Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1120 K.2025/113

Mahkememizde görülmekte olanMenfi Tespit- Çek İstirdatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... olan, Denizbank Kayseri Eski Sanayi Şubesi'nin 01/04/2023 keşide tarihli 147.500,00-TL bedelli ... seri numaralı çekin müvekkili şirket uhdesinde iken kaybolduğunu, işbu çekin kaybolması sebebiyle Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığını ve ödeme yasağı konulması talebinde bulunulduğunu, mahkemece çek üzerine ödeme yasağı konulduğunu, Kuveyt Türk Katılım Bankası'nın 17/11/2023 tarihli cevabında çekin ... tarafından bankaya ibraz edildiğinin bildirildiği, ibraz ve çek görüntüleri incelendiğinde dava konusu çekin müvekkili şirketin uhdesinden çalınarak,

üzerine müvekkili şirketin kaşesi basılmak ve kaşenin üzerine müvekkili şirket yetkilisine ait olmayan sahte imza atılmak suretiyle ciro edildiğini, bu imzanın... tarafından atıldığının tespit edilmesi üzerine Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğunu bildirerek söz konusu çekin iptaline, müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine, mezkur çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 31/01/2024 tarihli beyan dilekçesinde özetle. Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına bakıldığında davaya konu çekin keşidecisinin ... olduğunu, bu şahsın aynı zaman da çekin lehtarı konumundaki ... Ve Yapı Elemanları San. Ve Tic. Ltd.

Şti nin ortağı ve kurucusu olduğunu, yani ...'in kendi kurucu odluğu şirkete şahsi çekini verdiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği üzere iş bu çekin... tarafından çalındığını, Mustafa Temizer isimli şahsın da kuvvetle muhtemeldir ki soyisimlerin aynı olması sebebiyle ... ile yakın akraba olduğunu, aile arasında ne amaçla ne için yaşandığı anlaşılamayan bir olay neticesinde iş bu çekin, müvekkilin alacaklı olduğu ... isimli şahıs tarafından cirolanarak müvekkile verildiğini, müvekkilinin ne davacı şirketi ne de çek keşidecisi ...i tanımadığını, aralarında nasıl bir ticaret veya iş yapıldığını da bilmediğini,

çekin üzerindeki imzaların gerçek sahiplerine ait olup olmadığını bilebilecek durumda ve konumda olmadığını, gerçekten iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olan müvekkilinin iş bu olayda asıl mağdur olan kişi olduğunu, alacağını alamadığı gibi birde böyle haksız ve mesnetsiz bir davaya muhatap olan müvekkilinin mağduriyetinin daha da arttığını, kendi aileleri içerisinde olduğu anlaşılan bir anlaşmazlığın faturasının müvekkile yüklenmesi haksız mesnetsiz bir çaba olduğunu, tüm bu nedenlerle davacının hem usül hem esas açısından sorunlu olan iş bu haksız davasının reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar sayılı dosyasının bir sureti ile Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasının bir sureti dosyamız arasına celbedilerek incelenmiştir.

Mahkememizce davacı şirket yetkilisi ...'in imzasını taşıyan belge asılları ilgili yerlere müzekkereler yazılmak suretiyle celbedilmiş olup, 10/09/2024 tarihli duruşmada da huzurda imza örnekleri alınmıştır.

Davaya konu edilen çekte davacı şirket kaşesi üzerinde yer alan imzanın şirket yetkilisi ...'in eli ürünü olup olmadığı hususunda Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi - Adli Belge İnceleme Şubesi' nden rapor alınmıştır.

Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi - Adli Belge İnceleme Şubesi'nin 19/12/2024 tarihli raporunda; çekte yer alan 1. Ciro imzası ile ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği sonucuna varıldığı tespit edilmiştir.

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunun bir sureti dosyamız arasına celbedilmiştir.

Davacı tanığı ...'e meşruhatlı davetiye tebliğ edilerek 03/12/2024 tarihli duruşmada beyanı alınmıştır.

Davacı tanığı ... duruşmadaki beyanında. "Bana fotokopisini göstermiş olduğunuz çekteki keşideci benim, keşideci olarak ismimin sağ tarafındaki atılı imza bana aittir, aynı zamanda keşide tarihi kısmındaki tarihin düzeltilmesine yönelik imza da bana aittir, ancak ben keşide tarihini sadece ay yönünden düzelttim ve 01/04/2023 olarak keşide tarihi düzeltildi, keşide tarihi üzerinde yazan 01/08/2023 tarihini ben yazmadım, çekteki ... İnş. Ltd.

Şti babama ait bir şirkettir, davaya konu çeki... ele geçirerek ve şirket kaşesinin üstünü imzalayarak ...'a ciro etmiştir. Mustafa Temizer çeki çalan şahıstır, aynı zamanda ... ve ... da çekin çalıntı olduğunu bilmektedir, nitekim beni önce ... aradı çekin elinde olduğunu söyledi, daha sonra da ...'ın eşi babamla iletişime geçmiştir, bu nedenle ben her üç şahsın birlikte hareket ettiğini düşünmekteyim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davaya konu edilen çekte şirket kaşesi ve imzanın sahte olarak düzenlendiği iddiası ile davalıya borçlu olmadığının tespiti, çekin iadesi ve iptali istemine yöneliktir.

Somut uyuşmazlıkta davacı şirket tarafından Deniz Bank A.Ş. Kayseri Eski Sanayi Şubesi'ne ait, 01/04/2023 keşide tarihli, ... çek nolu, 147.500,00-TL bedelli çekin kaybolduğu iddiasıyla kıymetli evrakın iptaline yönelik dava açıldığı, Kayseri 1. Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasında çeke yönelik ödeme yasağı kararı verildiği, ancak Kuveyt Türk Katılım Bankası tarafından çekin ... tarafından 01/08/2023 tarihinde ibraz edildiğinin bildirildiği, eldeki davada ise davacı şirket tarafından şirket kaşesi ve imzanın sahte olarak atıldığı iddia olunmakla çekin istirdatı ve borçlu olunmadığının tespiti talep edilmektedir.

