Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/268 K.2024/1169

Av.

DAVALI : 2-

VEKİLLERİ : Av.

DAVALI : 3-

VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVALI : 4-

VASİ

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 22/03/2023

KARAR TARİHİ : 17/12/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 20/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle. Müteveffa ... 25/10/2022 tarihinde mülkiyeti ... Gereçleri Plastik ve Metal İmalat İthalat İhrc. İnş. Taah. San.v e Tic. Ltd.

Şti'ye ait ... plaka sayılı aracı ile yaya geçidi üzerinde çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, trafik kaza tespit tutanağı ve Adli Tıp Kurumunun 03/11/2022 tarihli raporu ile de davalının tam ve asli kusurlu olduğunun sabit olduğunu, müvekkilinin müteveffanın annesi olduğunu, müteveffanın başaralı bir öğrenci olduğunu, müvekkilinin müteveffanın defini tek başına üstlendiğini, müvekkilinin kızını kaybettiği ve maddi zarara uğramasına neden olan kazaya sebep olan aracın ZMM VE İMM poliçesi bulunduğunu, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Genel Şartları uyarınca sigortacı,

sigortalısının 3. Kişilere vermiş olduğu maddi ve bedeni zararlara kaşı teminat limitleri dahilinde kalmak kaydıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu belirtilerek meydana gelen kaza neticesinde müvekkilinin destekten yoksun kaldığı şimdilik 15.000,00-TL, 10.000,00-TL müteveffanın defin giderleri,

maddi tazminat ve kazanın oluşturduğu etkenler nedeniyle müvekkilinin yaşadığı üzüntü ve elemin bir miktar azaltılabilmesi adına 500.000,00-TL manevi tazminatın kazanın olduğu tarih olan 25/10/2022 tarihinden itibaren ve sigorta poliçeleri kapsamını açmayacak şekilde mevduatta uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte tahsili ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinden özetle; ... plakalı sayılı aracın müvekkili şirkette 24.11.2021/2022 tarihleri arasında Trafik Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçeye göre hasar tarihi itibarı ile maddi hasarlarda araç başına teminat 43.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun, Karayolları Trafik Kanunu ve Poliçe Genel Şartları gereğince “Karayolu”nda meydana gelen zararlarda poliçe limiti dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve gerçek zararın tazmini ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte değer kaybı istemi ile talep edilen miktar da fahiş olduğunu,

müvekkili şirketin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası gereğince başvuru konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, poliçe limiti üzerindeki zararlardan müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, meydana gelen kaza nedeniyle başvurucunun talep ettiği tedavi giderinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, kaza nedeniyle sağlık giderleri açısından sorumluluğun Sosyal Güvenlik Kurumuna ait olduğunu, davacının talep ettiği mahrum kalınan zarardan müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu mevcut olmadığını,

zira mahrum kalınan zarar özü itibariyle bir dolaylı zarar olup, iş bu dolaylı zararlar poliçe genel şartları gereğince teminat dışı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkilinin sigorta bedelini ödeme yükümlülüğünün dava tarihinde muaccel hale geldiğini, bu sebeple faize hükmedilmesi halinde hükmedilecek faizin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme ile zararları karşılandığını, müvekkili şirketin temerrüdünden bahsedilemeyeceğini belirterek açılan işbu davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı... Sigorta A.Ş vekilinin cevap dilekçesi özetle.

Davacı taraf, meydana gelen trafik kazası neticesinde maddi ve manevi tazminatı, ... plaka sayılı aracın motorlu kara taşıtları ihtiyari mali sorumluluk (İMM) poliçesini düzenleyen şirket olan müvekkili şirketten talep ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla manevi tazminat talepleri kusur ile ilgili olup, talep edilen miktarın fahiş olduğunu, kusur oranı ve diğer faktörler nazara alınarak tazminat makul bir seviyeye indirilmesi gerektiğini, aksi takdirde tamamen reddedilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı şartlarda ve limitle sınırlı olduğunu,

dava konusu kaza sebebiyle açılmış olan ceza dosyasının dosyaya kazandırılması gerektiğini, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlar gereğince kaza anında müvekkil şirkete sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kusuru olmadığını, kaza tespit tutanağından da açıkça görüleceği üzere davacı taraf dava konusu kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla faiz başlangıcı ancak dava tarihi olarak kabul edilebilir ve uygulanması gereken faiz türü yasal faiz olduğunu, davacının davasının ispatı halinde,

müvekkilji şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı... Mobilya Ltd. Şti vekili Cevap dilekçesi özetle. Müvekkili şirket adına kayıtlı bulunan ... plakalı aracın karışmış olduğu kaza nedeniyle müvekkilin herhangi bir kusuru ve hukuki sorumluluğu bulunmadığını, söz konusu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası ...

Sigorta tarafından yapıldığını, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayollarında işletilmesi sırasında, bir kimsenin zarara uğramasına neden olunması durumunda, o aracı işletenin üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu karşılamayı amaç edinen ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türü olduğunu, ayrıca ...

Sigorta tarafından müteveffanın babası olan Hasan Köroğlu'na 270.000-TL ödeme yapılmadığını, müvekkili şirket üzerine kayıtlı ... plakalı araca ZMSS ile aynı zamanda... sigorta tarafından da ihtiyari mali sorumluluk sorumluluk sigortası yaptırıldığını, ... sigorta yapılan sigortanın teminatı limitsiz olduğunu, davacının herhangi bir alacağı olduğunu ve müvekkilin de hukuki sorumluluğu olduğunu kabul etmemekle birlikte müvekkilin aleyhine hükmedilebilecek her tutarın... sigorta tarafından ödenmesi germektedir,

hiçbir şekilde müvekkilin hukuki sorumluluğunu ve davacının herhangi bir alacağı olduğu kabul etmemekle birlikte mahkemenizin aksi kanaatte olması durumunda davacı tarafından talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkili adına kayıtlı aracın IMM ve ZMM sigortası(limitsiz teminat)) olduğu göz önüne alınarak müvekkilinin hiçbir sorumluluğu olmadığı kabul edilerek davanın müvekkil açısından reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı ve davalı asilin ekonomik ve sosyal durum araştırması hususunda, Müteveffa ... okul durumun sorulması hususunda, Kayseri 18. Asliye Ceza Mahkemesine, Türkiye Noterler Birliğine, davalı Sigorta Şirketine, Sigorta Bilgi ve gözetim Merkezine, SGK İl Müdürlüğüne, ... Sigorta A.Ş'ye yazılan müzekkerelere cevap olduğu, ilgili kayıt ve belgelerin dosyamıza celp edildiği görüldü.

Adli yardım talebinin reddine karar verildiği ve itirazı üzerinde Kayseri 1. Asliye Ticaret mahkemesinin ... D.İş sayılı kararı ile Adli Yardım talebinin reddine dair kararın kaldırıldığı ve adli yardım talebinin kabulüne karar verildiği görüldü.

Mahkememizce davaya konu trafik kazası nedeniyle davacının talebe konu tazminatı talep edip edemeyeceği, edebilecek ise maddi tazminat miktarının ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamının belirlenmesinin 2024 yılı asgari ücret tarifesi dikkate alınarak dosya aktüer bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememizce aktüer bilirkişi ... alınan 05/02/2024 tarihli raporundan özetle; Davacı ... yoksun kaldığı destekten yoksunluk zararı miktarının 1.242.214,81-TL olduğuna, bu tutarlardan davalı sigorta şirketinin poliçe limitleri dahilinde diğer davalıların ise tamamından sorumlu olduğu yönünde rapor edilmiştir.

Mahkememizce davaya konu kaza nedeniyle davacının davalılardan talep edebileceği tazminatının miktarının belirlenmesi, ZMMS ve İMM poliçeleri dikkate alınarak sigorta şirketlerince yapılan ödemeler ve garamet hesabı dikkate alınarak davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğunun belirlenmesi hususunda dosya aktüer bilirkişi... tevdi edilmiştir.

Mahkememizce alınan aktüer bilirkişi... raporundan özetle; Davacı ... destek zararının 1.177.590,36-TL (talep 15.000,00 TL) olduğu, söz konusu zararın davalı ... Sigorta A.Ş tarafından temin edilen Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigorta Poliçesi sakatlık/ölüm teminat limiti (garameten hesaplanan limit) aştığı, ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun garameten hesaplanan poliçe limiti olan 603.807,27 TL ile sınırlı olduğu, İMMS sigortacısı davalı... Sigorta A.Ş'nin ise ZMMS poliçe limitlerini aşan kısmın tamamından sorumlu olduğu, ZMMS poliçe limitinin destek zararı ile tüketilmiş olması sebebiyle 250,00 TL cenaze gideri ile manevi tazminat taleplerinin de... Sigorta A.Ş tarafından temin edilen MMS poliçesi kapsamında kaldığı yönünde rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin ıslah dilekçesini ibraz ettiği görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasına ilişkindir.

