişkin işlemler hükümsüz olacağı,

birinci fıkra kapsamındaki şartları birlikte sağlayan kişilere karşı yapı kooperatifinin veya bu alacağı devralan üçüncü kişilerin yapı kooperatifi nedeniyle açmış oldukları her türlü alacak veya tazminat davaları ile bu kapsamda yapılan ilamsız icra takipleriyle ilgili olarak; ilgilinin talebi halinde bu davalarda verilen ve henüz kesinleşmemiş mahkeme kararları ile kesinleşen dava ve takiplere dayanılarak başlatılan icra iştemleri, haciz, satış ve tahliye uygulamaları durdurulur.

Bu alacaklar kapsamında kesinleşen ilamlara dayanılarak devam eden takipler ile kesinleşen icra takiplerine son verilmesi için birinci fıkra uyarınca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde borcun bulunmadığına dair davanın açıldığına ilişkin belgenin ibraz edilmesi zorunludur; borcun bulunmadığına ilişkin kesinleşen ilamın icra dairesine ibraz edilmesi halinde takip sonlandırılır düzenlemesi yer almakta olduğu, Ancak bahse konu düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından 2022/126 E., 2023/29 K, 16/02/2023 tarihli karar ile Anayasanın 10. Ve 48. Maddelerine aykırı olması gerekçesi ile iptal edildiği,

kooperatife ait inşaatların henüz tamamlanmamış olduğu ve hali hazırda devam etmekte olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Dava, kooperatif üyesi olan davacıdan konut ek/kesin maliyet alacağının tahsili için başlatılan icra takibine karşı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Emsal nitelikteki Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 20/01/2022 tarih ve 2021/6310 E - 2022/185 K sayılı ilamında belirtildiği üzere, bütün inşaatlarının bitmesine müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedelin kooperatif ortağından talep edilebileceği, dosya kapsamından anlaşılacağı üzere davalı kooperatifin inşaatlarının halen devam ettiği, bu nedenle takibe konu ek/kesin maliyet taksitlerinin davacıdan talep edilemeyeceği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip Hakim