Davalı tarafça süresinde sunulmayan dilekçe, cevap dilekçesi olarak kabul edilmemiş beyan dilekçesi olarak nitelendirilmiştir.

Kayseri 1. Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı kıymetli evrakın iptali dava dosyasında davacının istirdat davası açtığı gözetilerek davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği tetkik edilmiştir.

Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasında davacı şirket tarafından...'e yönelik şikayette bulunulduğu, yapılan soruşturmada Deniz Bank A.Ş. Kayseri Eski Sanayi Şubesi'ne ait, 01/04/2023 keşide tarihli, ... çek nolu, 147.500,00-TL bedelli çeke ilişkin soruşturma dosyasında alınan Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü'nün 10/06/2024 tarihli Uzmanlık Raporunda "

a) Tetkike konu çekin ön yüzündeki yazılar (01.08.2023 rakamları hariç), keşideci imzası ve düzelteme imzası/parafı ile ...'in mukayese yazı ve imzaları arasında uygunluk görülmüş, belirtilen yazı ve imzaların ... elinden çıktığı kanaatine varılmıştır.

b) Tetkike konu çekin arka yüzündeki “....” ibareli kaşe izi üzerinde atılı bulunan birinci ciranta imzası ile...'in mukayese imzaları arasında uygunluk görülmüş, belirtilen imzanın... elinden çıktığı kanaatine varılmıştır.

c) Tetkike konu çekin arka yüzündeki “....” içerikli ikinci ciranta yazıları ve ikinci ciranta imzası ile ...'ın mukayese yazı ve imzaları arasında uygunluk görülmüş, belirtilen yazı ve imzanın ... elinden çıktığı kanaatine varılmıştır.

d) Tetkike konu çekin arka yüzünde üzeri karalanmış vaziyetteki “...” isim yazısı ve altında atılı bulunan üçüncü ciranta imzası ile ...'ın mukayese yazı ve imzaları arasında uygunluk görülmüş, belirtilen yazı ve imzanın ... elinden çıktığı kanaatine varılmıştır.

e) Tetkike konu çekin ön yüzündeki “01.08.2023” ibareli yazıların, mevcut mukayese yazılarına kıyasen, ..., ..., ..., ... ve...'in elinden çıktığını gösterir nitelik ve yeterlikte uygun kaligrafik bulgular tespit edilememiş olup, belirtilen rakamların dar bir alana yazılmış olması ve sınırlı sayıda rakamdan oluşması nedeniyle daha ileri derecede kanaat beyan edilmesi mümkün olamamıştır." sonuca ulaşılmıştır.

Mahkememizce davacı şirket yetkilisi ...'in imzasını taşıyan belge asılları celp edilmiş, huzurda imza örnekleri alınmış ve Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi - Adli Belge İnceleme Şubesi' nden rapor alınmış olup 19/12/2024 tarihli raporda, çekte yer alan 1. Ciro imzası ile ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği sonucuna varıldığı rapor edilmiştir.

Bu şekilde lehtarın cirosunun sahte olması nedeniyle birbirini takip eden geçerli ciro zinciri olmadığı için davalının 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre yetkili hamil olduğunu yani kendisine çek üzerinde bulunan hakkın geçtiğini ispat edemediğinden aynı Kanun’un 792. maddesine göre ispat yükünün davacıda olduğu düşünülemez.

Çünkü 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki düzenleme, çeki 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesine göre geçerli bir ciro ile hakkın devredildiği ve yine 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat eden yetkili hamiller içindir. ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/(19)11-2738 Esas 2021/1513 Karar sayılı ilamı bu yöndedir.)

Netice itibariyle davacı şirket dava konusu çekte lehdar konumunda olup çekteki lehdar cirosunun davacı şirket yetkilisine ait olmadığı bilirkişi raporu ile sabit olduğundan sahtecilik iddiası herkese karşı ileri sürülebilen defilerden olup çek hamillerinin iyiniyetli olup olmamaları hukuki sonucu değiştirmeyeceğinden, menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmiştir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/3848 Esas 2021/4459 Karar sayılı ilamı bu yöndedir.) Ancak Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü'nün 10/06/2024 tarihli Uzmanlık Raporunda tetkike konu çekin arka yüzündeki “....” ibareli kaşe izi üzerinde atılı bulunan birinci ciranta imzası ile...'in mukayese imzaları arasında uygunluk görülmüş, belirtilen imzanın... elinden çıktığı, bu çekin ön yüzündeki “01.08.2023” ibareli yazıların, mevcut mukayese yazılarına kıyasen, ..., ..., ...,

... ve...'in elinden çıktığını gösterir nitelik ve yeterlikte uygun kaligrafik bulgular tespit edilemediği gözetildiğinde davalının çeki iktisap etmekte ağır kusurlu veya kötü niyetli olduğu yönünde herhangi bir delil bulunmadığı, davalının Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyasında şüpheli olarak yer almadığı, HMK nın 226-1-c maddesi gereğince bu hususta yemin teklif edilemeyceği bu nedenle de çekin iadesi veya iptalinin bu davalının ticari ilişkide bulunduğu kişilerden alacağını tahsil etme hakkını engeller nitelikte olduğu,

bu nedenlerle davacının çekin iptali ve iadesine yönelik sair istemlerinin reddine karar vermek gerekmiş olup, taraflarca talepte bulunulmadığından kötüniyet tazminatı hakkında hüküm tesis edilmemiştir.

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır