Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/187 K.2024/154

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalının, davacı kooperatifin üyesi olduğunu, davalının bu üyeliğini ...isimli kişiden devraldığını, müvekkili kooperatifin davalı üyeden alacağı olan genel gider katılım payı alacağı, yönetim giderleri alacağı ve ana sözleşme gereği kesin maliyet bedelinin endekslenmiş halinin %10'u alacağını, resmi gider alacağını ve kesin hesap maliyet alacağını talep ettiğini,bu hususta ... arabuluculuk bürosuna başvurulduğunu,

13.07.2020 tarihli arabuluculuk dava şartı son tutanakta da anlaşılacağı üzere davalı ile anlaşmaya varılamadığını,fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile genel gider katılım payı alacağı için 100,00 TL, yönetim gideri alacağı için 100,00 TL, ana sözleşme gereği kesin maliyet bedelinin endekslenmiş bedelinin %10 alacağı için 100,00 TL, resmi gider alacağı için 100,00-TL , kesin maliyet hesabı alacağı için 100,00-TL olmak üzere toplamda 500,00 TL'nin ödenmesi gerekli günden başlayarak ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; açılan bu davada zamanaşımı itirazlarının ve haksız istek, taleplerle açılan davayı kabul etmediklerini, yönetim kurulu kararı gereğince müvekkilinin ödemesi gereken borcun 130.650,00-TL olduğunun kooperatifçe müvekkiline bildirildiğini, müvekkilinin daha önceki yaptığı ödemelere ek olarak 130.650,00-TL daha ödeme yaptığını, davacı ile müvekkilinin karşılıklı olarak 20/04/2015 tarihinde birbirlerini ibra ettiklerini, anılan tüm bu nedenlerle açılan davayı kabul etmediklerini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

... Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden kooperatif ana sözleşmesi ile genel kurul tutanakları ve davalı kooperatiften davacının üyelik dosyası ile ödeme belgeleri celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, (davanın tamamen ıslahı sonrası) kooperatif aidat borcunun tahsili,olmadığı taktirde genel yönetim gideri istemi ile davacı kooperatifin davalı kooperatif üyesi aleyhine açmış olduğu alacak davasıdır. Mahkememizce davanın reddine dair karar verilen, 05/11/2021 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 10/02/2022 tarih ve / Esas - / sayılı kararı ile Kaldırılmakla, dosya mahkememizin yukarıda esası yazılı sırasına kaydı yapılmış ve yargılamaya bu esas üzerinden devam olunmuştur.

Mahkememizce, dosyanın muhasebeci ve kooperatif konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile kooperatif defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 15/08/2022 tarihli kök raporda özetle.

Davacının davalı lehine yaptığı uygulama (taleple bağlıık kuralı) hesaplamada kullanıldığında davacının talep edebileceği faiz tutatı 21.351 TL olduğu, davacının 2017-2018-2019 ve 2020 yıllatından toplam 11.747,49 TL genel gider payı alacağı hesaplandığı, davacının 2022 ve 2021 yılı üye sayıları Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden talep edildiğinde 2021 ve 2022 yılı genel gider payı hesaplaması yapılabileceği, davacı kooperatifin Ticaret Sicil Gazetesi'nden terkin edilmediği, davalı adına tapunun tescil edildiği, davalının kesin maliyet bedelini ödemiş olduğu,

davacı kooperatifin yukarıda izah edilen hususlar ışığında “etap etap” nitelikte olup olmadığının taktirinin mahkememize ait olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Taraf vekillerinin bilirkişi kök raporuna itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin düzenlenmesi olduğu 12/01/2023 tarihli ek raporda özetle; davacının davalı lehine yaptığı uygulama (taleple bağlılık kuralı) hesaplamada kullanıldığında davacının talep edebileceği faiz tutarı 21.351,00 TL olduğu, davacının 2017-2018-2019 ve 2020 yıllarından toplam 11.747,49 TL genel gider payı alacağı

hesaplandığı, davacının 2022 ve 2021 yılı üye sayıları Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden talep edildiğinde 2021 ve 2022 yılı genel gider payı hesaplaması

yapılabileceği, ancak davacının davalıdan hem aidat hem de genel gider payı talep etmesi

mümkün olmadığı, davacının davalıdan 7410 sayılı Kanun’la Kooperatifler Kanunu’na

eklenen geçici 11. madde kapsamında aidat talep edemeyeceğinin anlaşılması durumunda

genel gider talep edebileceğinin tespit edildiği bildirilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından 12/01/2023 tarihli ek raporda belirtilen eksik hususlar ikmal edilerek ve davacının itirazlarının değerlendirilerek ek rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 04/08/2023 tarihli ek raporda özetle; davacının derdest davayı ıslah ettiği 04.07.2022 tarihinden geriye doğru 5 yıllık süre için kişi başına hesaplanan genel gider payı 16.486,64 TL olduğu,

davacı vekili genel giderlerin bilançonun onaylanması ile kesinleştiğini ve genel gider tutarı içine kaydedilmiş inşaat maliyetlerinin de genel gider olarak talep edilebileceği, mali müşavir bilirkişinin onanmış bilançolara muhalif rapor vazdığını, derdest davanın genel kurulları iptali davası olmadığını, özel hukuk işlemlerinin taleple bağlı olduğunu, kesinleşen bilançonun hile olamaması kaydı ile irdelenemeyeceğini belirtildiği,

davacı vekilinin bu itirazları dikkate alınırsa ve genel gider hesabına kaydedilmiş inşaat maliyetlerinin de davalıdan talep edilebileceği yönünde mahkemede kanaat oluşursa talep edilebilecek genel gider payı 34.622,04-TL olarak hesaplanacağı, tüm bu hususlar nazara alındığında davacı kooperatife ait etaplar halinde inşa edilmesine ilişkin düzenlemenin Genel Kurul toplantı tutanaklarında yer aldığının tespit edildiği bildirilmiştir.

