Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/544 K.2023/121

Av. ...

DAVA

İtirazın İptali DAVA TARİHİ : ...

BİRLEŞEN KAYSERİ ... ATM ... ESAS SAYILI DOSYA YÖNÜNDEN

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...

DAVA

İtirazın İptali DAVA TARİHİ : ...

KARAR TARİHİ : ...

KARAR YAZIM TARİHİ : 08/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının, bozma sonrası yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; taraflar arasında iş ilişkisinden kaynaklı Kayseri ili, ... ilçesi, ... ada, ... parselde inşa edilen yapının mimari proje hizmet bedeli ve proje tadilatı mnimarlık hizmeti için anlaşma yapıldığını, 200.000,00 TL mimari proje hizmet bedeli ve 50.000,00 TL proje tadilatı hizmet bedelinin ... tarihli ... no'lu faturada kayıt altına alındığını, müvekkilinin edimini yerine getirmesine rağmen davalı şirketin ödeme yapmaması üzerine davalı şirket aleyhine Kayseri ... .İcra Md.nün ...

E.sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu, itirazın haksız ve kötü niyetle olduğunu, bu nedenlerle borçlunun itirazının iptaline, borçlunun takip konusutakip dosyasında belirtilen faiziyle ödemeye ve asıl alacağının %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı tarafla davalı şirket arasında imzalanmış bir anlaşma bulunmadığını, faturadan dolayı davacıya borçlarının olmadığını, faturanın 7 gün içinde düzenlenmesi gerektiğini, 2014 yılında yapıldığı iddia edilen hizmete ilişkin faturanın 2016 yılında hazırlandığını, faturanın geçersiz olduğunu, fatura müvekkili şirket hakkında düzenlendiği halde takipte 4 kişinin borçlu göründüğünü ileri sürerek davanın reddine, davacının %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari iş ilişkisinden kaynaklı Kayseri ili, ... ilçesinde bulunan K35... pafta, ... ada, ... parselde inşa edilen yapının mimari proje hizmet bedeli ve proje tadilatı mimarlık hizmeti için anlaşma yapıldığını, taşınmazın mimari proje hizmet bedeline ilişkin anlaşmanın temeli yapının müvekkili şirket tarafından çizilen proje kapsamında yapılması olduğunu, binanı inşasına ilişkin ruhsat onay tarihinin ... ve ruhsat numarasının 3/1 olduğunu ruhsatın ...

Belediyesi tarafından verildiğini, müvekkili şirket tarafından sağlanan bu hizmetin bedelinin 200.000,00 TL olduğunu, ... tanzim tarihli, ... seri numaralı faturada kayıt altına alındığını, bu faturada uygulanan %18 KDV bedelinin 45.000,00 TL olması ile birlikte davalı şirketin borcunun 295.000,00 TL olduğunu, bu KDV bedeli yönünden davalı şirketin ödeme yapmadığını ve mütemerrit konuma düştüğünü, aynı faturaya ilişkin borcun bir kısmı yönünden Kayseri ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı davasının bulunduğunu ve işbu davanın diğer dosya ile birleştirilmesi gerektiğini ileri sürerek; davanın kabulü ile, icra takiben yapılan itirazın iptali ile borcun takip dosyasında belirtilen faizi ile ödenmesine, %20'den az olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı taraf birleşen dosya yönünden cevap dilekçesi vermemiştir.

DELİLLER

Kayseri ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, Kayseri ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, Kayseri ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, takip konusu fatura, bilirkişi raporları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava ve birleşen dava, İİK 67.maddesi uyarınca açılmış eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali davası olup, hem asıl dava ve hem de birleşen davaya konu takiplerin dayanağı ... tarih, ... no'lu ve 295.000,00 TL tutarlı faturadır.

