Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/481 K.2024/166

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili kooperatifin Kayseri ilinde faaliyet gösteren konut yapı kooperatifi olup bugüne kadar 192 üyeye 196 arsa sahibine konut teslimi yaptığını, davalı ise müvekkili kooperatifin üyesi olup müvekkili kooperatiften ferdileşme suretiyle taşınmaz temin ettiğini, Müvekkili kooperatifin halen tasfiye sürecine girememiş olduğunu 10 yıldan fazla süredir kooperatife üye olan kişilere ve 15 yıl önce arsasını kat karşılığı devreden arsa sahiplerine konutunu teslim edemediğini,

mağduriyetlerin çığ gibi büyüdüğünü üyelerin ve arsa sahiplerinin haklarının temin edilmesi hususunda umudunu yitirdikleri dönemde iflasa sürüklenmekte olan müvekkili kooperatifin mağdur üyelerin bir araya gelişi ve gayretli çabalarıyla tekrar ayağa kalktığını ve üyelere ve arsa sahiplerine taahhüt edilen konutların yapımı ve teslimi ile seneler öncesine ait borçların ödenmesi için son süratle çalıştıklarını, kooperatiften taşınmaz temin eden üyelerden kesin maliyet bedeli alınmadığı anlaşılmış ve üyelerden ödenmeyen kesin maliyet bedelleri talep ve dava edildiğini,

Kayseri Asliye Ticaret Mahkemelerinde 160'dan fazla dava açıldığını ve bu davaların konusu, kooperatiften taşınmaz temin eden üyelerin kesin maliyet borcuna ilişkin olduğunu, müvekkili kooperatif açısından, davalının 2003 yılından bu yana her yıl alınan genel kurul kararları ile davalıdan zaten muaccel aidat alacağı bulunduğunu, kooperatifin söz konusu aidat alacağını tüm üyelere karşı talep etmiş olmakla birlikte koperatiften taşınmaz temin edip her türlü istifa, ilişik kesme belgesi olsa söz konusu aidatı ödemesi gerektiğini,

taraflarınca açılan dava her ne kadar taşınmazın aynına ilişkin olmasa da nihayetinde davacı müvekkili konut yapı kooperatifi olduğundan, davalının kooperatiften ferdileşme yoluyla konut edindiğinden ve işbu dava konusunu davalı üyenin aidat borcu teşkil ettiğinden davalının kooperatiften temin ettiği taşınmazın tapu kaydına "davalıdır." şeklinde şerh düşülmesini talep ettiklerini, bununla birlikte davalı ile aynı nitelikteki bir çok kooperatifin borçlusu, taşınmazları başkaca kişilere satıp devretme yoluna gitmekte olduğunu, bu şekilde davalının da mal kaçırma ihtimali bulunmakta olduğunu,

davalıların böyle bir tavır sergilemesi halinde taraflarınca açılacak tasarrufun iptali davalarında tapuları devralan üçüncü kişilerin mağduriyetinin oluşmaması açısından davalının kooperatiften temin ettiği taşınmaz olan de kayıtlı bulunan mesken vasfındaki taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine "davalıdır şerhi" konulmasını talep etme zarureti hasıl olduğunu, Bu sayede müvekkili kooperatifin, üzerine tedbir konulamayan dava konusu taşınmazın devredilmesi ve davalının mal kaçırması ihtimalinde hak kayıpları yaşamayacağını, bir nebze olsun dava konusu hak güvence altına alınacağını,

fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 9.000-TL aidat alacağının alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 / aylık %1,5 faiz ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili kooperatifine ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından açılan haksız ve hukuka aykırı davayı kabul etmediklerini ve reddini talep ettiklerini, davacının aidat alacağını kabul etmemekle birlikte davacı 2003 yılından bu yana her yıl alınan genel kurul kararları ile davalıdan muaacel alacağı bulunduğunu belirterek 2003 yılı Ocak ayı itibariyle aidat talebinde bulunulduğunu, müvekkilinin yıllar önce davalı kooperatif ile ilişiği kesilmiş olduğunu, ayrıca davacı kooperatiften istifa etmiş ve böylece davacı kooperatife üye olmadığından davacının aidat alacağı talebinde bulunması mümkün olmadığını,