Düzenlenen 04/08/2023 tarihli ek raporda faiz hesabı yapılmadığı görülmekle, dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile önceki düzenlenen ek raporlarda bütünleştirilerek talep edilebilecek aidat ve işlemiş faiz miktarı ile aidat alacağına ıslah tarihinden itibaren talep edilebilecek faiz oranına yönelik ek rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 07/12/2023 tarihli ek raporda özetle.

Davacının davalıdan genel kurul kararlarına göre talep edebileceği aidat ve gecikme faizi tutarı tam ıslah tarihi itibariyle 80.200 TL anapara ve 23.236,28 TL işlemiş faiz olarak hesaplandığı, bu tutar hesaplanırken 9.07.2021 tarihli genel kurulda kesin maliyet kararı alındığı için bu tarihten sonra hesaplamaya aidat dahil edilmediği, zaten genel kurulda alınmış bir aidat kararı da olmadığı,

davacı taraf davalıdan talep ettiği tutarı hesaplarken davalı lehine olmak üzere ödemeleri tek bir kalem olarak Temmuz 2010 dönemine giriş yaptığı, ayrıca yine davalı lehine olmak üzere 2018 yılındaki 20.000 TL tutarlı ara ödeme taksitler halinde olmasına rağmen Kasım 2018 dönemine tek kalem olarak eklendiği, davacının davalı lehine yaptığı uygulama (taleple bağlılık kurali) hesaplamada kullanıldığında davacının talep edebileceği tutar 80.200 TL anapara ve 21.351 TL işlemiş faiz olarak hesaplandığı, bilirkişilerce davacının bu tutarı talep edebileceği yönünde görüşlerinin olduğu,

davacı tarafın davalıdan talep ettiği tutarı belirlerken 9.07.2021 tarihinde kesin maliyet kararı alınmasına rağmen, bu tarihten ıslah tarihine kadar geçen her ay için 2.500 TL aidat ekleyerek hesaplama yaptığı, mahkememizce 9.07.2021 tarihinde kesin maliyet kararı alınmasına rağmen, önceki dönemde alınan aidat kararının devam edeceği oluşması durumunda davacı davalıdan 107.700'TL asıl alacak ve 31.351 T işlemiş faiz talep edebileceği, yasal faiz oranı üzerinden işlemiş faiz tutarı 2.745 TL; yıllık %18 oranı üzerinden işlemiş

faizi ise 5.491,76 TL olarak tespit edildiği, ... BAM 6. H.D’nin güncel kararlarına göre davalıya çıkarılan kesin

maliyet sonrası aidat tutarı 155.000 TL olduğu, bu tutara hesaplanan işlemiş faiz ise 76.233,75TL olduğu, davacının davalıdan genel gider payı talep edebileceği yolunda kanaat oluşması durumunda talep edilecek genel gider tutarı 16.486,64 TL olup, bunun yıllık %9 yasal faiz oranı üzerinden işlemiş faiz tutarı 2.745 TL; yıllık %18 oranı üzerinden işlemiş

faizi ise 5.491,76 TL olarak tespit edildiği, ... BAM 6. H.D’nin güncel kararlarına göre davalıya çıkarılan kesin

maliyet sonrası aidat tutarı 155.000 TL olduğu, bu tutara hesaplanan işlemiş faiz ise 76.233,75

TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Somut davanın değerlendirilmesinde.

Yargıtay 23. HD'nin 2013/829 Esas 2013/1810 Karar sayılı 22/03/2013 tarihli ilamından da anlaşıldığı üzere Genel kurul kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılmasına gerek olmadan genel kurullarca kararlaştırılan parasal yükümlülüklere ilişkin kararlar daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece tüm üyeleri bağlayacağı, genel kurulca belirlenen aidat miktarı ve gecikme faizi oranları, genel kurul kararlarına katılsın ya da katılmasın ortaklara ayrıca tebliğinin gerekmediği,

toplantıya katılmayan üyeler için de bağlayıcı olduğu, kesinleşmiş olması ve yok hükmünde olmaması halinde bu kararın alacağın dayanağı durumunda olduğu, davacı kooperatifin 2009 ila 2020(dahil) yılları arasında yapılan genel kurul toplantılarında alınan aidat ödenmesine ilişkin kararların iptal edildiğine veya yok hükmünde olduğuna dair itiraz olmadığı gibi bu hususta dosya kapsamında bir delilin de bulunmadığı,bu nedenle alınan genel kurul kararının tüm üyeleri bağlayacağı,

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalının ödemesi gereken aidat borcunun 107.700 TL anapara ve 31.351 TL işlemiş faiz olduğu tespit edildiğinden davacının tam ıslah dilekçesindeki talebi gözetilerek davanın kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...