Somut olayda 25/10/2022 tarihinde davalı... Mobilya Ltd Şti.'ye ait olan ve davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın yaya Rümeysa Köroğlu'na çarpması neticesinde desteğin vefat ettiği görülmektedir. Davalı ... Sigorta A.Ş. ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketi olup davalı... Katılım Sigorta A.Ş. ise ... plakalı aracın ihtiyari mali mesuliyet şirketidir. Davacı anne, kızının ölümü nedeniyle 15.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatı, 10.000,00-TL defin ve cenaze gideri ve 500.000,00-TL manevi tazminat istemiyle eldeki davayı açmıştır.

Kayseri 18. Asliye Ceza Mahkemesi'nin .... Sayıl kararı ile ... hakkında taksirle öldürme eylemi nedeniyle teşdiden 4 yıl hapis cezası verildiği tarafların karara karşı istinaf yoluna başvurması neticesinde Kayseri Böyge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi'nin ....E. ...... K. Sayılı ilamı neticesinde tarafların istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği, bu şekilde ceza mahkemesi kararının 14/04/2023 tarihinde kesinleşitği tetkik edilmiştir.

Ceza dosyası kapsamında alınan Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın 03/11/2022 tarihli raporda; sürücü sanık ..., sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahaldeki yolu takiben seyir halindeyken, hızını mahal şartlarına göre ayarlamadan ve yola gereken dikkatini vermeden, kontrolsüzce ve hızla yaklaştığı olay mahalli yaya geçidinde, seyrine göre sol tarafından yola girip yaya geçidi üzerinden karşıya geçmekte olan ve ilk geçiş hakkını bırakmadığı müteveffa yayaya çarpmasıyla meydana gelen kazada dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle asli kusurlu olduğu,

yaya ... ise olay mahallinde yaya geçidini kullanarak yoldan karşıya geçtiği esnada, sağından hızla gelen sanığın kullandığı otomobil tarafından çarpılmasıyla meydana gelen kazada, oluşan etken hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusuru bulunmadığı bildirilmiştir. Anılan rapor kaza tespit tutanağı ve olayın oluş şekli ile uyumlu olduğundan iş bu dosyada hükme esas alınmıştır.

Destek, olay tarihinde yaklaşık 15 yaşında olup yaşam süresi TRH 2010 tablosuna göre belirlenmiş ve desteğin ileride büyüyüp çalışma hayatına başladığında asgari ücretin üzerinde gelir elde edeceğinin yüksek ihtimal dahilinde olduğu yönünde somut bilgi belge bulunmadığından, desteğin aylık gelirinin, asgari ücretin kamusal niteliği ve hiç kimsenin asgari ücretin altında bir ücretle çalışamayacağı yönündeki yasal düzenleme ile, destek zararının en az asgari ücret düzeyinde hesaplanması gerektiği yönündeki yüksek yargı kararları da nazara alınarak, asgari ücret düzeyinde olduğu kabul edilmiştir.

TMK’nun 185. madde hükmü gereğince, anne-baba, çocukların bakımından birlikte sorumludur, aynı yasanın 327.maddesinde ise “çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.” denilmektedir. Her baba ve annenin çocuğunu belli bir yaşa kadar büyütmek, yetiştirmek ödevi olup çocuğun ölümü nedeni ile artık yapılması gerekmeyecek yetiştirme giderlerinin belirlenecek destekten yoksun kalma tazminatından düşülmesi gerekmektedir.

Desteğin annesi ile dava dışı babası dava tarihinden önce boşanmış olup davacının annesinin talep edebileceği tazminat belirlenirken yetiştirme gideri düşülmüştür.

Her ne kadar davacı vekili davacı annenin kaza tarihinde çalışmadığına dair sigorta kaydını sunmuş ise de, dosya kapsamında yer alan sigorta kayıtlarına göre davacının çalışma hayatının içinde olduğu, 30/06/2022 tarihine kadar sigortalı çalışmasının bulunduğu, bu tarihten kaza tarihine kadar sigortalı çalıması bulunmasa da çalışma hayati içerisinde yer aldığı gözetilerek yetiştirme gideri düşülmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

Destek payları belirlenerek yapılan hesaplamada davacı annenin 1.177.590,36-TL, dava dışı baba ... ise 772.684,88-TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği, ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş.'nin kaza tarihindeki poliçe limitinin 1.000.000,00-TL olduğu, garameten yapılan hesaplamada davacı anne yönünden ...

Sigorta AŞ.nin sorumluluğunun garameten hesaplanan poliçe limiti olan 603.807,27TL ile sınırlı olduğu, İMMS sigortacısı davalı... Sigorta A.Ş.'nin ise ZMMS poliçe limitlerini aşan 573.783,09-TL'den sorumlu olduğu belirlenmiştir.