müvekkillerine verilen taahhütnamelerde kesin maliyet bedeli ödeyerek tapusunu alan üyeden başka hiçbir ad altında para talep edilemeyeceğini yönünde genel kurul kararı alınması neticesinde borcunu ödeyip tapusunu alan müvekkilinden daha sonra aidat talep edilmesi müvekkilinin müktesep haklarının açıkça ihlali olduğunu müvekkilinin halen üye kabul edilse dahi bu genel kurul kararı ile şartlı üye statüsünde olup kendisinden aidat , genel gider vs. talep edilemeyeceğini edilmesi halinde ise müktesep haklarının ihlal edileceğinin açık olduğunu,

davacı taraf müvekkilinin temerrüde düştüğünden bahsetmekte olduğunu bu hususta alınmış ve müvekkillerine tebliğ edilmiş bir genel kurul kararı dahi bulunmadığından hangi hukuki sebeple temerrüde düştüğü gerekçesi ile dava tarihinden itibaren %18 faiz oranı ile faiz talebinde bulunması kanuna aykırı olduğunu, kooperatif ile üyesi arasında bir ticari iş söz konusu olmadığın, kooperatif tarafından aidatlarının ödenmesinde temerrüde düştüğünden bahisle üyelerden, talep edilecek temerrüt faizinin oranı yasal faiz oranını geçemeyeceğini, davacı kooperatifin yıllık % 18 faiz talebi de haksız ve kanuna aykırı olduğunu,

müvekkilinin tapusunu uzun yıllar önce almış olup üyelikle ilişiği kesildiğinden alacak talebi zamanaşımına uğradığını, davacının haksız ve hukuka aykırı davasının esastan reddini ve zamanaşımı itirazımızın değerlendirilerek zamanaşımından davanın reddini yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı kooperatife yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı kooperatifin davalı üyesinden aidat borcundan kaynaklanan alacak talebine ilişkindir. Davacı Kooperatifin Anasözleşme ve tüm Genel Kurul Karar örnekleri Kayseri Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden celbedilmiştir. Davalıya ait üyelik dosyası, kooperatifçe çekilen kura tutanağı, yönetim kurulu kararları ve davalının yaptığı ödemelere ilişkin belgelerin Kooperatif Başkanlığından celbedilmiştir. nolu bağımsız bölümde bulunan taşınmazın ilk tedavülden itibarın tapu kayıtları Melikgazi Tapu Müdürlüğünden celbedilmiştir.

Mahkememizce Mali Müşavir ve Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişi heyetinden alınan 04/08/2023 havale tarihli raporda.

Mali Müşavir bilirkişi incelemesi sonucu, Davacı kooperatif genel kurul kararlarına göre 2003 yılından 2022 Mayıs ayına kadar 150 m² büyüklüğünde daire üyeliği bulunan davalının ödemesi gereken aidat toplamı 181.510 TL olduğu, dosyadaki hesap ekstresinde davalının 108.870 TL ödeme yaptığı gözüktüğü, buna göre davacının davalıdan 181.510 TL - 110.867,48 TL = 70.642,52 TL alacağı hesaplandığı,

Nitelikli Hesap Uzmanı bilirkişi incelenmesi sonucu, 1163 Sayılı Koopetatifler Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca Genel Kurul bütün üyeleri temsil eden en yetkili organ olup Kanun veya ana sözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar verme yetkisi bulunduğu,

Genel kurulda hakkaniyetin gerektirdiği ölçüde gerekli kararlar alınabileceği gibi daha önce alınan ve uygulanan kararların değişen koşullar ve eşitlik ilkesi gerektirdiğinde, değiştirilmesi mümkün ve geçerli olup, bu durumda kazanılmış hakların ihlalinden söz edileyeceği, Kooperatifin Tip Ana Sözleşmesi'nin 23/1. maddesinin 6. bendi uyarınca ortaklardan tahsil edilecek aidat, taksit miktarı ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasların tespit etmek de genel kurul yetkisi dahilinde olduğu,

Genel kurul kararları kooperatif ile üyesi arasındaki sözleşme hükmü niteliğinde olup genel kurulda alınan kararlar oylamaya katılsın veya katılmasın iptal edilmediği müddetçe veya butlan yaptırımına tabi olduğu tespit edilmedikçe tüm ortakları bağlayacağı, Genel kurul kararları tebliğe ihtiyaç göstermeden genel kurula katılan, katılmayan bütün ortakları bağlar ve iptal edilmedikçe tüm ortakların bu kararlara uyması gerektiği, bu alınan genel kurul kararlarının uygulanması için Ticaret Sicil Gazetesi'nde tescil ve ilanına gerek olmadığı,