Asıl davaya konu Kayseri ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı ve dava dışı ..., ... ve ... aleyhine ... tarih ve ... no'lu faturaya dayanarak 250.000,00 TL alacağın yasal faizi ile tahsili talebiyle ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin ... tarihinde davalı-borçluya tebliğ edildiği, davalı-borçlunun yasal süresi içinde ... tarihinde borca itirazı üzerine ... tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Birleşen Kayseri ... ATM ... Esas sayılı dosyasına konu Kayseri ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine ... tarih ve ... no'lu tutarlı faturaya dayanarak aturaya dayanarak 45.000,00 TL alacağın yasal faizi ile tahsili talebiyle ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin ... tarihinde davalı-borçluya tebliğ edildiği, davalı-borçlunun yasal süresi içinde ... tarihinde borca itirazı üzerine ... tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Her iki takibin dayanağı olan ... tarih ve ... no'lu faturanın incelenmesinde; faturanın ... onay tarihli 3/1 ruhsat no'lu Kayseri ... ... ada, ... parseldeki yapı ruhsatı mimari proje hizmet bedeli 200.000,00 TL ve yine aynı yapıya ait ... tarih ve ... ruhsat no'lu proje tadilatı mimari proje hizmet bedeli 50.000,00 TL, ve %18 KDV 45.000,00 TLolmak üzere toplam fatura bedelinin 295.000,00 TL olduğu, faturanın açık fatura olarak düzenlendiği görülmüştür.

... Belediyesine müzekkere yazılarak ... ada, ... parseldeki taşınmazın mimari projesi ve yapı ruhsatı celbedilmiş, incelenmesinde yapı müteahhidinin davalı şirket olduğu, ... Belediye onay tarihli projenin mimar ... tarafından hazırlandığı görülmüştür.

... Tap Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... ada, ... parseldeki taşınmazın tapu kayıtları celbedilmiştir.

Mahkememizin ... E.sayılı dosyasının da davalısı olan davalı şirket adına Av.... tarafından verilen cevap dilekçesinde; "Kayseri ili ... ilçesi ... ada, ... parseldeki taşınmazların mimari proje hizmet bedeline ilişkin olarak en başından beri ... Yapı Taah.İnş.Mim.Müh.Ltd.Şti.ile anlaşmış bulunmaktadır" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davacı vekili cevap dilekçesinde tanık deliline dayanmış, taraflar arasında anlaşma olduğuna dair tanıkların isim ve adreslerini bildirmişse de, HMK 200.maddesi uyarınca davada miktar itibariyle tanık dinlenmesi mümkün olmadığından davacı tanıkları adına davetiye çıkarılmamıştır.

Tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, inceleme günü verilen kesin süreye rağmen davalı şirket ticari defterlerini ibraz etmemiş, davacı şirket defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan ... tarihli bilirkişi raporunda davacı defterlerinde davacının takibe konu fatura tutarı olan 295.000,00 TL davalıdan alacaklı göründüğü tespit edilmiştir.

Erciyes Vergi Dairesine müzekkere yazılarak takip dayanağı faturanın davalı tarafından Form BA (Bilanço Alım) bildiriminde beyan edilip edilmediği sorulmuş, Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde gönderilen davaya ait 2016/11.aya ilişkin Ba-Bs bildirimlerinin incelenmesinde, takip dayanağı faturanın yer almadığı görülmüştür.

Ticari defterlerin incelenmesinden sonra dosya re'sen seçilen 3 kişilik mimarlardan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek Kayseri ili, ... ilçesi, ... ada, ... parselde inşa edilen yapıya ilişkin proje çizim bedeli ve varsa proje tadilat bedelinin proje ve varsa tadilat projesinin onay tarihi itibariyle mimari proje hizmet bedelinin olacağı hususlarında rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından hazırlanan hazırlanan ... tarihli bilirkişi raporunda söz konusu yapının mimari proje ücret toplamının KDV hariç 84.023,00 TL.olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucu, asıl dava ve birleşen dosya yönünden verilen davaların kısmen kabul ve kısmen reddine dair ... tarih, ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararın, davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... HD' nin ... tarih, ... Esas ...

Karar sayılı kararı uyarınca, davacı tarafın asıl dava ve birleşen dosya yönünden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmekle; davacı tarafın bu kez mahkeme hükmünü temyiz etmesi üzerine dosyanın Yargıtay ... HD' ne gönderildiği, yapılan temyiz incelemesi sonucu Yargıtay ... HD' nin ... gün ... Esas ....

Karar sayılı bozma kararı ile dosyanın yeniden mahkememize gönderildiği, mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydedilerek usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyularak bozam gereklerinin yerine getirilmesi bakımından yargılamaya devam edilmiştir.

Yargıtay bozma ilamında ticari defterlerin ibrazına ilişkin mahkemece yapılan usul işlemlerinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun m 219,220,222 Madde hükümlerine uygun olmadığı ve bu usul işlemlerinin, usul işlemlerinin gerçekleştirildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun hükümleri çerçevesinde yerine getirilmesi gerektiği ifade edilmiş ve bu hususta yerine getirilmesi gereken usul işlemleri 6100 sayılı Kanunun, usul işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiği ... tarihinde yürürlükte bulunan (Kanunda daha sonra ticari defterlerin ibrazına dair hüküm ve sonuçlara ilişkin değişikliğe gidilmiştir) hükümler çerçevesinde nasıl yerine getirileceği ayrıntılı olarak izah edilmiştir.

Usul ve yasaya uygun Yargıtay bozma ilamında açıklanan usul çerçevesinde davalı vekilinin de hazır olduğu duruşmada, davalı tarafın ticari defter ve belgelerin ibrazına karar verilmiş, ibrazdan kaçınmanın yasal sonuçları 6100 sayılı HMK m220 çerçevesinde hatırlatılmış ve bu suretle daha önce rapor ibraz etmiş bilirkişiye, dosyanın tevdiine karar verilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş; davalı tarafın belirlenen gün ve saatte defter ve belgeleri, bilirkişinin incelemesi için hazır ettiği, bilirkişi incelemesinin yaptırıldığı, bilirkişinin raporunu ibraz ettiği ve bu suretle Yargıtay bozma ilamının gereklerinin yerine getirildiği anlaşılmıştır.

Dava İİK 67.maddesi uyarınca açılmış itirazın iptali davası olup, hem asıl dava ve hem de birleşen davaya konu takiplerin dayanağı ... tarih, ... no'lu ve 295.000,00 TL tutarlı faturadır.

Davacı asıl davaya konu icra takibi ile söz konusu faturanın mimari hizmet ve proje tadilat bedelini, birleşen davaya konu icra takibi ile aynı faturanın KDV bedelini takip konusu yapmıştır.

İİK 67/1.maddesine göre "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir."

Takiplere konu alacak fatura alacağı olup, faturanın konusu ise Kayseri ili ... ilçesi ... ada, ... parseldeki yapının mimari proje ve proje tadilatı hizmet bedeline ilişkindir. Faturanın TTK.da tanımına yer verilmemiştir. Vergi Usul Kanunu 229.maddesinde fatura, "Satılan emtia ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika" olarak tanımlanmıştır.

TTK 21/1.maddesine göre, 'Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir” TTK 21/2.maddesine göre 'Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır'.

... tarihli ... E.... K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, 'fatura sözleşmenin yapılmasıyla ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Öyle ki, taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir..." denilmiştir.

Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle sözleşmesel ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle faturaya dayalı alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir. Davacı taraf takip dayanağı faturaya ilişkin taraflar arasındaki anlaşmayı ispatlayamamıştır. Ancak, Mahkememizin ... E.sayılı dosyasının da davalısı olan davalı şirket adına Av.... tarafından verilen cevap dilekçesinde.