Davacı vekili yetiştirme giderini mahsup etmeksizin destekten yoksun kalma tazminatı talebini toplam 1.204.238,89-TL'ye yükseltmiş ise de yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı annenin sigorta kayıtları doğrultusunda çalışma hayatı içinde olduğu bu kapsamda desteğin yetiştirilme giderlerine katkısının bulunacağı gözetilerek davacının destekten yoksun kalma tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.177.590,36-TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı ...

Sigorta A.Ş.nin sorumluluğunun 603.807,27-TL ile sınırlı olması, davalı... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun 573.783,09-TL ile sınırlı olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve mütesilsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine karar verilmiştir. ... Sigorta tarafından dava dışı baba için birkısım ödeme yapılmış ise de davacı anne adına yapılmış bir ödeme olmadığından sonuca bir etkisi bulunmamaktadır.

Davacı taraf dava dilekçesinde 10.000-TL defin ve cenaze masrafının tahsilini talep etmiş ise de Kayseri Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'nın 15/03/2024 tarihli cevabi yazısı ile 2022 yılı mezar yeri ücretinin 250,00 TL olduğunun bildirdiği görülmekle defin ve cenaze masrafı yönünden talebin 250,00-TL'lik kısmının kabulü ile ZMMS poliçe limiti destek zararı ile tüketilmiş olduğundan İMMS poliçesi kapsamında... Sigorta A.Ş.'den tahsiline karar verilmiştir.

Manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede; manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır.

Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Somut olayda desteğin geçirdiği kaza sonucunda vefat ettiği, kazanın meydana gelişinde desteğin kusurunun bulunmadığı, davacının 15 yaşındaki kızını kaybettiği, başka evladının bulunmadığı, kaza tarihi ve tarafların sosyal ekonomik durumu gözetildiğinde davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 150.000,00-TL'nin davalılar...

Mobilya Ltd Şti., ... ve ... Sigorta A.Ş. Den tahsiline, fazlaya yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

2918 sayılı KTK'nın 97. maddesi uyarınca “zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvurulması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir”.

2918 sayılı KTK'nın 97. maddesi dava şartı olup, sigortaya başvurmak yeterlidir.

Aynı kanunun 99. maddesinde ise “Sigortacılar, hak sahibinin mali sorumluluk şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz işgünü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar” hükmü düzenlenmiş olup, bu hükme göre kendisine tazminat talebiyle başvurmuş olan hak sahibi mali sorumluluk şartlarıyla belirlenen belgeleri sigortaya eksiksiz olarak sunacak ve ödenecek tazminat bu sunulan belgeler ve bilgiler dikkate alınarak hesaplanarak, hak sahibine ödenecektir.

Belgelerin eksik sunulması ve sonradan tamamlanmaması halinde tazminat hesabı yapılamayacağından sigortanın ödeme yapması kendisinden beklenilemeyecektir.( Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 20118/3847 Esas, 2020/823 Karar Sayılı ilamı) Somut olayda davacı eldeki davayı açmadan önce ... Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapmış ve eksik belgeleri 13/12/2022 tarihinde tamamlayarak davalı sigorta şirketine mail atmıştır, bu doğrultuda davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin 26/12/2022 tarihinde temerrüde düştüğü sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca davacı tarafça... Sigorta A.Ş.'ye 11/11/2022 tarihinde başvurulduğundan davalı... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihinin 24/11/2022 olduğu tespit edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, hükmedilen tazminatlara avans faizi uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E:2018/4265, K:2019/9714 sayılı kararında da belirtildiği üzere zarara sebebiyet veren araç, ticari nitelikte olup, TTK'nın 3. maddesi uyarınca bu müesseseyi ilgilendiren fiil ve işlerin ticari iş sayılması ve ayrıca 3095 sayılı Yasa’nın 2. maddesinin 2. fıkrasında; ”arada sözleşme olmasa bile, ticari işlerde temerrüt faizi, T.C.Merkez Bankası’nın kısa vadeli avanslar için öngördüğü faiz oranına göre istenebileceği” belirtilmiş olmasına göre, olayda ... plakalı aracın kullanım şeklinin hususi olması nedeniyle yasal faize hükmolunmuştur.

Mahkememiz kısa kararının 1. Bendinde kaza tarihi belirtilirken " 25/10/2012"şeklinde yazılmış ise de kaza tarihinin "25/10/2022" olduğu sabit olup HMK'nın 304. Maddesi gereğince maddi hata gerekçeli karar yazılırken tahsis edilmiştir.

Başkan · ¸E-imzalıdır · Üye · ¸E-imzalıdır · Üye · ¸E-imzalıdır · Katip · ¸E-imzalıdır