Kooperatifçe kesinleşmiş genel kurul kararlarına istinaden talepte bulunulabileceği, bilanço açığının kapanması veya ortağın kişisel sorumluluğunun artırılması halinde ek ödemeden söz edilebileceği, aidatların artırılması, tapu alınması için bazı giderlerin alınması, gecikme faizi, konutların yapımının hızlandırılması için ek aidat, çevre ve bahçe düzenlemesine yönelik alınan kararların ek ödeme niteliğinde olmadığı, bu bakımdan 1163 sayılı Kanun'un 31/1 ve 52/1 maddelerindeki ağırlaştırılmış karar yeter sayısı aranmadığı, Genel kurulca, ödeme günü belirlenerek, (belirlenmemişse ayın sonu ödeme günü olup) aidatın süresinde ödenmesine,

süresinde ödenmemesi halinde ise temerrüt faizi uygulanmasına ilişkin alınan kararın kesinleşmesi halinde, bu karar ortaklar için bağlayıcı olabileceği, Genel kurul kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılması aranmaması gerektiği, ayrıca genel kurullarca kararlaştırılan faiz oranları daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği görülmekte olduğu, şeklinde belirtildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce Mali Müşavir Bilirkişi ve Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişi heyetinden alınan 20/11/2023 tarihli ek raporda; davalının 28.02.2011 tarihli maliyet raporunda belirtilen tutarı ödediği ve bu tarihten sonraki tutarları davalının ödemesi gerektiği yönünde mahkemede kanaat oluşması durumunda bahse konu 28.02.2011-31.05.2022 dönemi aidatlar toplamı 146.300 TL olarak hesaplanmış olup, davalının bu aidatlara yönelik bir ödemesi dosyadaki hesap ekstresinde gözükmediği, davalının maliyet raporunun hazırlandığı 28.02.2011 tarihinden önceki ve sonraki tüm aidatların hesaplamaya dahil edilmesi durumunda ödenmesi gereken tutarı kök raporda belirttikleri üzere 70.642,52 TL olacağı, şeklinde belirtildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili 22/01/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile, 9.000,00 TL olarak talep ettikleri aidat alacağını 61.642 TL artırarak toplam dava değerini 70.642 TL'ye yükseltiklerini ve ıslaha ilişkin harcın yatırılmış olduğu anlaşılmıştır.

Yargılama sırasında 7410 sayılı Çevre Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına dair kanunun 2. Maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanuna eklenen geçici 11.maddesinin Anayasa Mahkemesinin 16/02/2023 tarih ve / Esas / Karar sayılı ilamı ile iptaline karar verilmiş olduğu görülmüştür.

Her ne kadar davalı vekilince Kayseri 1. Ticaret Mahkemesi'nin / esas sayılı dosyasında genel kurul kararını iptali davası açıldığı, bu dosyanın sonucunun beklenilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de anılan dosyada davalının taraf olmadığı gözetilerek davalının bekletici mesele talebi yerinde görülmemiştir.

Yapılan incelemede, davalının sabit ücretli üye olduğu, davalının kooperatifçe kendisine teslim edilen taşınmazı kooperatife iade etmediği, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin / E sayılı davasına konu 28/11/2022 tarihli olan dışında genel kurul kararlarının iptal edilmediği ve iptale konu davada da davalının taraflar arasında yer almadığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, delillerin toplanmasından sonra bilirkişi heyetinden davacının dava konusu aidat alacağı olup olmadığının tespiti için rapor alınmış olup, heyet raporu alındıktan sonra Kayseri BAM 6. Hukuk Dairesi'nin / esas / karar sayılı ilamı ile dava konusu aidat alacağına yönelik güncel değerlendirme yapılması ile bu kapsamda davacının alacağı olup olmadığının tespiti için bilirkişi heyetinden 20/11/2023 tarihli ek rapor alınmış ve raporda,

davacının davalıdan 70.642,52 TL alacaklı olduğunun tespit edilmesi üzerine raporun denetime açık ve hükme esas alınabilecek nitelikte olması nedeni ile rapor itibar edilmiş, ilgili ilamda da açıklandığı üzere aidat alacağının üyelik ilişkisi devam ettiği için zamanaşımına uğramayacağı anlaşılmış, davacı vekilinin 22/01/2024 tarihli ıslah dilekçesi de dikkate alınmış ve böylece, Davanın KABULÜ ile,

9.000,00 TL aidat alacağının dava tarihi olan 06/06/2022 tarihinden itibaren, 61.642,00 TL aidat alacağının ise ıslah tarihi olan 22/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yıllık %18 / aylık %1,5 faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e imzalıdır) Hakim ... · (e imzalıdır)