"Kayseri ili ... ilçesi ... ada, ... parseldeki taşınmazların mimari proje hizmet bedeline ilişkin olarak en başından beri ... Yapı Taah.İnş.Mim.Müh.Ltd.Şti.ile anlaşmış bulunmaktadır" şeklinde beyanda bulunarak takiplere konu konu işin yapımı konusunda davacı ile davalı arasında anlaşma olduğu davalı tarafından kabul edilmiştir. Celbedilen mimari projeden de faturaya konu mimari hizmetin verildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki faturaya konu işin anlaşmanın mevcut olduğu davalı tarafından kabul edilmekle birlikte işin yapım bedeli sözleşme ile ispatlanamıştır.

Davacı taraf faturanın davalıya tebliğ edildiğine dair delil sunmamış, fatura davalının Form Ba bildiriminde de yer almamış, davalı taraf bozma sonrası ticari defter ve belgelerini ibraz etmiş ise de alınan bilirkişi raporuna göre davacının, dava ve takip konusu ettiği ... tarih ... numaralı 295.000-TL bedelli faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, defter karşılaştırması bakımından, davlanın ticari defterlerindeki fatura ve bu faturaya mahsuben ödeme kaydı bulunmadığı anlaşılmakla; davacının TTK 21/2.maddesindeki karineden yararlanması mümkün değildir.

Faturaya konu anlaşmanın mevcudiyeti ve fatura konusu işin yapıldığı anlaşıldığı, ancak fatura konusu işin bedeli ispatlanamadığından 3 kişilik mimar bilirkişi heyetinden işin bedeline ilişkin rapor alınmış, alınan raporda mimari proje ücret toplamının KDV hariç 84.023,00 TL.olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle asıl dava bakımından davalının itirazının 84.023,00 TL üzerinden kısmen iptaline karar verilmiştir.

Birleşen davaya konu takibin konusu ise asıl davaya konu fatura bedelinin KDV.sine ilişkindir. Bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen 84.023,00 TL.nin %18 KDV oranının hesabı hakimin teknik bilgisi ile basit bir matematik işlemi ile yapılabileceğinden, usul ekonomisi de dikkate alınarak birleşen dava yönünden ayrıca bilirkişi incelemesi yaptırılmamış KDV oranı 84.023,00 TL x %18= 15.124,14 TL olarak hesaplanmış ve birleşen dava bakımından davalının itirazının 15.124,14 TL üzerinden kısmen iptaline karar verilmiştir.

İİK 67/1.maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için İİK 67.maddesindeki itirazın iptaline özgü dava şartlarının yanında, davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir.

Davalı lehine kötü niyet tazminatına hükmetmek için reddedilen kısım bakımından davacının takip yapmakta kötü niyetli olduğunun ispatı gerekir. Davacı vekili gerek asıl ve gerekse birleşen davada dava icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş, davalı şirket yetkilisi de asıl davada kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuştur.

Yargıtay HGK.nun 2010/19-376-397 E-K sayılı kararında. "Genel bir kavram olarak 'likid (liqiude) alacak" “tutarı belli (muayyen), bilinebilir, hesaplanabilir alacaktır”.

Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için; ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir. Bu koşullar yoksa, likit bir alacaktan söz edilemez" denilmiştir.

Davacı alacağı asıl davada bilirkişi incelemesi neticesi tespit edilmiş olup alacak likit değildir. Birleşen davadaki alacak da asıl davadaki alacağı KDV.sine ilişkindir. Dolayısıyla bilirkişi incelemesi neticesi tespit edilen asıl davadaki alacak miktarı ile asıl davada tespit edilen alacak üzerinden hesaplanan birleşen davadaki KDV oranı da likit değildir.

Bu nedenle davacı tarafın gerek asıl davada ve gerekse birleşen davadaki icra inkar tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Davalı taraf, asıl davada reddedilen kısım yönünden davacının takibi yapmakta kötü niyetli olduğunu ispatlayamadığından, davalının kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle asıl dava ve birleşen davada davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır